گروه اجتماعی: سرانجام انتظار برای یافتن مهم‌ترین ذره بنیادی عالم به سررسید و تلاش 50 ساله دانشمندان جهان در چهارشنبه گذشته در ژنو به نتیجه رسید؛ تحقیقات و یافته‌هایی که در سرن (مرکز تحقیقات هسته‌ای اروپا) منتشر شد، وجود ذره‌ای شبیه به هیگز را در محدوده انرژی 125 تا 126 گیگاالکترون‌ولت اثبات کرد. با این حال می‌توان گفت اکنون یکی از سوال‌های مهم بشر درباره ماهیت عالم هستي مشخص شده است و می‌توان گفت بوزون هیگز مسؤول به وجود آمدن جرم در عالم هستی است. هر چند سال پیش مدیران 2 آشکارساز اطلس و سی‌ام‌اس در ژنو در حضور خبرنگاران آخرین نتایج داده‌های به دست آمده را به اشتراک گذاشتند ولی این نتایج اعلام‌شده خیلی موثق و امیدوارکننده نبود. در هر دو آزمایش نشانه‌هایی پیدا شده بود که می‌شد به بوزون هیگز نسبت داد اما قطعیت آزمایش‌ها به قدری نبود که بتوان آن را کشف لقب داد. به همین دلیل بنا شد امسال آزمایش‌های جدید و جدی‌تری از سوی دانشمندان فیزیک منتشر شود که منجر به نشست اضطراری سرن در چهارشنبه گذشته شد. در این موفقیت مهم و جهانی نقش و تاثیر دانشمندان ایرانی غیرقابل انکار است. اعضای ایرانی پژوهشگاه بزرگ سرن و مسؤولان پژوهشگاه دانش‌های بنیادی ایران پس از مشاهده ذره جدیدی مطابق با هیگز در سرن، در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی جزئیات مشارکت جدی محققان ایرانی را در این پروژه بزرگ تاریخ علم تشریح کردند. دکتر حسام‌الدین ارفعی، رئیس پژوهشکده ذرات در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی درباره تاریخ فیزیک ذرات در ایران و نحوه مشارکت ایران در پـژوهشگاه سرن می‌گوید: این مهم‌ترین روز تاریخ علم معاصر است که با مشارکت ایران در بالاترین سطح جهانی صورت گرفته است. وی گفت: این اولین بار است که ما در یک کار علمی و حتی بزرگ‌ترین کار علمی معاصر شرکت مستقیم داشتیم و در یک گروه بزرگ بین‌المللی ما قسمت مهمی از آن گروه بوده‌ایم؛ امروز مهم‌ترین روز علم ایران در تاریخ چند صد سال اخیر است. وی درباره برنامه شتابگر ملی ایران اظهار داشت: شتابگری با 3 جلد که منبع تابش پرتو گاما باشد در حال طراحی است. نقش ایرانی‌ها در پروژه سرن
گروه ایرانی که در پروژه بوزون هیگز در سرن همکاری داشتند در نشستی مطبوعاتی درباره تفاوت نتایج CMS و ATLAS كه درباره جرم بوزون مشاهده شده، اظهار داشتند: گروه تحقیقاتی CMS کانال‌های بیشتری بررسی کرده است و ATLAS تنها در 2 کانال این مساله را بررسی کرده و این امر علت تفاوت نتایج محسوب می‌شود. دکتر محمدی از اعضای پروژه سرن درباره نقش گروه ایرانی در این پروژه معتقد است: چند هزار نفر چندین سال است که در آزمایش CMS کار می‌کنند، این فعالیت به‌گونه‌ای است که عدم وجود هر گروه در کار ایجاد خلل می‌کند. گروه ایرانی هم در ساخت قطعات نقش داشته، هم در آنالیز داده‌های ارائه شده و همچنین ما در بررسی کیفیت این اطلاعات نقش کلیدی ایفا کرده‌ایم. محمدی درباره تعداد هیگزهای مشاهده شده، گفت: تعداد هیگزها بستگی به تعداد کانال‌هایی دارد که این ذره در آنها بررسی شده است. تعداد این ذرات تا هزار هم گزارش شده است. وی درباره تفاوت این ذره با ذره بوزون هیگز اظهار داشت: باید خصوصیات هیگز استاندارد روی آن مطالعه شود تا مشخص شود که ذره جدید همان هیگز استاندارد است. همچنین پاک‌طینت، عضو دیگر پروژه سرن نیز درباره آینده شتابگر بزرگ سرن اظهار داشت: برخورددهنده بزرگ هادرون (LHC) تا آخر امسال روشن است و پس از آن، دستگاه به مدت 2 سال خاموش می‌شود؛ قرار نیست شدت آن افزایش یابد چرا که در حال حاضر نیز شدتش قابل توجه است. اواخر 2014 این دستگاه روشن می‌شود و داده‌های فیزیکی آن زودتر از 2015 ارائه نمی‌شود. قرار است ایران در برنامه آپگرید برخورددهنده بزرگ هادرون سهیم باشد.
بوزون هیگز چیست؟
بر اساس مدل‌هایی که تکامل عالم هستي را بررسی می‌کند، در ابتدای شکل‌گیری عالم ذرات جرم نداشتند اما در دوره‌ای نسبتا کوتاه، هر یک از ذرات جرم مشخصی را به دست آوردند و این جرم ذرات بود که روند بعدی تکامل عالم را مشخص کرد. برخی ذرات مانند فوتون‌ها که ذرات تشکیل‌دهنده نور هستند، بدون جرم ماندند و توانستند بدون محدودیت در عالم سفر کنند؛ برخی دیگر اما جرم پیدا کردند و رفتارشان تغییر کرد. سوال مهمی که در دنیای فیزیک وجود دارد، این است که چه چیزی باعث شد تا ذرات عالم جرم‌دار شوند؟
رد پای نخبگان ایرانی در سرن چشمگیر است
همچنين دراين‌باره محمدجواد لاریجانی رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی از تثبیت ذره الهی و نقش ایرانیان در اثبات این نظر خبر می‌دهد. به گزارش باشگاه خبرنگاران، وي که مجموعه‌اش در این رویداد نقش مهمي داشته در این باره گفت: تقارن مبارکی است که در آستانه میلاد
امام زمان(عج)، جمع عظیمی از دانشمندان و مهندسان که شاید بیش از 10 هزار نفر باشند در طول حدود یک دهه دست به دست هم داده‌اند و برای امری مهم در فهم ماهیت ماده (جرم) یعنی کشف ذره بوزون‌هيگز تلاش کرده‌اند و خبرهای خوبی در این باره به دنیا اعلام می‌شود. وی تصریح کرد: نکته جالب در این کاوش عظیم علمی حضور موفق دانشمندان ایرانی است و این نخستین‌بار است که دانشمندان ما در ایران در یک کار علمي عظيم درجه يك در كنار ديگر دانشمندان جهان هم از جهت نظری و هم از جهت تجربی شرکت داشته‌اند. لاريجاني درباره تاثیر این آزمایش در جهان گفت: طبیعتا این آزمایش سوالات مهمی را که مربوط به فهم ما از ماده است می‌تواند پاسخ دهد. حتی از نظر من اگر پاسخ این کاوش منفی بوده از اهمیت این موضوع کم نمی‌شد. این آزمایش نشان بزرگی از تحول عمده است. حالا ما بهتر درک می‌کنیم که چرا ذرات جرم پیدا کردند، چرا الکتریسیته، نور مغناطیسی و حتی بعضی از تشعشعات رادیواکتیو می‌توانند از یک نیرو، یک منبع واحد یا یک منشأ حادث شوند. لاریجانی تصریح کرد: حتی در ساختن آزمایشگاه سرن سرانگشت تکنولوژی ایرانی حضور دارد. بخشی از آشکارگرهای آنها، حتی اگر کوچک هم باشد، زیر نظر دانشمندان و صنعتگران ما ساخته شده است. در این آزمایش دانشمندان ایرانی جوان و پیر چه در ایران و چه در آزمایشگاه CERN به فعالیت پرداخته‌اند. این همکاری در نوع خودش پدیده‌ای جالب است که بسیاری از مهندسان و دانشمندان در یک کاوش علمی درجه یک با یکدیگر همکاری ارگانیک دارند. به هر صورت اين همکاری یک افق بسیار جدید از مشارکت دانشمندان ایرانی در کاوش‌های جدی و علمی دنیاست. البته در حوزه دانش فیزیک در ایران حوزه تعلیم و تعلم خوبی به وجود آمده است که در مقایسه با 20 سال قبل که پژوهشکده دانش‌های بنیادین شروع به فعالیت کرد بسیار چشمگیر است.