گروه سیاسی: مذاکرات معاونان سعید جلیلی و کاترین اشتون درباره موضوع هستهای ایران ادامه مییابد. این مهمترین نتیجه مذاکرات کارشناسان ایران و 1+5 بود که 5 روز پیش در استانبول برگزار شد. هر چند نشست فنی استانبول در سکوت کامل خبری برگزار شد با این حال روز گذشته برخی رسانهها جزئیات جدیدی از این مذاکرات منتشر کردند.بنا بر گزارش ایران هستهای، دیپلماتها میگویند مهمترین دستاورد نشست کارشناسی در استانبول این بوده که ایران و 1+5 توافق کردند مذاکرات در سطح معاونان اشتون و جلیلی پیگیری شود. بنابه گفته دیپلماتها در تهران، هنوز زمان و مکانی برای دیدار باقری و اشمیت در نظر گرفته نشده است و ممکن است مذاکره این دو به صورت تلفنی باشد. دیپلماتها عقیده دارند اینکه دوباره دیداری میان ایران و گروه 1+5 برگزار بشود، به مذاکرات باقری- اشمیت بستگی دارد و اینکه در این مذاکرات حداقلهایی برای تداوم مذاکرات مشاهده بشود یا نه. منابع غربی میگویند سرپرستی تیم 1+5 در این دیدار با استفال کلمنت و ریاست تیم ایران با حمیدرضا عسگری بوده است. دکتر علیاصغر سلطانیه هم در هیات ایرانی حضور داشته است. در حالی که گروه 1+5 هم در مسکو و هم در استانبول اصرار داشت که دستورکار نشست فنی، تبیین پیشنهاد 1+5 برای ایران باشد، عملا دیدار استانبول همانطور که در مسکو هم توافق شده بود به ابهامزدایی و تبیین دیدگاههای دو طرف برای یکدیگر اختصاص یافت. کارشناسان مطلع میگویند ایران در این دیدار متن پیشنهاد 5 محوری خود را به تفصیل برای کارشناسان 1+5 توضیح داده و در این زمینه ابهامی برای آنها باقی نمانده است. سخنگوی کاترین اشتون هم در بیانیهای که پس از پایان مذاکرات کارشناسی صادر کرد، این موضوع را تایید کرده است. به عقیده این کارشناسان، با این حال تداوم مذاکرات در سطوح بالاتر مستلزم تصمیم گیریهای سیاسی است که فقط در سطح اشتون- جلیلی امکانپذیر است.اصرار ایران بر حق غنیسازی
روزنامه «كريستين ساينسمانيتور» نیز با انتشار گزارشی جزئیات جدیدی از این مذاکرات منتشر کرد.به گزارش ايسنا، اين روزنامه آمريكايي با اشاره به در اختيار داشتن «اسلايدهايي كه ايران از طريق پاورپوينت در مذاكرات سياسي عاليرتبه ژوئن در مسكو ارائه كرده بود»، افزود: اولويتهاي ايران اكنون مشخص شده و آنها تضمين روشن «حقوق هستهاي»اش براي انجام غنيسازي و رفع همه تحريمهاست. همچنين روشن شده است ايران قصد دارد درباره حساسترين فعاليت هستهای خود يعني غنيسازي 20 درصدي مذاكره كند اما بسياري از ديگر درخواستهاي 1+5 را رد ميكند. هيات نمايندگي ايران در سازمان ملل متني كتبي از همين اطلاعات را - بدون اشاره روشن به اينكه اين پيشنهادات در مسكو مطرح شده است - روز سهشنبه در اختيار كارشناسان مسائل ايران قرار داد. افزون بر آن پاسخ مفصل ايران به بسته 1+5 بود كه اولين بار در مذاكرات بغداد مطرح شد. اين سند ايران اولين بار توسط وبسايت AL-MONITOR در روز چهارشنبه منتشر شد. این روزنامه آمریکایی نوشت: در واقع 1+5 ميخواهد ايران به طور دائمي برنامه هستهای پيشرفته خود را محدود كند تا اطمينان حاصل شود جمهوري اسلامي هرگز سلاح هستهای نخواهد ساخت. ايران ميگويد كه فعاليتش محدود به مصارف صلحآميز است و استدلال ميكند كه به عنوان امضاكننده پيمان منع اشاعه تسليحات هستهای (انپيتي) و كشوري كه تحت بازرسيهاي دائم سازمان ملل قرار دارد، چنين برخوردهايي با اين كشور به دلايل سياسي صورت ميگيرد. روزنامه کریستین ساینسمانیتور با اشاره به مذاكرات روز سهشنبه در استانبول نوشت: اين گفتوگوها در سطح پايين و داراي ماهيت فني بود. اين گفتوگوها بر
2 موضوع تمركز داشت؛ اول توقف غنيسازي 20 درصدي ايران و انتقال ذخائر 20 درصدي به خارج از كشور. مقامات ايران به طور علني در ماههاي اخير خاطرنشان كردهاند ممكن است قصد معامله درباره غنيسازي 20درصدي را داشته باشند با اين حال قانونگذاران ايراني در روزهاي گذشته دلايلي را براي افزايش سطح غنيسازي براي اهداف غيرتسليحاتي مطرح كردند. اين روزنامه افزود: اهميت ايجاد پيشرفت (در اين مذاكرات) در لفاظيهاي دوجانبه روزهاي اخير روشن شد. ايران 3 روز مانور جنگي با انجام آزمايشات موشكي داشت در حالي كه آمريكا حضور نظامي خود در سواحل ايران در خليج فارس را افزايش داده است.
غرب از ایران چه میخواهد؟
بر اساس اين گزارش، دومين نكته مطرح شده در استانبول اين خواسته 1+5 بود كه ايران تاسيسات غنيسازي فردو را تعطيل كند. يك مقام ايراني آشنا به اين گفتوگوها كه خواست بيش از اين به هويتش اشارهاي نشود، گفت: برداشت اوليه من اين است كه مادامي كه دوطرف شرايط را آرام نگه دارند زيرا اوضاع ميتواند از كنترل خارج شود، فضايي براي خوشبين بودن وجود دارد. اين روزنامه به نقل از اين مقام ايراني ادعا كرد ایران گفته مساله 20 درصدي ميتواند موضوع مذاكرات باشد به شرطي كه نتيجه نهايي مشخص باشد و آنها بگويند حاضرند در ازاي آن چه چيزي بدهند؛ لغو كامل تحريمها. بنا بر اين گزارش، از سوي ديگر 1+5 ميگويد بايد ابتدا شاهد اقدامات اعتمادساز ايران باشد و اين اقدامات پيش از اينكه يك چانهزني واقعي آغاز شود بايد انجام گيرد. يك ديپلمات غربي نزديك به اين گفتوگوها گفت: ما تاكنون شاهد تمايل ايرانيها براي انجام كاري جز گفتوگو، نامهنگاري و ژست گرفتن نبودهايم. 1+5 اين احساس واقعي را دارد كه ما بايد شاهد برخي اقدامات از جانب ايرانيها باشيم. وي بدون اشاره به اقدامات اعتمادساز ايران در گذشته ادامه داد: اين به معناي اين نيست كه ما انعطافناپذيريم اما اين احساس وجود دارد كه قبل از انعطاف نشان دادن ما، آنها بايد كاري بيش از حرف زدن انجام دهند. در آخرين صفحه سند پاسخ ايران خطي وجود دارد كه نقل قولي را نشان ميدهد كه ظاهرا به بسته 1+5 اشاره دارد كه در آن ميگويد: « آمريكا آماده است... سياست تحريمهايش را تعديل كند...». يكي از 4 هدف مهم فهرستشده در پيشنهاد پاورپوينتي ايران «عاديسازي پرونده هستهای ايران» در سازمان ملل و آژانس بينالمللي انرژي اتمي «از طريق خاتمه دادن به تحريمهاي شوراي امنيت، يكجانبه وچندجانبه عليه ايران است». مقام ايراني كه پيشتر به وي اشاره شد با اشاره به برخي درخواستها در تهران براي افزايش سطح غنيسازي گفت: ما گفتيم كه به پاسخي سريع نياز داريم... ما به آنها هشدار داديم ممكن است فردا غنيسازي 20 درصدي مساله ما نباشد.