گروه اقتصادي: در روزهای اخیر برخی رسانه‌های غربی از احتمال دور زدن تنگه نفتی هرمز توسط عربستان‌سعودی و امارات عربی متحده و حتی عراق در صورت احتمال بروز جنگ نفتکش‌ها در خلیج‌فارس یاد می‌کنند. در حال حاضر امارات عربی متحده و عربستان‌سعودی هر یک با ساخت یک خط لوله جدید (حبشان- فجیره امارات) و بازسازی خط لوله نفت قدیمی رویای دور زدن تنگه هرمز را دارند اما این 2خط لوله تنها روزانه بین 3تا 5/3میلیون بشکه نفت خام را با دور زدن تنگه هرمز می‌توانند به بازارهای جهانی صادر کنند. عراق هم با وجود صادرات روزانه 2تا 2/2میلیون بشکه نفت خام به بازارهای جهانی تنها توانایی انتقال روزانه 20تا 25درصد صادرات این حجم گسترده نفت خام از مسیر اردن و ترکیه را خواهد داشت. با این وجود به نظر میرسد سناریوهای برخی کشورهای عربی برای دور زدن تنگه هرمز تنها روی کاغذ قابلیت اجرایی دارد و در صورت هرگونه اختلال قطعا صادرات نفت و LNG 5کشور عربی عربستان، قطر، امارات، کویت و عراق و حتی در صورت کشیده شدن این اختلالات به دریای عمان صادرات کشور عمان هم متوقف شود.
نفت ایران 100دلاری شد
در همین حال و همزمان با افزایش قیمت جهانی نفت، بهای طلای سیاه ایران هم بار دیگر به بیش از یکصد دلار در هر بشکه رسید. این در حالی است که قیمت نفت خام برنت دریای شمال هفته گذشته بار دیگر 3رقمی شد و بیش از یکصد دلار در هر بشکه معامله شده است. از این‌رو برای نخستین‌بار هفته گذشته بهای نفت برنت دریای شمال به بالای یکصد دلار رسید و در معاملات روز چهارشنبه هم با وجود کاهشی
35سنتی باز هم بیش از یکصد دلار معامله شده است. با 3رقمی شدن بهای جهانی نفت، قیمت طلای سیاه سبک ایران هم در هفته گذشته بار دیگر با قیمت‌های بیش از یکصد دلار به پالایشگرهای آسیایی فروخته شده است. بیان این نکته قابل توجه است که در کنار همه عوامل بنیادین و غیر‌بنیادین در افزایش بهای نفت، اعتصاب 10روزه کارگران صنعت نفت نروژ که منجر به کاهش 250تا 300هزار بشکه‌ای تولید نفت خام این کشور شده، هم به نوعی زمینه افزایش بهای جهانی طلای سیاه را فراهم كرده‌است. پس از سقوط چندین دلاری بهای طلای سیاه در 2هفته گذشته، قیمت نفت خام سبک و ایران هم برای عرضه به بازارهای آسیایی و اروپایی با کاهش روبه‌رو شد. بر این اساس پس از ثبت رکورد تاریخی 126دلار برای فروش هر بشکه نفت خام ایران به بازارهای آسیایی در اواسط فروردین‌ماه سال‌جاری بهای طلای سیاه سبک و سنگین ایرانی با کاهشی حدود 30دلاری به مرز 95تا 96دلار رسیده بود. با این وجود اجرای طرح رسمی تحریم نفت ایران به 27کشور عضو اتحادیه اروپایی هم نتوانست مانع سقوط آزاد قیمت این کالای استراتژیک اقتصاد و سیاسی در بازارهای جهانی شود. از سوی دیگر همزمان با اجرای تحریم‌های غیرقانونی علیه صنعت نفت و آغاز رسمی تحریم نفت ایران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی هم تدوین پیش‌نویس طرحی به منظور انسداد کامل تنگه هرمز را در دستور کار قرار دادند. همزمان با تدوین این پیش‌نویس که با استقبال بیش از یکصد نماینده خانه ملت روبه‌رو شد، جمهوری اسلامی ایران به منظور آمادگی نیروهای نظامی رزمایشی موشکی را در منطقه خلیج‌فارس و برخی از مناطق ایران آغاز کرده‌اند. این 2اقدام در مجموع منجر به افزایش قیمت نفت خام در بازارهای بین‌المللی بویژه در چند روز اخیر شد، طوری که برای نخستین‌بار از ابتدای سال‌جاری میلادی تاکنون بهای جهانی طلای سیاه را یک روز بیش از 4دلار افزایش داد. یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش بهای جهانی نفت در ماه‌های اخیر افزایش عرضه روزانه 2تا 3میلیون بشکه نفت خام توسط برخی کشورهای عضو اوپک همچون عربستان‌سعودی، لیبی، امارات متحده عربی و کویت بود. در شرایط فعلی به نظر میرسد فعلا طرح نفتی عربستان و برخی قدرت‌های غربی برای کاهش بهای طلای سیاه شکست خورده و قیمت نفت در بازارهای مختلف آمریکا، اروپا و شرق آسیا با افزایش چندین دلاری همراه
شده است.
پیروزی در جنگ نفتکش‌ها
تحلیلگران اقتصاد جهان از اول جولای سال 2012میلادی به عنوان نخستین روز آغاز رسمی جنگ اقتصادی غرب علیه جمهوری‌اسلامی ایران یاد می‌کنند، روزی که با تصمیم تعدادی از سران کشورهای غربی، 27کشور عضو اتحادیه اروپایی از واردات نفت خام ایران محروم شده‌اند. پیش از این ایران هشدار داده بود که در صورت اعمال رسمی تحریم‌های نفتی برگ برنده نهایی خود را مبنی بر مسدود کردن تنگه هرمز رو خواهد کرد و برای اجرای نخستین گام این سناریوی استراتژیک نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیش‌نویسی به منظور مسدود کردن تنگه هرمز را در دستور کار قرار داده‌اند. آمارها حاکی از آن است که با وجود تلاش برخی کشورهای عربی برای دور زدن این تنگه در حال حاضر به طور متوسط روزانه 19تا 17میلیون بشکه نفت خام از این مسیر به بازارهای جهانی حمل می‌شود. از سوی دیگر، در 2دهه گذشته و همزمان با کاهش تولید نفت در اکثر مناطق جهان همچون اروپا و آمریکای‌شمالی و حوزه خلیج مکزیک، میزان وابستگى به نفت خلیج‌فارس 2برابر شده است طوری که از حدود یکهزار و 200تا یکهزار و 300میلیارد بشکه کل ذخایر نفت جهان فقط 800میلیارد بشکه آن در منطقه خلیج‌فارس قرار گرفته است. همزمان با افزایش وابستگی اقتصاد جهانی به نفت خلیج‌فارس، پیش‌بینی می‌شود ذخایر نفت خام آمریکا هم تا 20سال آینده به پایان برسد. در شرایط فعلی وجود خط ساحلی گسترده از بندر ماهشهر تا بندر چابهار در دریای عمان و وجود اسکله‌های متعدد نفتی در این گستره دریایی مهم‌ترین برگ برنده ایران برای صادرات نفت خام حتی در سخت‌ترین شرایط بروز جنگ در منطقه خلیج‌فارس بوده ضمن آنکه فاصله ایران با تنگه هرمز تنها
7کیلومتر است. همزمان با کوچک‌ترین اختلالی در تردد کشتی‌های نفتکش و LNGدر تنگه هرمز و خلیج‌فارس، بدون‌شک قیمت نفت خام در مدت چند ساعت با جهش و یک شوک قیمتی غیر‌قابل پیش‌بینی روبه‌رو خواهد شد زیرا حداقل بیش از 60درصد نفت تولیدی سازمان اوپک از مسیر این تنگه استراتژیک به بازارهای جهانی انرژی حمل می‌شود. این در حالی است که نباید فراموش کنیم با تعطیلی نیروگاه‌های اتمی برخی کشورهای اروپایی و ژاپن نیاز این کشورها به LNG افزایش قابل‌توجه‌ای
پیدا می‌کند.