با نزديك شدن به انتخابات رياست‌جمهوري مدتي است دوباره موضوع اصلاحات و اصلاح‌طلبان مطرح شده است. گروهي از ايشان تلاش دارند با مرزبندي ميان اصلاحات و راديكاليسم سبز به عرصه انتخابات بازگردند. اين وضعيت فرصت مناسبي است تا دوباره ماهيت و سرشت اصلاحات را واكاوي كنيم. گويي هنوز پس از 15 سال اين پرسش وجود دارد كه اصلاحات چيست و چه كسي يا حزبي اصلاح‌طلب است؟
از آنجا كه در جبهه اصلاحات، گروه‌هاي مختلف با تفكرات مختلفي حضور داشته‌اند و اصولاً اين جبهه از 2 قطب مذهبي و سكولار تشكيل يافته، در گذشته نيز اين ابهام وجود داشت كه كدام تعريف از اصلاحات ماهيت این جبهه سياسي را تشكيل مي‌دهد: «تعريف نيروهاي مذهبي» يا «تعريف نيروهاي سكولار»؟
قطب سكولار اين جبهه در واقع نوعي تلقي ايدئولوژيك از «اصلاح‌طلبي» داشت و اصلاح‌طلبي را نام ديگري از همان تحول سكولاريزه شدن جامعه مي‌دانست. طيف سكولاريستي جبهه اصلاحات، «اصلاحات» را معادل فارسي Reform مي‌دانست كه معناي خاصي از اصلاح‌طلبي بود. در واقع كساني كه اين معنا را به كار مي‌بردند و متأثر از انديشه‌ها و نظريه‌هاي افرادي مانند ماكس وبر بودند، تغيير در باورهاي مذهبي با ماهيت سكولاريستي را آغازگر اصلاحات خود مي‌دانستند و اصلاح ديني را مبناي اصلاحات ديگر برمي‌شمردند، زيرا مطابق چنين باوري رفرم مذهبي اروپا كه در قرن 16 به رهبري مارتين لوتر و ژان كالون صورت گرفت و در نهايت به پروتستانتيسم انجاميد، آغازگر ديگر تحولات اجتماعي و سياسي بود، حتي به روايت ماكس وبر كه مورد پذيرش اصلاح‌طلبان قرار داشت، سرمايه‌داري و توسعه غرب نيز از همين اصلاح مذهبي زاده شد.
ادامه در صفحه 12