حسین کرمانی: «کلات دشمن زیاری در آتش سوخت»،« پارک ملی گلستان همچنان می‌سوزد»، « بیش از 10هکتار از اراضی ملی پارک لار طعمع حریق شد» اینها نمونه‌هایی از تیترهای خبری چند روز گذشته هستند که به نوعی نمونه‌ای از خروارها اخبار غمبار حوزه محیط زیست محسوب می‌شوند؛ خبرهایی که اگر در مقابل جمله معروف «جنگل‌ها ثروت‌های طبیعی هستند» قرار گیرند به وضوح نشان‌دهنده تبدیل شدن ماجرای محیط زیست و مواهب طبیعی به یک ماجرای تراژیک است. مدتی است آتش‌سوزی در جنگل‌ها، مراتع و به طور کلی عرصه‌های طبیعی افزایش یافته و هر از گاهی خبر سوختن قسمتی از جنگل یا نابودی مرتعی در گوشه‌ای از کشور خبرساز می‌شود. به نظر می‌رسد در سایه نبود امکانات لازم برای حفاظت از این ثروت‌های ملی آتش بی‌توجهی سازمان حفاظت محیط زیست هم مزید بر علت شده است تا زبانه آتش ثروت‌های غیرقابل جبران کشور را خاکستر کند. این موضوعی است که بسیاری از کارشناسان بر آن اذعان داشته‌اند و معتقدند آتش‌سوزی به هر دلیلی که اتفاق افتاده باشد چه عمدی و چه اینکه به دست گردشگران برافروخته شده باشد، نه‌تنها مسؤولیت سازمان‌های متولی را کاهش نداده بلکه باید با تجهیز یگان‌های حفاظت از محیط زیست و تهیه بالگردهای ویژه راه تکرار چنین اتفاقاتی مسدود شود.
گر گرفتن شعله‌ها با نبود امکانات
این درحالی است که نبود امکانات برای خاموش کردن شعله‌های آتش، گرمای شعله‌ها را دوچندان کرده و سرعت نابودی منابع طبیعی کشور را افزایش داده است. این موضوعی است که اکثر قریب به اتفاق فرمانداران و فرماندهان یگان‌های حفاظت محیط زیست مناطقی که دچار حریق شده است بر آن تاکید کرده‌اند و از نبود امکانات به روز و کارآمد برای اطفای حریق گلایه داشته‌اند. در تازه‌ترین این موارد هم 40هکتار از مراتع و جنگل‌های کلات دشمن زیاری شهرستان کهگیلویه و بویراحمد طعمه آتش نبود امکانات شد و تبدیل به تلی از خاکستر شد.
کمبود امکانات حرف اول و آخر مدیران
این در حالی است که ابراهیم جعفری، فرماندار شهرستان کهگیلویه و بویراحمد در این باره گفته است: 40 هکتار از مراتع و جنگل‌های کلات دشمن زیاری این شهرستان در آتش سوخت و حدود 20 میلیون تومان به عرصه‌های مرتعی و جنگلی منطقه خسارت وارده شده است. وی با ابراز گلایه از کمبود امکانات در این شهرستان به ایسنا بیان داشت: باید امکانات لازم و بیشتری در اختیار داشته باشیم. جالب اینجاست که هنوز زمان زیادی از مهار آتش‌سوزی پارک ملی گلستان نگذشته است و از قضا جای خالی بالگرد در عملیات اطفای حریق در گلستان هم از جمله مواردی است که مدیر کل حفاظت محیط زیست استان گلستان هم بر آن تاکید داشت. به گفته اسماعیل مهاجر، تاریکی هوا و سختی مسیر دلیل کند شدن عملیات است اما نیرو‌های مردمی و افراد امدادی در انتظار اعزام بالگرد هستند تا بتوانند آتش را کنترل کرده و اقدامات موثرتری انجام دهند. بر این اساس آماده نبودن بالگرد برای حفاظت از یکی از مهم‌ترین پارک‌های ملی کشور از جمله دلایل پیشروی آتش اعلام شد.
6آتش‌سوزی در 2 ماه
اسماعیل مهاجر درباره دلیل آتش‌سوزی در قلب پارک و در محدوده‌ای به نام دیوار کجی خاطرنشان کرد: این ششمین آتش‌سوزی ظرف 2 ماه گذشته در جنگل گلستان است که در قسمت مرکزی پارک ملی گلستان به وقوع پیوسته است. مدیرکل حفاظت محیط زیست استان گلستان درباره دلیل وقوع حادثه هم تصریح کرد: این آتش‌سوزی به صورت عمدی اتفاق افتاده و به طور قطع توسط شکارچیان است زیرا منطقه آتش‌سوزی شرایطی ندارد که مسافران یا افراد عادی قادر به عبور از آنجا باشند. البته این تمام ماجرا نبوده و به دنبال این موضوع احتمال عمدی بودن برخی آتش‌سوزی‌ها مطرح شده است. برخی افراد بر این باورند که شکارچیان غیرمجاز دست به آتش‌افروزی زده و باعث نابودی منابع طبیعی شده‌اند.
جای خالی بالگردهای اطفای حریق
به هر رو آتش‌سوزی به هر دلیلی که اتفاق افتاده باشد باید به سرعت مهار شود و حفاظت از منابع ملی و امانت‌های خدادادی بدون توجه و بدون نگاه دغدغه‌مند مدیران و متولیان حفاظت از محیط‌زیست ممکن نیست. به نظر می‌رسد باید علاج واقعه را قبل از وقوع اندیشید و سازمان محیط زیست باید تمرکز خود را بر پیشگیری از وقوع آتش‌سوزی و فراهم آوردن تمهیدات لازم برای حفاظت بیشتر از عرصه‌های طبیعی داشته باشد. به علاوه تجهیز یگان‌های امدادی به بالگردهای پیشرفته و مخصوص اطفای حریق از جمله نکاتی است که به نظر می‌رسد درباره آن کم‌کاری صورت گرفته است چرا که در بیشتر آتش‌سوزی‌های اتفاق افتاده جای خالی بالگرد به طور کامل احساس می‌شد و چنین عملکردی ذهن را با چنین پرسشی درگیر می‌کند که چرا سازمان حفاظت محیط زیست پیش‌بینی چنین حوادثی را انجام نداده و تدابیری را برای آماده نگه داشتن بالگرد در نزدیکی جنگل‌ها و سایر عرصه‌های طبیعی نیندیشیده است؟
خسارت 8 هزار و 30 میلیونی
این در حالی است که آتش‌سوزی در سیمکان جهرم استان فارس که باغات دیم این منطقه را نابود کرد، خسارت 8 هزار و 30 میلیون ریالی بر جای گذاشت و تبدیل به خاکستر شدن بخشی از جنگل‌های کرد‌خیل ساری را هم که در هفته گذشته اتفاق افتاد باید به آمار خسارت‌های جبران‌ناپذیر منابع طبیعی اضافه کنیم؛ آماری که در مقایسه با ارزش طبیعی و فواید زیست‌محیطی منابع طبیعی خسارت مادی و ریالی آن به هیچ‌وجه به چشم نمی‌آید.
سوختیم از سوختن جان طبیعت
اما آنچه با افزایش آمار حریق در منابع طبیعی، مراتع و جنگل‌ها بیشتر خودنمایی می‌کند ضعیف بودن کارنامه عملکرد دستگاه‌ها و سازمان‌هایی مانند حفاظت‌محیط زیست در صیانت و حفاظت از ثروت‌های ملی است. به نظر می‌رسد این سازمان این روزها بیشتر حوزه فعالیت خود را به داخل شهرها تغییر داده و تمرکز خود را بر موضوع استاندارد بودن خودروها یا سوخت‌های فسیلی و حتی مباحثی مانند بنزین و سوخت خودروها متمرکز کرده است و با توجه بیشتر به موضوعات شهری و شهرنشینی اهمیت منابع طبیعی و جنگل‌ها و مراتع را تا حدی از یاد برده است. هرچند رسیدگی به این موارد هم بسیار لازم و ضروری است اما نباید از یاد برد که رعایت تمام استانداردها و مقررات برای برقراری زیست سالم است. این موضوع زمانی محقق می‌شود که ما زمینه آن یعنی محیط زیست را سالم نگه داشته باشیم و حفاظت از محیط زیست‌مان را در اولویت قرار دهیم.