گروه اجتماعی: روند خشک شدن آب دریاچه ارومیه همچنان ادامه دارد و این در حالی است که اگر هم مسؤولان تاکنون تلاشی برای کندی این روند انجام داده باشند هنوز نتیجه مناسبی در پي نداشته است. اما این پدیده خشکی وارد فاز جدیدی شده است. در روزهای اخیر با توجه به کاهش نزولات جوی و کمبود آب قابل آشامیدن حیات‌وحش جزایر دریاچه با خطر روبه‌رو شدند طوری که سازمان حفاظت از محیط‌زیست مجبور به آبرسانی با گالن به جزایر شده است. به گفته حسن عباس‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌غربی، در پی نیازمندی‌های شدید حیات‌وحش جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه به آب آشامیدنی، آبرسانی به صورت دستی انجام می‌شود و در فاز اول این پروژه روزانه 1500 لیتر آب توسط گالن‌های 30 لیتری به جزیره اسپیر توسط قایق منتقل می‌شود. از سوی دیگر افزایش تبخیر آب و باقی‌ماندن نمک‌های دریاچه در خشکی با وزش باد به توفان نمکی تبدیل می‌شود که از آن به غبار سونامی نمک یاد می‌شود و این پدیده رو به شکل‌گیری است. اگرچه رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست چندی پیش سونامی نمک در دریاچه ارومیه را رد کرد اما حالا معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست این خطر را تایید می‌کند و می‌گوید: «احتمال رسیدن غبار نمک به استان زنجان به صورت جدی است، استان‌های البرز و تهران هم در معرض خطر غبار سونامی نمک هستند».معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست در ادامه به توفان نمک اشاره کرد و به فارس گفت: موضوع توفان نمک موضوعی است که از سالیان گذشته توسط کارشناسان حوزه محیط‌زیست همیشه درباره آن اخطار داده می‌شد و هنوز هم مورد نگرانی ما قرار دارد.وی افزود: حتی در گزارشاتی که ما به مقامات کشور داده‌ایم و همچنین جلسه‌ای که در مجلس شورای اسلامی برگزار کرده‌ایم عنوان شد که نگرانی ما درباره توفان‌های نمک در دریاچه ارومیه این است که ما توفان نمک را در حوزه استان آذربایجان‌شرقی بسیار محتمل می‌دانیم و حتی گستره آن را تا مرزهای غربی استان تهران پیش‌بینی می‌کنیم.اصغر محمدی فاضل تنها معتقد است که درباره دریاچه ارومیه باید یک اقدام عاجل، جدی و ملی صورت بگیرد.
24 میلیارد مترمکعب کسری آب داریم
فاضل با اشاره به وضعیت دریاچه ارومیه می‌گوید: حقابه سالانه دریاچه ارومیه طبق توافق کتبی با وزارت نیرو که توسط معاون وزیر نیرو ابلاغ شده است سالانه
1/3 میلیارد متر مکعب است که این حقابه به دلیل اینکه سالیان گذشته به اندازه تامین نشده، باعث شده مقدار کسری آب دریاچه ارومیه به تدریج افزایش پیدا کند. وی اظهار داشت: در حالی که ما الان بالغ بر 24 میلیارد مترمکعب کسری آب داریم، بنابراین اگر حتی 3 میلیارد مترمکعب سالانه دریافت کنیم، دریافتی سالانه را جبران نمی‌کند. معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط‌زیست ادامه داد: باید علاوه بر 1/3 میلیارد متر مکعب، سالانه سهم بیشتري به دریاچه ارومیه ارائه شود تا جبران کم‌آبی قبلی بشود.این گفته‌ها را رئیس سازمان محیط‌زیست نیز تایید می‌کند و می‌گوید: سال گذشته وزارت نیرو به تعهد خود برای دادن حقابه 1/3 میلیارد متر مکعبی دریاچه ارومیه عمل نکرد و تنها 1/1 میلیارد متر مکعب از این حقابه تامین شد.
روند سدسازی در بالادست باید متوقف شود
فاضل با بیان اینکه اعتراض دیگری که ما داریم این است که متاسفانه هنوز موضوع مطالعه سدهای جدید در دستور کار وزارت نیرو است، ادامه داد: ما نسبت به این موضوع قبلا اعتراض خود را اعلام کردیم و دستور صریح معاون اول رئیس‌جمهور در جلسه مدیریت منابع آب بوده که تحت هیچ شرایطی در این حوزه موضوع مطالعه سدهای جدید نباید صورت بگیرد. همچنین در جلسات دو‌جانبه محیط‌زیست و وزارت نیرو همکاران این وزارتخانه قول داده‌اند که در این باره به صورت جدی ورود پیدا خواهند کرد اما هنوز اخبار مختلفی به صورت رسمی و غیر‌رسمی از مطالعه احداث سد در بالادست دریاچه ارومیه به گوش می‌رسد.وی تصریح کرد: در استان آذربایجان غربی در حوزه دریاچه ارومیه در حال حاضر
31 سد مخزنی در حال مطالعه است که در این وضع وقتی این تعداد سد را در دست مطالعه دارند نشان می‌دهد برنامه‌ای وجود دارد که سد جدید در این استان ساخته شود.فاضل اضافه کرد: در استان آذربایجان غربی 29 مورد سدهای مختلف برای احداث توسط وزارت نیرو و جهاد کشاورزی پیشنهاد شده، بنابراین درخواست ما این است که در این باره بازنگری شود و هیچگونه طراحی و مطالعه یا ایجاد سد جدید نداشته باشیم.
وي ادامه داد اگر سطح بهره‌برداری از سدها را از سمت کشاورزی به سمت انتقال آب به دریاچه ارومیه سوق ندهیم قطعا وضع دریاچه از این که هست خطرناک‌تر خواهد شد.
مديريت آب بهتر است يا انتقال آب به اروميه؟
اگر چه در هفته‌های گذشته بحث‌هایی درباره انتقال آب از ارمنستان به سمت دریاچه به میان آمد اما هنوز اين اقدام عملی نشده است. محمدی‌زاده رئیس سازمان محیط‌زیست چندی پیش در این باره گفت: در حال حاضر طرح‌های انتقال آب در بخش‌های غرب و جنوب دریاچه مطالعه و تا حدودی پیشرفت داشته و در حال بررسی امکان انتقال از ارس و رودخانه‌های شمالی هستیم اما هنوز امکان انتقال آب از خزر به ارومیه تایید نشده است.محمدی‌زاده با بیان اینکه در حال حاضر 29 متر مکعب در ثانیه حقابه ایران از ارس است، اظهار داشت: با توافقی که با کشور ارمنستان انجام شده قرار است افزایش این حقابه و همچنین برداشت از دیگر ظرفیت‌های آبی این کشور بررسی شود.اما حمید علیزاده رئیس پژوهشکده علوم دریایی موسسه ملی اقیانوس‌شناسی به مهر می‌گوید: برای تامین آب دریاچه ارومیه به جای انتقال آب از دیگر حوزه‌های آبی پیشنهاد می‌شود تا آب‌های ورودی به این دریاچه مدیریت شوند.با این وجود باید مسؤولان مربوط از جمله محیط‌زیست، نمایندگان مجلس و وزارت نیرو هرچه زودتر به فکر راهکار عملی دراین باره باشند.