بیل شنکلی در جایی میگفت: «شما اگر اول شدید حرفی برای گفتن دارید ولی اگر دوم شدید هیچچیز نیستید!» این جمله متفکرانه مربی افسانهای لیورپول زمانی برایمان تداعی میشود که باز هم جام نقرهای اروپا روی دستههایش نوارهای زرد و قرمز بسته میشود و کاپیتان لاروخا در حال فریاد زدن جام را بالای سر میبرد. این موضوع که اسپانیا توانسته در عرض 4 سال 3 عنوان قهرمانی به دست آورد آنقدرها هم کار سادهای نیست که بتوان از کنارش عبور کرد. شاید هم نام دلبوسکه را باید در کنار مردان افسانهای تاریخ فوتبال جهان ثبت کرد. شاید هم این ثبت افتخار را باید مدیون آن روح متحد مادریدیها، کاتالانها و باسکیها دانست. این اسپانیا آنقدر فوقالعاده ظاهر شد که هیچ حرف و حدیثی را باقی نگذاشت و برای دومینبار متوالی رنگ سرخ به جام نقرهای اروپا پاشید. اینگونه عاشقش شدیم
امروز ستارههای دنیای فوتبال از لاماسیا میآیند. در حالی که برزیل چیزی نمیسازد و برزیلیها رو به پیرمردهایی مانند سیدورف آوردهاند؛ کارخانه بازیکنسازی بارسا تمامی ندارد. پدرو، بوسکتس، فابرگاس، چابی، اینیستا و حتی یوردی آلبا ریشهای در لاماسیا دارند. مکتب تیکیتاکا آنقدر پربار است که حالاحالاها تمامی نداشته باشد. از چابی که بگذریم همه هم جوانند و هم باتجربه. تعجبی هم ندارد که با این سبک متعارف و این سیستم هماهنگ نیازی به مهاجم کلاسیک نباشد. امروز رقیبان اسپانیا به همان اندازه این جام باید از فردا هم بترسند. تاریخ هر بار تکرار میشود و لاماسیا چیز دیگری برای اعجاز دارد. آلبا را که دیدهاید؟ حتی در والنسیا هم لاماسیایی مانده بود.
جنگجویان سفید
اگر بارسا سرمایهگذاری میکند و میسازد آنسوتر رقیب بزرگ دیگری هم هست که نمیخواهد از قافله عقب بماند. رئالیهای اسپانیا، کاسیاس، آلونسو، آربلوآ و راموس تمام منفذهای دفاعی تیکیتاکای بارسایی را پوشش میدهند. اگر بارساییها در نفوذ بینظیرند رئالیهای اسپانیا هم سد خللناپذیر این تیم رویایی را میسازند. تلفیق سبک پرسینگ مورینیویی با تیکیتاکای بارسایی معجون عجیبی را ساخته که انگار حالاحالاها رقیبی نمیبیند.
همدلی یا همزبانی؟
اسپانیا یک کشور متحد نیست. حتی سرود ملی متحد هم ندارند. به اینها جنگهای بارسا و رئال و تفاوتهای سبک مورینیو و گوآردیولا را هم اضافه کنید. اگر هر جای دیگری بود شکستها هزار و یک دلیل داشتند. اما اسپانیا با این همه تناقض از بسیاری از تیمهای دیگر یورو همدلتر و کمحاشیهتر بود. اینکه دلبوسکه چطور برخورد میکند که همه را راضی نگه میدارد به جای خود اما دستهای حلقه شده چابی و کاسیاس را که دلبوسکه هدیه نداده بود. اسپانیا امروز با زبان فوتبال همدل شده است. بحران اقتصادی و بحران اختلافات درونی با صدای فوتبال گوششان کر میشود؛ همدل و همزبان.
مرسی الکلاسیکو
جز پرتغال بقیه تیمهای نیمهنهایی جام اسکلت منسجمی داشتهاند. آلمان از بایرن وام گرفته بود و ایتالیا از یوونتوس. اسپانیا هم از این قاعده مستثنا نبود، ترکیبی با 80 درصد بارسا و رئال، اسپانیا را در اوج هارمونی قرار میدهد. در روزهایی که فوتبال باشگاهی پر از برنامهریزیهای بلندمدت برای هماهنگی و موفقیت است تیمهای ملی باید چنین شالودهای داشته باشند تا موفقیتشان تضمین شود وگرنه حال و روزشان مثل بزرگان آمریکای جنوبی میشود که دیگر سایهای از موفقیتهای قبلي را ندارند. اسپانیا همیشه وامدار الکلاسیکو بود، امروز بیشتر از همیشه.
جایی برای این پیرمرد هست
دلبوسکه استاد موفق کردن تیمهای بزرگ است. میتواند مدیریت کند و میتواند بموقع استفاده کند. چه رئال کهکشانی و چه این اسپانیای پرتناقض مدیر بزرگی برای موفقیت نیاز داشتند. آقا دلبوسکه اگرچه کمی پیر است اما نه از آن پیرهای ترسو است، از آنهاست که مانند فرگوسن جرات بهادادن به ناشناختهها را دارند. آلبا پدیده جام محصول جرات همین پیرمرد است؛ برازندهترین مدیر و مربی برای این تیم بزرگ.
ستارهها
یک روز کاسیاس پنالتی میگیرد و روز دیگر آلونسو ستاره میشود. روزی اینیستا هنرمندانه حریف را به هم میریزد و روز دیگر ژاوی با پاسهایش ایتالیای کبیر را تحقیر میکند. فرق اسپانیا با دیگران همین است. ستارههایی در تمام خطوط. ایتالیا بدون پیرلو نیمی از توانش را از دست داد، نه نظمی و نه حتی حملهای. اسپانیا اما دغدغههای اینچنینی را نداشت. همه جای زمین هم که معمولی عمل کنند، کاسیاس هست که پنالتیها را بگیرد. اینیستا را که مهار کنند، چابی عمق را هدف میگیرد. شاید به همین دلیل است که حتی برابر پرتغال با آن همه ضعف نیز موفق میشوند.
اسپانیا کاملترین تیم ملی دنیاست. بدون کوچکترین ضعف اساسی و بدون ترس از آینده به جلو پیش میرود. شاید چند وقت دیگر نسلهای امروز رنگ لباسهایشان با نسل ما عوض شود. اسپانیا دارد تغییری اساسی در ذائقه ملی این نسل ایجاد میکند. روی بورس است و کاریش هم نمیشود کرد. حالا هر قدر به این نسل بگوییم اسپانیا تاریخ را ندارد به ما میخندند. فوتبال ملی دنیا در چنگ اسپانیاست، چطور میپرد؟ ما نمیدانیم.