گروه سیاسی: تحلیلگر برجسته انگلیسی با انتقاد از مواضع برخی کشورهای غربی و عربی در قبال تحولات سوریه، تاکید کرد: هدف اصلی در تحولات سوریه علاقه غربیها به ملت سوریه و دشمنی ما با اسد نیست. دلیل این مساله خشم از روسیه هم نیست؛ بلکه علت اصلی ضربه زدن به نظام ایران از طریق آسیبزدن به همپیمان آن است.
«رابرت فیسک» در مقالهای که از سوی روزنامه ایندیپندنت منتشر شده، به تناقض آشکار حمایت قطر و عربستان از دموکراسی در سوریه اشاره کرده و تاکید میکند: عربستان و قطر از دموکراسی در سوریه حمایت میکنند در حالی که در این کشورها نشانی از آن یافت نمیشود و آمریکا هم به این تناقض آشکار توجهی ندارد. در قطر و عربستان نظام حاکمیتی موروثی است، همانگونه که بشار اسد از پدرش حاکمیت را تحویل گرفت. از سوی دیگر رژیم وهابی سعودی با سلفیهای مخالف سوری ائتلاف تشکیل داده است. آنها پیش از این نیز با طالبان در پاکستان همپیمان شده بودند و از 19 نفری که حملات 11 سپتامبر را رقم زدند 15 نفر اصلیت سعودی داشتند.
فیسک با اشاره به دروغین بودن ادعای حمایت از دموکراسی اعراب، تاکید میکند: نظام سعودی همچنان اقلیت شیعیان عربستان را سرکوب میکند. این تحلیلگر انگلیسی در ادامه با انتقاد از مواضع آمریکا درباره سوریه، اعلام کرد: وضع عراق که ما برایشان دموکراسی و آزادی به ارمغان بردیم، چگونه است؟ این کشور اخیرا طی یک روز شاهد 29 انفجار در 19 شهر بود که 111 کشته برجا گذاشت و این نتیجه اقدامات ما در عراق است.«ولی نصر»، عضو شورای روابط خارجی آمریکا و استاد روابط بینالملل دانشگاه تافتس نیز مقالهای را درباره بحران سوریه در روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز منتشر و عنوان کرده است ایران باید حتما در همکاریهای بینالمللی برای حل بحران سوریه شریک باشد.
نصر در این مقاله مینویسد: درگیریها در سوریه به یک نقطه عطف رسیده است اما هیچکس نمیتواند قول دهد که جنگ به سرعت پایان خواهد یافت. با بشار اسد یا بدون او، سوریه دارای تمام شرایط ایجاد یک جنگ وحشتناک داخلی است: گروههایی که هیچیک حاضر به آتشبس نیستند و قدرتهای خارجی که هر یک نظر خود را داشته و نمیتوانند با هم به نقطه نظر مشترکی برسند.
به باور این تحلیلگر شناختهشده مسائل بینالمللی، راه سادهای برای خروج از چالش به بنبست رسیده در سوریه وجود ندارد و این امر ثبات را در سراسر خاورمیانه به خطر میاندازد. بنابراین، ایالات متحده و متحدانش باید به فکر نوعی همکاری با متحدان بشار اسد، یعنی روسیه و بویژه ایران برای تعیین توزیع قدرت برای سوریه پس از اسد باشند؛ هرچند دستیابی به این همکاری و توافق مشکل است.
واشنگتن تاکنون تحولات سوریه را به عنوان شکستی برای ایران دانسته و تنها تلاش کرده است همکاری دیپلماتیک روسیه را جلب کند. دولت آمریکا و همچنین منتقدانش ممکن است فکر کنند مشارکت دادن ایران در دستیابی به هرگونه راهحل برای این درگیریها، امتیازی به ایران تلقی شده و گفتوگوهای هستهای با این کشور را به عقب خواهد برد. اما بحرانی بزرگ در سوریه و تحولات پس از آن تهدیدی بزرگتر از برنامه هستهای ایران برای منافع بلندمدت ایالات متحده در خاورمیانه است. علاوه بر آن، نفوذ ایران بر حکومت اسد به مراتب از نفوذ روسیه بر آن بیشتر است. ولی نصر ادعا کرده است: اگر چه مخالفان زمین به دست میآورند و توانستهاند بخشهایی از سوریه را در دست بگیرند اما به حدود 100 گروه مختلف تقسیم شدهاند که بعضا رهبری مشخصی هم ندارند. حتی اگر اسد بخواهد داوطلبانه هم از قدرت کنار برود، ماشین نظامی علوی او و متحدان فرقهایاش احتمالا به جنگ ادامه میدهند. در چنین شرایطی سوریه به مناطق مختلف تقسیم میشود و جنگ است که تعیین میکند چه منطقهای متعلق به چهکسی باشد؟ این نمونه بزرگتری از جنگ دهه 1970 لبنان خواهد بود. در چنین شرایطی، پاکسازی قومی، فجایع انسانی و موج آوارگان فرصتهایی برای القاعده بهوجود خواهد آمد. در لبنان، قریب به یک دهه و نیم درگیری تنها با کمک ارتش سوریه پایان یافت. همین شرایط در عراق پس از حمله آمریکا حاکم شد که در سال 2007 با افزایش حضور نظامی آمریکا کنترل شد. اما در سوریه هیچ نیروی خارجی وجود ندارد که بتواند چنین نقشی را بازی کند. این استاد روابط بینالملل تمرکز ایالات متحده و متحدانش بر حمایت از مخالفان با هدف پایین آوردن اسد از قدرت را هدفی اشتباه دانسته و اذعان کرده این امر به پایان جنگ نخواهد انجامید. به جای این اقدام، غرب باید روی توزیع قدرت پس از اسد تمرکز کند.