کارگردان الخاندور گونزالس ایناریتو برای علاقه‌مندان سینما در سراسر دنیا نامی شناخته شده است و از جانب منتقدان سینما کارگردان صاحب‌سبک و مولفی قلمداد می‌شود. «عشق سگی» (Amores Perros )، «21 گرم» (21Grams) و فیلم «بابل» (Babel) سه‌گانه مولف و یگانه او در باب مرگ، زندگی و تقدیر است که از حیث فرم و محتوا آثار ویژه‌ای هستند. تقریبا در چند سال اخیر هیچ جایزه سینمایی خاصی نیست که بابت این سه‌گانه نصیب ایناریتو نشده باشد. این موج ایناریتویی در ایران گرایشات مختلف و توهم‌زایی به‌وجود آورده بود که نتیجه‌اش در آثاری مثل «صندلی خالی» (سامان استرکی ) جلوه‌گر شد، البته هیچکدام از مقلدان اروپایی و آسیایی موفق نشدند در مقام مولف برآیند. طبیعی است با چنین روندی انتظار می‌رفت «زیبا»، آخرین ساخته ایناریتو هم یک اثر غیرمتعارف باشد اما این انتظار برآورده نشد. با اینکه «زیبا» اثر متفاوت و خاصی به شمار نمی‌رود اما فیلم جذابی است. شاید مفاهیم مطروحه در فیلم «زیبا» ادامه همان آسیب‌شناسی گلوبال ایناریتو باشد اما یگانگی مفهومی سه‌گانه ایناریتو را ندارد. این فیلمساز مکزیکی شهره به ساخت فیلم‌هایی است که قصه‌هایش از هزار توی مناسبات جهانی و زندگی اجتماعی امروز می‌گذرد و با گذر از چند لایه داستانی چند شخصیت نامربوط در نقاط مختلف به دلیل یک تراژدی انسانی در مسیر یکدیگر قرار می‌گیرند اما ایناریتو در «زیبا» این سبک را کنار گذاشته و یک قصه خطی را با تمرکز روی یک شخصیت تعریف می‌کند.
«زیبا» که املای آن تعمدا غلط نوشته شده (Biutiful به جای Beautiful )، نخستین تجربه ایناریتو بدون همکاری گیلرمو آری‌یگا است. آری‌یگا در ساخت این سه‌گانه ایناریتو را همراهی کرد اما ایناریتو برای نگارش فیلمنامه «زیبا» سراغ آرماندو بو، کارگردان آخرین الویس و همکار فیلمنامه‌نویس «بو» در این فیلم، نیکولاس جیاکوبون رفته است. البته اگر مصادیق و مفاهیم مطروحه در سه‌گانه ایناریتو را بررسی کرده باشیم، درخواهیم یافت این فیلم به نوعی دنباله واهمه‌های شخصی و دلمشغولی‌هایی است که فیلمساز را آزار می‌دهد، مثل پدیده مهاجرت، زندگی فرزندان و مواجهه با مرگ که به صورت گل‌درشت و برجسته‌تری در فیلم «زیبا» دراماتیزه شده بود و با همان جهانگیری مواجهه با مرگ و جهان دیگر را در شخصیت محوری- اخبال- دنبال می‌کند. در واقع نگاه ایناریتو در مواجهه انسان با پدیده مرگ در سه‌گانه‌اش فرم برونگراتری دارد اما مولفه روایی «مواجهه با مرگ» در فیلم «زیبا» در قالب شخصیتی که قرار است
2 ماه دیگر بمیرد شکل درونگراتر و کاملا فردی دارد. در «زیبا» همه نوع مصیبت و رنج از نوع شخصی و اجتماعی گریبان شخصیت اخبال را می‌گیرد. مشکل فقر، سرطان و مرگ خودش، بیماری روانی همسرش، خیانت جنسی برادرش، دریافت رشوه به پلیس، باج‌گیری از مهاجران و عامل مرگ بچه‌های چینی مهاجر شدن، کفه وجدانی‌اش را سنگین می‌کند اما واقعیت این است که فیلم با همه جذابیت‌های مرگبارش می‌خواهد تمام این چالش و آسیب‌های اجتماعی را در همه سطوح بررسی کند و به دلیل موضوعات بی‌شمار، فیلم در بررسی مفاهیم سترگ غالب به جای یک مکعب چند‌بعدی، یک چند‌ضلعی سطحی به نظر می‌رسد. اگر مخاطب سه‌گانه ایناریتو را با وسواس تماشا کرده باشد درباره داستانک‌های فیلم و سرنوشت شخصیت‌ها شباهت‌هایی وجود دارد که این شباهت از فرط تکرار تبدیل به یک گاف می‌شود. بخشی از فیلم درباره نظاره زیبایی و کوتاهی زندگی است و تاکیدات دراماتیک روی این موضوع و نمود آن روی شخصیت محوری بی‌شک یادآور شخصیت پل ریورز (شون پن) در «21 گرم» است. این شخصیت‌ها با علم به اینکه می‌دانند در یک قدمی مرگ قرار دارند و سرنوشت محتوم آنها تعیین شده است بازهم تلاش می‌کنند تا منجی وجدان خویش باشند. پل ریوز «21 گرم» تلاش می‌کند تا جک جوردن (بنیچیو دل‌تورو) را برای آرامش کریستینا پک (نائومی واتس) به قتل برساند و اخبال نیز همه دارایی‌اش را به شخصیت زن سیاهپوست هدیه می‌دهد تا ذر‌ه‌ای وجدانش به آرامش برسد. اخبال در زندگی حرفه‌ای آلوده به فساد و رشوه‌خواری است و با مهاجرانی از کشور‌های مختلف دنیا سر و کار دارد. در واقع درونمایه واپسنگر درام مهاجرت است، این موضوع در قصه مرتبط با آملیا (آدریانا بارازا) در فیلم «بابل» به خوبی نمود دارد؛ آدم‌هایی که مهاجرت و یافتن سرزمین تازه به آنان هویت می‌دهد و متاسفانه کارگردان ملیت‌های مختلفی را کنار هم گذاشته تا نشان دهد همه اقوام رویاها و خواسته‌های مشابه دارند که صد البته فحوای یادشده بشدت تکراری است و در «بابل» گاهی این پیام از خود اثر فراتر می‌رود.
ساختن فیلم‌های متفکرانه با تم غم و رنج درباره مصیبت‌های جامعه بشری تخصص اصلی ایناریتو است اما باید پذیرفت این دغدغه‌های گلوبالیزه شده در چند اثر جذاب است؟ فکر می‌کنم همان سه‌گانه نخستین کافی است؛ تا کی می‌توان با ژست به مفهوم‌گرایی محبوب منتقدان و جشنواره‌ها بود؟ ایناریتو باید باور داشته باشد دست سنگین پر از مفهوم و تاکیدات سهمگین بر غم و مصیبت بشر در همان سه‌گانه‌اش تنها جذاب است و بعد از آن دیگر کارکرد ندارد، ضمن اینکه این فیلم به قدری محزون و دلگیر است که جرات توصیه کردنش به دیگران وجود ندارد چرا که مخاطبی که با اخبال همراه می‌شود با فهرستی از مصائب روبه‌رو است که کمتر پیش می‌آید همه این بلاها تجمیع شوند و بر سر یک نفر در کوچه پس‌کوچه‌های بارسلون فرود آید.
فیلم «زیبا» داستان مردی به نام اخبال (خاویر باردم)است که در محلات قدیمی بارسلون زندگی می‌کند. اخبال بی‌پول و دردمند با یک زن مریض و 2 فرزند زندگی می‌کند و به خاطر پیشرفت سرطان 2 ماه از عمرش بیشتر باقی نمانده است. اخبال با مهاجران غیرقانونی چینی و سنگالی و قاچاقچیان مواد مخدر سر و کار دارد، گاهی هم برای احضار روح مرده‌ها از خانواده آنها پول می‌گیرد. او مردی تنهاست که با مهاجران رفتار خوبی دارد و ظاهرا پدر خوبی برای فرزندانش است.
اخبال در عمر کوتاهی که برایش باقی مانده باید آینده فرزندانش را تامین کند و از مشکلاتش همسر روانی و بیمارش که به او خیانت می‌کند، خلاصی یابد. همسر اخبال به قدری در خودبینی غرق شده که به بیماری اخبال پی نمی‌برد. شخصیت محوری فیلم در یک مرز تبهکاری در حاشیه اقتصاد غیرقانونی زندگی می‌کند و شغل خودش را دارد. اخبال رابط بین یک دسته مهاجر غیرقانونی آفریقایی است که کیف‌های تقلبی برندهای معروف را به توریست‌ها می‌فروشند و یک دسته کارگر مهاجر چینی در کارگاه مخروبه‌ای این کیف‌ها را تولید می‌کنند. اخبال با رشوه به پلیس‌ها سعی می‌کند از دستگیری و اخراج این مهاجران غیرقانونی جلوگیری کند اما این به معنای آن نیست که دلش به حال آنها می‌سوزد، او از این طیف به طرز ماهرانه‌ای بهره‌کشی می‌کند. هر چند نسبت به وضع آنها بی‌تفاوت نیست اما زمانی‌که می‌خواهد به آنها کمک کند نتیجه‌اش فاجعه‌آمیز می‌شود. ایناریتو می‌خواهد زنجیره اسارت و بهره‌کشی که این شخصیت‌ها در آن گرفتار هستند را بر‌ملا کند، گویی هیچکدام هم توان این را ندارند از این دایره تسلسل‌وار و زنجیر فقر، مصیبت و بهره‌کشی خودشان را خلاص کنند، برای اینکه هریک برای بقا به این زنجیره وابسته‌اند. ایناریتو در فیلم «زیبا» این‌بار و در نهایت تعجب و ابهام به سراغ ماوراءالطبیعه می‌رود.
اخبال شخصیتی است که می‌تواند با مرده‌ها صحبت کند، در واقع یک تم ماوراءالطبیعه به لایه واقع‌گرایانه فیلم اضافه می‌شود و یادآور فیلم‌های غریبی است که با رئالیسم ایناریتو همخوانی ندارد و مثل یک نقطه کور در کلیت فیلم به حساب می‌آید. نمایش فقر و بدبختی مهاجران در حاشیه یک جامعه غربی و ارتباط با جهان مردگان اطوار روشنفکرانه نیست بلکه مسخرگی تمام است. وجود چنین خرده‌روایتی تمامیت آغاز و پایان صاحب ترجیع انتهایی را زیر سوال می‌برد و این فیلم را به شوخی بدل می‌کند، ضمن اینکه ایراد اساسی که به فیلم وارد است زمان طولانی آن برای به سرانجام رساندن همه مفاهیم مطروحه در فیلم است و تقریبا بعد از دو‌سوم پایانی، کلیت فیلم کرخت و آزاردهنده می‌شود. نکته اینجاست که این همه مصیبت و رنج را تجمیع کردن و همه این تراژدی‌ها را در درام سامان دادن تنها در قاموس جاه‌طلبانه ایناریتو می‌گنجد و البته با طولانی شدن زمان فیلم دغدغه‌های روانکاوانه و بینش ضد‌اجتماعی ایناریتو در قالب مهاجرت، فساد، داروهای روانگردان، افسردگی روانی، زندگی بعد از مرگ، رابطه فرزندان با والدین، همنجسگرایی پنهان، احساس گناه، بیماری سرطان، نظام درمانی و فحشای مردان سرانجام مفهومی ندارد.