گروه سیاسی: کمتر از یک ماه آینده اجلاس جهانی جنبش عدم تعهد متشکل از 118 کشور دنیا در تهران برگزار می‌شود تا بدین‌ترتیب بزرگ‌ترین اجلاس بین‌المللی کل تاریخ ایران رقم خورده باشد. گردهمایی‌ای که در آغاز مهم‌ترین هدف تشکیلش مبارزه با جهان 2 قطبی و برهم‌زدن موازنه قدرت در دنیایی بود که راهی جز توافق با ابرقدرت شرق یا غرب در آن تعبیه نشده بود و اکنون میراثدار مواضع ضدآمریکایی و ضدامپریالیستی است. قرار است همزمان با برگزاری جنبش عدم تعهد در ایران، ریاست آن نیز از کشور انقلابی مصر به جمهوری اسلامی تحویل شود و بدین‌صورت حلقه دیگری از زنجیره رسانه‌ای «انزوای ایران» مورد خدشه واقع شود. در همین راستا و جهت تشریح بیشتر کارکردهای برگزاری اجلاس جهانی کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در تهران و همچنین ظرفیت‌هایی که برگزاری اجلاسی در این سطح برای جمهوری‌اسلامی به ارمغان می‌آورد، با محمدحسن قدیری‌ابیانه، کارشناس مسائل بین‌الملل و سفیر سابق کشورمان در مکزیک گفت‌و‌گو کرده‌ایم. وی در این گفت‌و‌گو ضمن اشاره به اهمیت و ارزش بالای برگزاری این اجلاس در ایران و سفر مقامات بیش از یکصد کشور به تهران، تاکید بر مظلومیت مردم میانمار، فلسطین و ملت‌های منطقه و انقلابی را از جمله محورهای مهم ایران برای طرح در اجلاس دانسته و از مسؤولان می‌خواهد از این فرصت جهت افشاگری علیه برنامه هسته‌ای رژیم صهیونیستی و همچنین برنامه‌های استکبار استفاده کنند. البته به عقیده این کارشناس مسائل بین‌الملل، بسیاری از کشورهای عدم تعهد از آرمان‌های اولیه خود مبنی بر استقلال از قدرت‌ها عقب‌نشینی کرده و حتی برخی از وابسته‌ترین حکومت‌ها به آمریکا نظیر عربستان نیز در این اجلاس حق رای دارند. ***
از نگاه شما پیام برگزاری اجلاس گسترده عدم تعهد در کشورمان در ماه آینده چیست؟ شما ابعاد چنین اجلاسی را چگونه می‌بینید؟
برگزاری اجلاس کشورهای عضو عدم تعهد در ایران و همچنین ریاست کشورمان برای چند سال بر این نهاد بین‌المللی، خاری است در چشم دشمنان انقلاب و از سوی دیگر موقعیت دیپلماتیک جمهوری‌اسلامی را در جهان افزایش می‌دهد. ایران در این موقعیت می‌تواند به عنوان رئیس، مسائل مورد علاقه کشورهای همسو را با اقتدار و طنین بالاتری دنبال کرده و در جهت افشای سیاست‌های آمریکا و غربی‌ها و در دفاع از حقوق کشورهای محروم موثرتر واقع شود. ناگفته نماند تشکیل این اجلاس در تهران موجب مضحکه شدن مدعیان انزوای ایران است.
شما به عنوان کارشناس مسائل بین‌الملل معتقدید محورهای مورد تاکید ایران در اجلاس چه مسائلی باید باشد؟
تاکید بر حقوق همه کشورها برای استفاده از مواهب انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای، ضرورت مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای توسط قدرت‌های استکباری و نیز خلع سلاح آنان، اعتراض به سکوت غرب در مقابل استفاده نامشروع از انرژی هسته‌ای توسط رژیم صهیونیستی، دفاع از حقوق مردم فلسطین و آرمان مقاومت، دفاع از حقوق مردم بحرین و میانمار، اعتراض به تحریم‌های کشورهای غربی بویژه درباره داروها یا لوازم یدکی هواپیماهای مسافری و امثالهم. البته اینها به معنای این نیست که چنین مسائلی به تصویب برسد زیرا برخی کشورها هرچند عضو این اجلاس هستند اما جزو وابسته‌ترین حکومت‌ها به غرب هستند مثل عربستان. بنابراین بدون اینکه انتظار معجزه یا تغییر در معادلات جهانی از اجلاس غیرمتعهدها در تهران را داشته باشیم، باید گفت تاثیر ایران در این ایام در بعد دیپلماتیک و سیاست خارجی قوی‌تر از گذشته خواهد بود.
جنبش عدم تعهد تا چه میزان اعتبار اولیه خود را حفظ کرده و به وظیفه ذاتی خود مبنی بر ایستادگی در برابر قدرت‌ها عمل می‌کند؟ آیا در مسیر مستقل بودن کشورهای عضو در برابر بلوک‌بندی‌های جهانی تغییری ایجاد نشده است؟
در حقیقت باید گفت عدم تعهد مدت‌هاست اهمیت اهداف اولیه خود را از دست داده، زیرا برخی از بنیانگذاران آن اساسا تغییر ماهیت داده‌اند یعنی از آرمان‌گرایی در سیاست خارجی به سمت حفظ منافع خود روی آورده‌اند مانند هند یا یوگسلاوی که خودش به چند کشور مجزا تبدیل شده است.
جمهوری اسلامی به عنوان پشتیبان معنوی تحولات بیداری اسلامی در کشورهای منطقه چه استفاده‌هایی می‌تواند از برگزاری این اجلاس به نفع ملت‌های منطقه و کشورهای انقلابی بکند؟
ایران می‌تواند در این اجلاس موضوع حمایت از ملت‌های منطقه را دنبال کند اما به همان دلیلی که گفته شد، رسیدن به یک مصوبه در این باره بستگی به مصوبه دیگر اعضا دارد.
با توجه به اینکه تعداد زیادی از نمایندگان کشورها در ایران حضور می‌یابند، نقش دیپلماسی عمومی را در این قضیه و از سوی نمایندگان کشورمان چطور می‌بینید؟ تا چه میزان می‌توان با این وسیله نگاه اعضا را به دیدگاه جمهوری‌اسلامی نزدیک کرد؟
در واقع دیپلماسی عمومی بیشتر به عهده شخصیت‌ها و سازمان‌های غیردولتی است مثلا برگزاری نمایشگاهی از جنایات در میانمار علیه مسلمانان این کشور، برگزاری تظاهرات مسالمت‌آمیز و بدون توهین به کشورهای خاص عضو در دفاع از حقوق مثلا مردم بحرین البته با کسب اجازه از وزارت کشور، تماس با رسانه‌های گروهی دیگر کشورها که به ایران می‌آیند، برپایی نمایشگاه عکس جنایات رژیم صهیونیستی و نمایشی از نقشه «از نیل تا فرات» برای میهمانان و اینکه این نقشه شامل چه کشورهایی می‌شود و خیلی از ابتکاراتی که هر کسی می‌تواند به صورت خودجوش در فضای سایبر انجام دهد.
به نظر شما احتمال تحریم اجلاس جنبش عدم تعهد توسط برخی کشورها نظیر عربستان و بحرین با توجه به مواضع خصمانه‌شان نسبت به جمهوری اسلامی تا چه میزان است؟
اینکه برخی سران کشورها شرکت نکنند در همه ادوار اجلاس‌ها مطرح و امری معمول است اما درباره کشورهایی نظیر عربستان یا بحرین باید گفت قطعا آنها اجلاس را تحریم نخواهند کرد چرا که این کشورها حق عضویت داشته و مایلند رای‌شان در تصمیم‌گیری‌ها موثر واقع شود. البته ممکن است برخی کشورها به دلایل سیاسی یا غیر از آن نفر دوم کشور، وزیر خارجه یا سفیر خود را به اجلاس بفرستند اما با این حال چنین کشورهای خودفروخته‌ای به طور حتم برای جلوگیری از تصویب هرگونه مصوبه‌ای علیه استکبار ویا کشورهای همسوی خود فعال خواهند بود.