شنبه آغازين دومين هفته مرداد دكتر بهروز ثروتيان، استاد دانشگاه و نظامي‌شناس برجسته روزگار ما، جان از قفس تن بركند تا مرواريدي ديگر شود كه در سينه صدف خاك به آرامش ابدي مي‌رسد و اكنون كه اين كلمات از بغض قلم بر گونه چروكيده كاغذ مي‌غلتد، هنوز پيكر سرد استاد بر مركب دستان گرم شاگردان و طرفداران بدرقه جاويد نشده و اينگونه است كه نوشتن به ياد استاد سخت و هرآينه سخت‌تر مي‌نمايد. هرچند «حق استاد نه حقي است كه بتوان به ادايش برخاست» ليك زبان به كام گرفتن و هيچ نگفتن نيز قرين قصه جوانمردي نيست، ضمن اينكه بيان پاره‌اي نكات شايد به آرامش دل‌هايي بينجامد كه اين روزها سخت در آشوبند. هنوز در خاطرم هست كه استاد براي شركت در سميناري درباره حكيم نظامي به آذربايجان رفته بود كه از ميان همه نظامي‌شناسان گرد آمده از سراسر دنيا در باكو، تنها براي ايشان صندلي زرين پيش آورده بودند كه جايگاه او بسي فراتر از اين بود. دكتر بهروز ثروتيان را در زمانه‌اي و در مكاني شناختم ـ اواخر دهه60 ـ
كه جمعي بسيار از اسطوره‌ها و عصاره‌هاي ادب آكادميك پارسي در دانشكده مهدويه دانشگاه آزاد واحد كرج گرد هم آمده بودند تا آنگونه كه گاه به اشارت مي‌گفتند، ياد و خاطره دانشكده ادبيات دانشگاه تهران دوره مجتبي مينوي و جلال‌الدين همايي را زنده كنند كه اگر شاگردي در قواره زنده‌ياد عبدالحسين زرين‌كوب، شفيعي‌كدكني، سيدضياءالدين سجادي، ... و بسياري ديگر از بزرگان عرصه ادب در سپهر دانشكده مهدويه مي‌درخشيد، آرزوي اساتيد بزرگ آن دوره اين دانشكده پراستاد نيز برآورده مي‌شد اما دريغ و صد دريغ كه درخت روزگار ميوه‌هايش هميشه مثل هم است مگر آنجا كه طليعه طلايي خورشيد دانه‌اي ويژه را برگزيند و بر تخت اقبال بنشاند كه يكي بشود بهروز ثروتيان كه مي‌گفت: «7 سال تمام حتي براي انجام امورات ضروري نيز از زيرزمين خانه‌ام بيرون نيامدم تا كار نظامي را يكسره كنم!» زماني هم كه حاشيه‌نويسي و تصحيح «خمسه» استاد را به گمان خود به پايان رسانده بود، مي‌گفت: «همه كارها را تحويل علامه وحيد دستگردي دادم تا نظر ايشان را درباره تلاش 7ساله‌ام جويا شوم و احيانا اشارات و ارشادات جناب علامه را پشتوانه كار طاقت‌فرساي 7 ساله‌ام كنم. چندي گذشته بود كه براي حصول نتيجه سراغ استاد را گرفتم و از قضا در پله‌هاي دانشگاه تهران فرصت ديدار ميسر شد كه از جانب جناب علامه سخت شماتت شدم كه با گنجينه حكيم گنجه چه كرده‌ام؟!» استاد بهروز ثروتيان اما ميوه بركشيده درخت روزگار ما بود؛ بي‌كه مصيبت نااميدي در وجود نازنينش روزني به قدر يك ذره براي خود دست و پا كند و اينگونه بود كه روز نظامي‌شناسي استاد دوباره از نو آغاز شد. زماني هم كه يك دوره چندساله ديگر را مصروف برطرف كردن اشارات و انتقادات جناب علامه كرد و كار را به انتهايي‌ترين نقطه خود رساند، انتشارات توس خوش‌اقبال‌ترين انتشاراتي روز بود كه گنجينه حكيم گنجه را به تصحيح و تنقيح دكتر بهروز ثروتيان به زيور طبع مي‌آراست. استاد بهروز ثروتيان، دكتراي عالي زبان و ادبيات فارسي با آن لهجه غليظ آذري از ميان سخنوران متقدم پارسي‌گوي به 2 قله بزرگ ادب ايراني سخت وابسته و دلبسته مي‌نمود؛ حافظ و نظامي و در اين ميان به ضرس قاطع مي‌توان ادعا كرد حتي لحظه‌اي را بي‌انديشه نظامي به آخر نمي‌رساند كه اگر چنين مي‌شد، مي‌پنداشت زمين و آسمان يكجا بر سرش آوار شده‌اند. از جامعيت وقوف استاد بر متون كلاسيك ادب پارسي كه درگذريم، تبحر و علاقه حضرتشان به ادبيات نوين ايران نيز مايه اعجاب شاگردان و دوستان ايشان بود. يكي ديگر از ويژگي‌هاي بارز استاد اين بود كه در «شنيدن» و «درك» معاني «كلام» جاري شده از جانب هركس، اهتمام و جديتي عجيب داشت به حدي كه پنداري «كلام» از منظر ايشان آميخته با نوعي قداست و حرمت بود تا آنجا كه همه آشنايان و علاقه‌مندان او مي‌دانند، همه عمر پربارش نيز صرف تبيين و تفسير جنبه‌هاي مختلف و گاه پيچيده كلام شد؛ از انوري‌ابيوردي و نظامي‌گنجه‌اي تا سهراب سپهري. باري، با اينكه از حكايت شاگردي نگارنده با دكتر بهروز ثروتيان حدود ربع قرني مي‌گذرد، هنوز به نيكي در خاطرم هست كه استاد، زماني كه از كلاس رسمي درس فارغ مي‌شد، تازه كلاس خصوصي‌اش پاي تخته و در حلقه ازدحام دانشجويان مشتاق آغاز مي‌شد و زمان كوتاه استراحت ميانه 2 كلاس نيز به بحث و جدل استاد و دانشجو مي‌گذشت تا آنجا كه دانشجويان و استاد كلاس بعدي در حال ورود به كلاس بودند كه دكتر ثروتيان ناچار به ترك كلاس پيشين و رفتن به كلاس ديگر مي‌شد و اينگونه بود كه معمولا يك يا 2 ترم در ميان، استاد ترمي ويژه نيز در بيمارستان براي پزشكان و پرستاران داير مي‌كرد! و امروز كه ادب ايران‌زمين اعجوبه‌اي همچون او را از كف داده، بعيد مي‌نمايد اين روزگار آنقدر خوش‌اقبال باشد كه بار ديگر «مادر گيتي چون او فرزند بزايد». يادش گرامي و روان شادش قرين رحمت واسعه حق باد.