
عليرضا پورصباغ: شبهنگام پسربچه کوچکی– خوان- در اسپانیا توسط شبحی بیچهره (Hollow Face) مورد آزار و حمله قرار گرفته و تا سر حد مرگ از جانب این موجود بیچهره مورد اذیت و آزار قرار میگیرد. خوان با مادرش زندگی میکند و در یک سوی داستان قرار دارد و در سوی دیگر این روایت دختر کوچکی- میا- در لندن شروع به نوشتن یک انشای ترسناک میکند و داستانهای ترسناکش درباره هیولای بیچهره را در کلاس درس برای دیگر شاگردان میخواند. منشأ این الهام برای نوشتن یک داستان ترسناک درباره هیولای بیچهره کهنهروایتی نوشته شده است که درون یک تنه درخت آن را پیدا میکند. این درخت نزدیک منزل مادربزرگ میا قرار دارد. در روایت نخست که درباره خوان و مادر او است، «لوئیسا» احساس میکند فرزندش به یک جنزدگی مخوف دچار شده و دست به دامان کشیش «آنتونیو» میشود اما آنتونیو نمیتواند ترسهای خوان را از او بگیرد و این موجود مخوف هر شب به خوان حمله میکند. در طرف دیگر روایت، به تدریج هیولای بدون صورت در زندگی میا رخ نشان میدهد و به سراغ میا میآید. پدر میا- جان فارو– این هیولا را به چشم میبیند و هر بار به سختی دخترش را از دست این هیولا نجات میدهد. این هیولا هر شب از گنجه اتاق میا سراغش میآید و در هر 2 بار برخورد هیولا با میا، پدر منجی میشود اما «سوزانا»، مادر میا چنین هیولایی را رویت نمیکند و پدر و دختر را بیمار تلقی میکند. کار به جایی میرسد که پلیس اجازه ورود جان به خانه را نمیدهد. در سوی دیگر روایت، خوان ماجرای هیولای بدون چهره را روی کاغذ مینویسد و درون همان جعبهای که میا آن را یافته قرار داده و در میان همان تنه درخت قرار میدهد. در سوی دیگر داستان پدر میا سوار خودروی خود میشود و به منزل مادرش میرود. به صورت برقآسایی مخاطب پی خواهد برد مادر اسپانیاییزبان خوان با یک انگلیسی ازدواج کرده و خوان دیروز همان جان فاروی امروز است و این روایت با یک فاصله زمانی چند سال روایت شده است. هیولای بدون چهره طلسمی است که در کودکی جان فارو ریشه دارد و حالا این طلسم توسط دخترش گشوده شده است. او سراغ تنه درخت میرود و دستبند دخترش که در تنه درخت باقیمانده است را پیدا میکند و به منزلش بازمیگردد. در بخش انتهایی فیلم دخترک توسط هیولای بیچهره تسخیر شده و هیولای بیچهره قصد دارد صورت دخترک را از آن خود کند اما جان فاروی پدر که ماهیت هیولا را میداند گره این طلسم را میگشاید و به شیوه همان داستانهای جنگیری دخترک را از بند هیولای بدون چهره آزاد میکند. تا بخش انتهایی که فیلم را تماشا کنید احساس میکنید یکی از آن فیلمهای ژانر راستین ترسناک است اما گرهگشایی بخش انتهایی که اتفاق میافتد این احساس را نسبت به فیلم نخواهید داشت. مدتهاست گونه فیلم ترسناک دیگر شاخص به نظر نمیرسد اما فیلم «مزاحمان» تا قبل از بخش انتهایی که گرهگشایی سطحی و مسخره فیلم اتفاق میافتد، جذاب است و در بخش انتهایی همه چیز از دست میرود و ماهیت اثر تبدیل به یکی از فیلم بوگی منی
(Boogeyman) یا به تعبیر بهتری لولو خورخورهای میشود. فیلمهای ترسناک تا مدتها به کلیشههای زامبی و وامپایر خلاصه میشد و فیلمهای ترسناکی که سبب ترشح هورمونهای غدد فوقکلیوی و تولید آدرنالین بیشتری در بدن شود معمولا با همین دستمایهها ساخته میشد. زامبیها و وامپایرها دیگر به نوعی فیلمهای فلسفی و آخرالزمانی بدل شدهاند و با همان سیاق فیلمهای کلاسیک اثر تازهای تولید نشده و در گونه ترسناک استفاده نمیشود. فیلم «مزاحمان» تا قبل از بخش گرهگشایی 2 روایت موازی را با بنمایهها استاندارد پیش میبرد. از طرفی خوان مکزیکی و مادرش آنچنان دارای رمز و راز خاصی هستند که مخاطب را هیجانزده خواهد کرد. طرف دیگر روایت هم به قدر کافی به درصد میزان ناخودآگاه و ترسهای بشری اشاره میکند. آن شبی که دخترک و پدر، هیولا را میسازند و آتش میزنند به صورتی استعاری به آتش زدن هیولای ناخودآگاه انسان اشاره میکند. فیلم لحظاتی دارد که مخاطب را مجذوب لایههای عمیقی میکند اما این لایههای عمیق تا پایان پیش نمیرود. یکی از پیامهای نصفه و نیمه فیلم این است که هیولاهای که در ناخودآگاههای بزرگسالان وجود دارند نمیتواند رخ بنماید و ترسهایی که ریشه در دوران کودکی دارند دوباره احیا شوند. این فیلم را کارگردان بسیار جوان اسپانیاییتبار خوان کارلوس فرسنادیلو ساخته است که 2 فیلم معتبر تنها در کارنامهاش دارد. این 2فیلم مهم از آثار متوسط سینما به شمار میرود. فیلم «28 هفته بعد» که دنباله «28 روز بعد» بود و فیلم «دستنخورده» (Intact) که باز هم اثر قابل اعتنايي نیست.