محمد احمدی: درگیری‌های میان مسلمانان و بوداییان در برمه به آوارگی هزاران تن از مسلمانان منجر شده است. مسلمانان روهینگیا در میانمار پس از کشتار وسیعی که در این کشور صورت گرفت، تلاش می‌کنند وارد بنگلادش شوند اما داکا مرزهای خود با میانمار را بسته و اعلام کرده است توانایی کمک به مسلمانان آواره را ندارد. خبرنگار بی‌بی‌سی در نزدیکی مرزهای میانمار با بنگلادش با تعدادی از آوارگان مسلمان گفت‌و‌گو کرده است. زهره خاتون، یکی از آوارگان روهینگیایی ترس و اضطراب ناشی از مشاهده کشته شدن پدر خود در غرب میانمار در‌ماه ژوئن را اینگونه توصیف می‌کند: «پدر من جلوی چشم‌های من توسط ارتش میانمار کشته شد. تمام روستای ما تخریب شد. ما برای نجات جان خود فرار کردیم. من هنوز نمی‌دانم چه بر سر مادرم آمده است.» خاتون یکی از مسلمانانی است که پس از آغاز کشتار مسلمانان روهینگیا در استان رخاین میانمار توانسته از این کشور فرار کند و وارد خاک بنگلادش شود. به گفته خبرنگار بی‌بی‌سی، این زن 30 ساله بارها هنگامی که آنچه بر وی گذشته بود را توصیف می‌کرد دچار آشفتگی روحی شد و گریه کرد. خاتون گفت که در جریان حمله بوداییان به روستای مسلمانان تمام روستا ویران شد. بیش از 80 تن کشته و هزاران تن آواره شدند. سازمان‌های مختلف حقوق بشری اعلام کرده‌اند که نیروهای امنیتی برمه هزاران مسلمان را دستگیر و هزاران تن دیگر را مجبور به ترک خانه‌هایشان کرده‌اند. بیش از یک ماه است که در استان رخاین وضع اضطراری اعلام شده است. میانمار گزارش‌های موجود درباره جنایت‌های نیروهای امنیتی خود را رد می‌کند. با این حال به روزنامه‌نگاران اجازه داده نمی‌شود در منطقه حضور پیدا کنند. از زمان آغاز خشونت‌ها در ماه ژوئن هزاران مسلمان آواره شده‌اند. بسیاری از آوارگان تلاش کرده‌اند با قایق‌های کوچک از طریق رودخانه نف به بنگلادش فرار کنند. خاتون درباره سختی‌های فرار به بنگلادش گفت: «ما 6 روز روی آب شناور بودیم. من برای چند روز نتوانستم به بچه‌هایم غذا بدهم. وقتی سعی کردیم وارد بنگلادش شویم به ما اجازه ورود ندادند. ما نمی‌دانستیم کجا باید برویم». خاتون به همراه خانواده‌اش به سختی و مخفیانه وارد بنگلادش شده است و هم‌اکنون به شکل مخفیانه در میان روستاییان بنگلادشی زندگی می‌کند. آنها نگران هستند که مقامات بنگلادشی به محل زندگی‌شان پی ببرند و آنها را به میانمار بازگردانند. مقامات بنگلادشی اعلام کرده‌اند توانایی کمک به آوارگان را ندارند و مصمم هستند آنها را به میانمار بازگردانند. مرزبانان بنگلادشی در مرزهای رودخانه نف به گشتزنی می‌پردازند تا مانع ورود آوارگان به این کشور شوند. مسلمانان روهینگیا می‌گویند نیروهای امنیتی برمه به عمد چشم بر جنایت‌های بوداییان در منطقه بسته‌اند. سیده بگوم، یکی دیگر از آوارگان مسلمان گفت: «شوهر من در خشونت‌ها کشته شد. پلیس فقط به سوی مسلمانان شلیک می‌کرد نه بوداییان. ارتش فقط درگیری‌ها را تماشا می‌کرد و هیچ مداخله‌ای نکرد». مسلمانان روهینگیا از حقوق اولیه شهروندی در میانمار محروم هستند. آنها حق مالکیت زمین ندارند. گروه‌های حامی حقوق بشر می‌گویند مردم روهینگیا یکی از رنج‌دیده‌ترین اقلیت‌ها در جهان هستند. تین سین رئیس‌جمهوری میانمار هم گفته است که آوارگان روهینگیا باید در کشوری به جز میانمار و بنگلادش اسکان داده شوند. وی گفته است که راه حل «مساله روهینگیا» اخراج آنهاست. احمدحسین که در اردوگاه کوتوپالونگ در بنگلادش زندگی می‌کند، گفت: «ما از سخنان رئیس‌جمهور احساس نگرانی می‌کنیم. ما اهل میانمار هستیم و می‌خواهیم به روستاهایمان برگردیم. زندگی در اردوگاه آوارگان دشوار است». وی افزود: «ما می‌خواهیم در صورتی که حقوق و امنیت‌مان تضمین شود به برمه برگردیم». در حالی که دولت میانمار می‌گوید در حال حرکت به سوی یک جامعه دموکراتیک‌تر است، گروه‌های حامی حقوق بشر می‌گویند بدون حل شدن مساله مسلمانان روهینگیا و تضمین حقوق آنها هیچ‌گاه‌گذار به دموکراسی صورت نمی‌گیرد. انتقاد عفو بین‌الملل
در همین حال سازمان عفو بین‌الملل با انتشار گزارشی از کشتار مسلمانان روهینگیا در میانمار انتقاد کرد. عفو بین‌الملل اعلام کرد که مسلمانان در استان غربی رخاین در میانمار هدف حملات خشونت‌بار قرار گرفته‌اند و بی‌دلیل دستگیر می‌شوند. در گزارش عفو بین‌الملل آمده است که نیروهای امنیتی برمه و بوداییان استان رخاین بی‌دلیل و به شکل غیرقانونی به مسلمانان حمله می‌کنند، آنها را می‌کشند و اموالشان را تخریب می‌کنند. بر اساس این گزارش، مقامات به جوانان بودایی اجازه می‌دهند زندانیان روهینگیا را مورد آزار و اذیت قرار دهند. همچنین مقامات میانمار در غارت مغازه‌ها و خانه‌های مردم روهینگیا شرکت داشته‌اند. خشونت‌ها میان اکثریت بوداییان و اقلیت مسلمانان روهینگیا در استان رخاین میانمار سال‌هاست ادامه دارد و این خشونت‌ها موجب کشته شدن و آوارگی هزاران تن شده است. اواسط‌ماه ژوئن سلطانا ریتو، استاد اقتصاد دانشگاه داکا در بنگلادش در یادداشتی در روزنامه نیویورک تایمز آمریکا کشتار مسلمانان روهینگیا در میانمار را «پاکسازی قومی» توصیف کرد.
روهینگیا، قوم فراموش شده
سازمان ملل متحد در گزارشی قوم روهینگیا را یک اقلیت مذهبی و زبانی در غرب میانمار معرفی کرده است. دولت میانمار مدعی است مردم روهینگیا اخیرا از شبه قاره هند به میانمار مهاجرت کرده‌اند. هم‌اکنون هزاران روهینگیایی آواره در اردوگاه‌های آوارگان در بنگلادش زندگی می‌کنند. با این حال دولت بنگلادش اعلام کرده روهینگیایی‌ها مردم میانمار هستند و اجازه ورود آوارگان بیشتر را نمی‌دهد. بنگلادش می‌گوید هم‌اکنون بیش از 400 هزار روهینگیا در بنگلادش حضور دارند که بیشتر آنها به شکل «غیرقانونی» در این کشور زندگی می‌کنند. بنگلادش از ماه ژوئن به این سو بیش از 1500 روهینگیایی را به میانمار بازگردانده است. حدود 800 هزار مسلمان روهینگیا در غرب میانمار زندگی می‌کنند. فرار آنها به بنگلادش از حدود 30 سال پیش آغاز شده است. بسیاری از آوارگان روهینگیایی در مرزهای بنگلادش و در اردوگاه‌هایی که وضع بسیار نامناسبی دارند، زندگی می‌کنند. این اردوگاه‌ها فاقد آب آشامیدنی سالم، سیستم فاضلاب و تجهیزات بهداشتی هستند. روهینگیایی‌ها در شرایط بسیار نگران‌کننده و در فقر مطلق در این اردوگاه‌ها بسر می‌برند. ناتوانی و بی‌میلی بنگلادش برای کمک به مردم روهینگیا و تبعیض و رویکرد غیرانسانی دولت میانمار نسبت به آنها موجب شده که از این قوم به عنوان یکی از رنج کشیده‌ترین و فراموش‌شده‌ترین اقوام جهان نام برده شود.