ثمانه اکوان: مبارزه پنهان ایران و آمریکا بر سر حقوق هستهای جمهوری اسلامی فرازونشیبهای زیادی داشته و این نمودار سینوسی هر روز شکل جدیدی به خود میگیرد. با این حال به نظر میرسد پیشرفت زمان تنها باعث تکرار حوادث میشود. زمانی که اتحادیه اروپایی تهدید کرد تحریمهای جدید علیه ایران را به اجرا میگذارد، نیروهای نظامی و برخی مقامات رسمی جمهوری اسلامی بیان کردند در صورت تنگتر شدن دایره تحریمها بستن تنگه هرمز را در دستور کار خود قرار میدهند. با افشا شدن این واقعیت که ایران توانایی بسته نگه داشتن تنگه هرمز را دارد، تلاش آمریکا و اروپا برای جلوگیری از این تصمیم نیز آغاز شد. آمریکا در آن زمان با فرستادن یکی از ناوهای خود به منطقه خلیج فارس، سعی کرد به متحدان اروپایی خود اطمینان دهد اجازه نخواهد داد این تنگه برای مدت زیادی بسته باقی بماند. ایران اما اصلا قصد انجام چنین کاری را نداشت و همین تهدید باعث شد قیمت نفت چندین دلار افزایش پیدا کند. در هفته جاری و با انتشار خبر تصویب تحریمهای جدید اتحادیه اروپایی علیه ایران و آغاز اجرای این تحریمها بار دیگر نگاهها به سمت ایران و تنگه هرمز بازگشت. این بار هیچ کدام از مقامات نظامی و رسمی کشور خبر از احتمال بسته شدن تنگه هرمز نیز ندادند. با این حال نمایندگان مجلس دست به کار شدند و یکی از نمایندگان خبر از ارائه طرحی به هیات رئیسه مجلس داد که بر اساس آن دولت موظف میشود تنگه هرمز را در واکنش به اجرای تحریمهای جدید بسته نگاه دارد. این بار نیز انتشار این خبر با موجی از نگرانیها در کشورهای غربی همراه شد. رسانههای غربی از روز دوشنبه که این خبر منتشر شده است هر کدام به ارائه تحلیلهایی درباره نتایج این تصمیم احتمالی ایران پرداختهاند. دولت آمریکا با همکاری متحدان عرب خود در منطقه بویژه رژیم سعودی سعی کرده بود از عواقب احتمالی تحریمهای نفتی ایران بکاهد و با افزایش تولید نفت عربستان، اجازه نداد با شروع تحریمها قیمت نفت بالا رود اما انتشار همین شایعه کافی بود تا بار دیگر قیمت نفت چندین دلار افزایش پیدا کند. اتحادیه اروپایی اما همچنان با نگرانی چشم به تنگه استراتژیک هرمز دوخته است و با وجود برگزاری رزمایش جدید سپاه و آزمایش انواع موشکهای دوربرد این نیرو، انتظار دارد هر آن خبر جدیدی از اوضاع منطقه در خبرگزاریها منتشر شود. رسانههای آمریکایی در این زمینه دست به کار شدهاند و روز گذشته روزنامه نیویورک تایمز از تقویت نیروهای نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس برای مقابله با احتمال بسته شدن تنگه هرمز خبر داد. به گزارش روزنامه «وطن امروز»، این روزنامه آمریکایی خبر داده است ارتش ایالات متحده به صورت بی سر و صدا به افزایش نیروهای نظامی خود در خلیج فارس پرداخته و با توجه به احتمال بالا گرفتن درگیریهای سیاسی بر سر برنامههای هستهای ایران سعی دارد تعداد جتهای نظامی خود را که قابلیت نفوذ در عمق مرزهای ایران را دارند، افزایش دهد. به گفته این روزنامه، افزایش بیسر و صدای نیروهای نظامی آمریکا در منطقه برای این صورت گرفته که نشان داده شود واقعا گزینههای دیگر روی میز اوباما قرار دارد اما ایران نیز نخواسته این تهدیدها را بیپاسخ بگذارد و رزمایش موشکی جدید ایران نشان میدهد ایران نیز آماده مقابله به مثل در این زمینه است. نیویورک تایمز با اشاره به برگزاری رزمایش سپاه نوشته است: فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که یکی از پر قدرتترین نیروهای نظامی جهان است، خاطرنشان کردهاند در صورتی که اسرائیل و آمریکا قصد حمله به خاک ایران یا تاسیسات هستهایاش را داشته باشند با پاسخ قاطع و محکم ایران روبهرو خواهند شد و اجازه هیچ تحرکی به نیروهای دشمن را نمیدهند. این فرماندهان خاطرنشان کردهاند در صورت هر گونه تهدید جدی، موشکهای ایران قادر خواهند بود پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، از جمله پایگاههای نظامی آن در بحرین و عربستان را هدف قرار دهند. بر اساس این گزارش، آزمایش موشکهای با برد بالای 2000 کیلومتر تنها برای اثبات همین مساله بوده است. آمریکا اما به جای تمرکز روی امنیت پایگاههای نظامی خود در منطقه، به دنبال فرستادن کشتیهای مین روب به منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز است تا بتواند در صورت بسته شدن تنگه هرمز با استفاده از این کشتیها دوباره این تنگه را بازگشایی کند اما اقدامات ضربتی مد نظر ایالات متحده برای مبارزه با اقدامات احتمالی ایران چیست؟ بنا به گفته این روزنامه آمریکایی، آمریکا طی چند روز اخیر تعداد کشتیهای مین روب خود را 2 برابر کرده و تعداد آنها را به 8 عدد رسانده و بنا به گفته یکی از فرماندهان نظامی آمریکایی که خواسته نامش فاش نشود، پیام حضور این کشتیها در منطقه این است که اگر ایران بخواهد تنگه را با کمک قایقهای تندرو یا مینهای خود بسته نگه دارد، این قایقها در قعر آبهای خلیج فارس فرو خواهند رفت! بیشترین ترس نظامیان آمریکایی که این روزها به صورت بی نام و نشان با رسانههای آمریکایی گفتوگو میکنند، ترس از قایقهای تندرو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که میتوانند موشکهایی با برد 200 کیلومتر را نیز با خود حمل کنند و از سوی دیگر میترسند ایرانیان با مینگذاری در منطقه تنگه هرمز نگذارند کشتیهای تجاری از این منطقه عبور کنند. اینها همه در صورتی است که نیروهای نظامی و مقامات سیاسی ایران هیچ کدام با آغاز دور تازه تحریمها اعلام نکردهاند میخواهند تنگه را ببندند و از سوی دیگر اعلام نکردهاند اگر چنین کاری نیز بخواهد انجام گیرد، با چه نیروهایی و چگونه صورت میگیرد. «وطن امروز» پیش از این در گزارشی عنوان کرده بود که ایران راههای زیادی برای جلوگیری از رفت و آمد کشتیهای جنگی و تجاری از تنگه هرمز دارد و با وجود سلاحهای سایبری و همچنین دستگاههایی که هماکنون نیز ترافیک منطقه را تحت کنترل داشته و میتوانند دستگاههای مخابراتی و جهتیابی کشتیها را از کار بیندازند، نیازی به وارد شدن به جنگ مستقیم در این منطقه وجود ندارد و این دستگاهها میتوانند تنگه هرمز را به تنگه برمودا تبدیل کنند. ایران با وجود همه نگرانیهایی که غرب دارد، اعلام کرده است با وجود اینکه حدود 3ماه است ایران خود، صادرات نفتش به کشورهای اروپایی را قطع کرده، نگرانیای برای افزایش تحریمها ندارد و مشتریان نفتی جدیدی برای خود پیدا کرده است. ایران همچنین بارها اعلام کرده است در جهان کنونی، تحریم یک کشور راه به جایی نمیبرد و راههای زیادی برای دور زدن تحریمها وجود دارد و بدین ترتیب هیچ تحریمی نمیتواند سد راه ایران برای دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای باشد اما در هر صورت تحریمها برای کشورهای اروپایی و آمریکا نیز بیهزینه نخواهد بود و غرب تا مدتهای زیادی باید منتظر پاسخهای احتمالی ایران و انواع و اقسام اتفاقاتی که ممکن است قیمت نفت را هر روز بالا ببرد، باشد.