
مدیرکل سازمان محیط زیست سیستان و بلوچستان بیان کرد: متاسفانه بهرغم تمام تلاشهای همهجانبهای که برای حفظ و بقای تالاب هامون طی یک سال گذشته انجام شده اما بار دیگر تالاب در آستانه خشکیدگی کامل قرار دارد. خسرو افسری در گفتوگو با مهر بیان داشت: در حال حاضر با قطع آب ورودی و گرمای شدید منطقه تالاب همچون سالهای گذشته در معرض خشکیدگی کامل قرار دارد. وی اظهار داشت: هرچند با اقدامات علمی و عملی انجام شده توانستیم بخشی از آب تالاب را حفظ کنیم اما با توجه به گرمای بالای منطقه و وجود باد، تالاب دوباره در مرز خشک شدن کامل قرار گرفته و بیشتر از همیشه نیازمند حقابه است. وی گفت: سازمان محیط زیست در سال گذشته نسبت به حفر کانال در مسیرهای ورودی آب اقدام کرد تا با جریان یافتن آب در رودخانه هیرمند جریان آب به سمت هامون هدایت شود. افسری اذعان داشت: بدین منظور با حفر کانال از هامون پوزک که از طریق رودخانه پریان مشترک آبگیری میشود و حجم بیشتر آب رودخانه مشترک به این ناحیه میریزد، هدایت آب از هامون پوزک که بیش از 90درصد آن در خاک افغانستان است به هامون صابوری یا چنگ سرخ انجام پذیرفت. وی اظهار داشت: با توجه به اینکه جاده قرقری به گمشاد در میان دو هامون پوزک و هامون صابوری قرار گرفته است و از طرفی با احداث کانالها حجم مناسبی آب از هامون پوزک به صابوری در جریان بود لذا جهت هدایت آب نیاز به ایجاد پل یا کاشت لوله در مسیر جاده بسیار ضروری بود که این کار نیز انجام شد و انتقال آب با تمام ظرفیت صورت پذیرفت. افسری افزود: برای سرعت بخشیدن به روند آبگیری هامون این اداره کل اقدام به لایروبی برخی رودخانهها از جمله «نیاتک» و «ملکی» کرد تا از انباشت رسوبات که به عنوان مانع در مسیر، جریان آب را سد میکرد، جلوگیری کند. مدیرکل سازمان محیط زیست بیان داشت: با احداث کانال انتقال آب از مسیر رودخانه افضلآباد به اطراف کوه خواجه در سال گذشته نسبت به احیای پوشش گیاهی و جلوگیری از فرسایش خاکی در این منطقه اقدام شد. وی ادامه داد: در ابتدای سال جاری با جاری شدن آب در این مناطق پوشش گیاهی آن احیا شد و جان تازهای به مردم عشایر این منطقه داد و موجب شد تا مراتع احیا شوند. وی افزود: اداره کل محیط زیست از آنجایی که شرایط اقلیمی و توپوگرافی در تالاب هامون سبب تبخیر و پخش آب و خشک شدن دریاچه در مدت کوتاه میشود، نسبت به انسداد قسمت جنوبی تالاب به منظور جلوگیری از پخش آب اقدام کرد تا از خشک شدن دریاچه در زمان کمآبی جلوگیری شود. افسری یادآور شد: ایجاد آببند در مسیر پلهای جاده نهبندان نیز از جمله اقدامات دیگری بود که برای جلوگیری از پخش آب و ماندگاری بیشتر پوشش گیاهی انجام شد تا از فرسایش خاک کاسته شود. وی اظهار داشت: انجام عملیات پخش آب در کانونهای گرد و غبار جهت احیای پوشش گیاهی و کاهش گرد و غبار، انجام نیکاری در هامون صابری و هیرمند، بازگشایی بخشی از دیوار مرزی جهت ورود آب به تالاب، انجام مطالعه تعیین نیاز آبی تالاب هامون در سناریوهای مختلف و انجام مطالعه احیای بخشهایی از تالاب هامون از اقداماتی در زمینه احیای تالاب بوده است که متاسفانه قطع آب ورودی و تبخیر بیش از حد در هامون بار دیگر این تالاب را به مرز خشکیدگی سالهای گذشته رسانده است.
تبخیر سالانه 4 هزار میلیمتر آب در سیستان و بلوچستان
مدیرعامل شرکت آب منطقهای سیستان و بلوچستان گفت: میزان تبخیر آب در سیستان و بلوچستان سالانه 4 هزار میلیمتر است که این رقم در کشور 2100 میلیمتر است. احمد عاقبتبخیر افزود: در استان کل آب مورد نیاز بخشهای مختلف در حدود 5 میلیارد مترمکعب بوده که در حال حاضر حدود 3 میلیارد مترمکعب آن قابل تامین و استحصال است. وی تصریح کرد: اجرایی شدن طرح انتقال آب دریای عمان به شهرهای استان یکی از پروژههای ملی است که در صورت عملیاتی شدن میتوان بخش عمدهای از کمبود آب استان را جبران کرد. وی از تشکیل شبکههای پاییندست سدهای استان خبر داد و گفت: در حال حاضر 12 سد در استان در دست مطالعه و ساخت است که با ساخت این سدها حجم وسیعی از روانآبها مهار میشود. عاقبتبخیر یکی از معضلات استان را خروج روانآبها از مرزهای استان عنوان کرد. وی تاکید کرد: بیش از 94 درصد آب استان در بخش کشاورزی صرف میشود و با اجرای طرحهای آبیاری نوین میتوان از روان شدن آب در شهرها و تبخیر آن جلوگیری و حدود 70 درصد در مصرف آب صرفهجویی کرد. مدیرعامل شرکت آب منطقه استان در ادامه گفت: تمام منابع آبی مرکز استان وابسته به آبهای زیرزمینی است و از آنجا که هیچ منبع آب سطحی یا سد مخزنی در این منطقه وجود ندارد استفاده از منابع آبهای زیرزمینی حیاتی و الزامی است. وی افزود: سالانه 2 میلیارد مترمکعب برداشت از آبهای زیرزمینی در مرکز استان داریم که 4/1 میلیارد مترمکعب آن تجدیدناپذیرند. وی ادامه داد: 600 میلیارد مترمکعب هدررفت آب سفرههای زیرزمینی در مرکز استان اتفاق میافتد که یک هشدار جدی به شمار میرود. عاقبتبخیر تصریح کرد: یکی از راههایی که مانع از هدررفت آب سفرههای زیرزمینی میشود عدم توسعه کشاورزی در مرکز استان است. مدیرعامل آب منطقهای سیستان و بلوچستان تاکید کرد: اولویتبندی استفاده از آبهای زیرزمینی در مرکز استان در ابتدا برای آب شرب، محیط زیست، صنعت و در نهایت برای کشاورزی است.