۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۷:۳۵
حمیدرضا اسماعیلی

تروريسم نظام سلطه

 

در تقسيم‌بندي انواع تروريسم تاکنون به انواع مختلفي از تروريسم مانند نژادپرست، جدايي‌طلب، ايدئولوژيک، آنارشيستي، قومي- مذهبي و دولتي اشاره شده است، يعني در طول تاريخ سياسي جهان ترور‌هايي رخ داده که هدف اصلي آنها نژادپرستي، جدايي‌طلبي، انگيزه‌هاي ايدئولوژيک و مسائل قومي- مذهبي بوده است يا اينکه برخي دولت‌ها مانند رژيم صهيونيستي خود اقدام به ترور مخالفان و مبارزان مي‌کرده‌اند، لذا زماني که از تروريسم نظام سلطه سخن گفته مي‌شود اشاره به نوع ديگري از تروريسم است که نظام سلطه در پيدايش آن نقش داشته است. سابقه تروريسم نظام سلطه را شايد بتوان به دهه‌ها پيش بازگرداند، يعني به اواخر دهه 1970 و اوايل دهه 1980 و زماني که سازمان القاعده توسط آمريکا و اقمار آن در منطقه پديد آمد. در آن سال‌ها آمريکا به کمک عربستان و برخي کشور‌هاي ديگر برخي مبارزان عرب و افغان را براي مقابله با هجوم شوروي به افغانستان ذيل يک سازمان گرد آورده و تجهيز کردند. هرچند در آن سال‌ها القاعده بيشتر سازماني چريکي و مبارز بود اما بعدها روش تروريستي را برگزيد. به اين ترتيب آمريکا و نظام سلطه خود شکل جديدي از تروريسم را به وجود آوردند اما نمونه اخير و بارز اين تروريسم را اکنون مي‌توان در سوريه مشاهده کرد. آنچه امروز در سوريه رخ مي‌دهد بسيار قابل تامل است. اين نوع تروريسم افزون بر آنکه شباهت‌هايي با تروريسم نظام سلطه در گذشته دارد، از مولفه‌هاي جديدتري هم برخوردار است. نظام سلطه پس از آنکه نتوانست از طريق براندازي نرم و نسبت دادن آن به «بهار عربي» در سوريه به نتيجه دست يابد، در شوراي امنيت هم نتوانست قطعنامه‌اي الزام‌آور عليه سوريه به تصويب برساند و برخي دولت‌هاي همسايه نيز خطر آغاز جنگ با سوريه را عاقلانه و به مصلحت خويش ندانستند، از شيوه‌هاي ديگر بهره جست. اين شيوه گردآوري شبه‌نظاميان و تروريست‌هاي عربي بود که براي دريافت پول حاضر به مشارکت در اين طرح وابسته به نظام سلطه بودند. در واقع آمريکا و همپيمانان او درباره سوريه مدل جديدي را به آزمون گذاشتند و تروريسم فراگير خود را با رنگ و لعاب دموکراسي و با پوشش رسانه‌اي گسترده به پيش مي‌برند. گرچه سياست جديد کاملا با حاکميت ملي دولت‌ها و کشورها در تضاد قرار دارد اما با نام مردم و ملت سوريه تلاش مي‌کنند براي اين تروريسم نوين مشروعيت‌سازي کنند، لذا سياست اجرا شده در سوريه مدل پيچيده‌اي است که در صورت موفقيت مي‌تواند به رويه‌اي مطمئن براي نظام سلطه در سال‌هاي پيش‌رو تبديل شود؛ رويه‌اي که مطابق آن نظام سلطه مي‌تواند براي مقابله با کشورها و دولت‌هاي مستقل ابتدا به ايجاد نارضايتي‌ها دامن بزند و پس از آنکه به بسيج سياسي مخالفان دولت‌هاي مستقل پرداخت و زمينه ناامني‌ها را فراهم کرد، به گسيل تروريست‌هاي حرفه‌اي بپردازد. آنان «تروريسم نظام سلطه» را «تغييرات دموکراتيک» نام نهاده‌اند. تروريسم نظام سلطه پديده‌ نوظهوري است که به مطالعه جدي‌تري نياز دارد. زماني که حوادث مشکوک 11 سپتامبر 2001 اتفاق افتاد يکباره توفاني از گفتمان‌هاي جديد درباره تروريسم در مراکز مطبوعاتي و دانشگاهي جهان به پا خاست. در واقع تنها به واسطه يک عمليات تروريستي مشکوک که احتمالا گروه‌هايي از دولتمردان آمريکايي در انجام آن نقش داشتند، افسانه‌هايي درباره نوع جديد تروريسم در ادبيات سياسي و روابط بين‌الملل جهان شکل گرفت. کتاب‌ها، مقالات و رساله‌هاي بي شماري در اين‌باره نوشته شد که هرکسي از نگاه خاصي به آن مي‌نگريست. برخي تا آن اندازه افراط کردند که مدعي شدند نوعي «تروريسم پست‌مدرنيستي» رخ داده که حيات و منافع دولت‌هاي غربي و آمريکا را به خطر انداخته است. البته توليد اين حجم بالاي نوشته‌هاي سياسي درباره تروريسم و بزرگ نشان دادن خطر آن براي منافع غرب دربردارنده مصالح و منافعي بود که به همين دليل به گسترش اين گفتمان دامن مي‌زدند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده