گروه اجتماعی: نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز گذشته میزبان رئیس سازمان حفاطت محیطزیست بودند تا گزارش او از اقدامات این سازمان در مقابله با پدیده ریزگردها را بشنوند اما بخشی از این جلسه به طور غیرعلنی برگزار شد که رئیس مجلس علت آن را درخواست محمدی‌زاده عنوان کرد. این جلسه در حالی شکل گرفت که ریزگردها به 8 استان کشور رسید و كرمانشاهي‌ها و خوزستانی‌ها دیروز با آلودگی بیش از 15 برابر هوا دست و پنجه نرم کردند. در این جلسه برخی نمایندگان از مشکلات مردم حوزه انتخابیه خود که در پی آلودگی هوا و هجوم ریزگردها به وجود آمده، سخن گفتند. علیمحمد احمدی، نماینده دهلران در سخنانی اظهار داشت: متاسفانه چند سال است غبار عربی یا ریزگردها 20 استان کشور را تحت‌تاثیر قرار داده و عمق آن از جنوب‌شرق تا شمال‌غرب گسترده‌تر و آثار زیانبار آن مشهودتر شده است. وی گفت: اگرچه آقای محمدی‌زاده منشأ این گرد و غبار را صرفا کشور عراق دانستند اما بحث گرمایش زمین و زبانه‌های توفان خورشیدی از جمله عواملی هستند که در تشدید ریزگردها تاثیرگذارند. احمدی به لغو پروازها در 20 فرودگاه کشور اشاره کرد و گفت: زمان گسترش ریزگردها شاهد تعطیلی ادارات و مراکز آموزشی و همچنین مهاجرت‌های گسترده هستیم که مردم ناچار به ترک دیار و کاشانه خود شده‌اند. همچنین گسترش بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی و آلرژیک را در بین گروه‌های آسیب‌پذیر مشاهده می‌کنیم. نماینده دهلران گفت: تخریب جنگل‌ها و گسترش خشکسالی به‌طور مستقیم و غیر‌مستقیم بر منابع تجدیدپذیر و تجدید‌ناپذیر تاثیر گذاشته و متاسفانه آنچه برای پیشگیری از این بلایای طبیعی باید صورت گیرد بسیار کند و ناچیز است. وی ادامه داد: مالچ‌پاشی یا بارور کردن ابرها از جمله راهکارهایی است که توصیه می‌شود. وی از جمله اقدامات برای حل این مشکل را احیای تالاب‌ها خواند و گفت: وضع تالاب‌ها به عنوان یک منشأ درونی در کنار عوامل بیرونی موجب گسترش این مشکل شده است، اقدامات باید پیشگیرانه و سلامت‌محور باشد و مراکز بهداشتی به صورت جدی این موضوع را پیگیری کنند. مالچ‌پاشی خوزستان نيمه‌كاره رها شده است!
در ادامه سیدشریف حسینی، نماینده اهواز نیز در سخنانی گفت: 36 درصد دشت‌های کشور به دلیل بیلان منفی، منطقه ممنوعه بحرانی اعلام شده است، همچنین بیش از 80 درصد کشور در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارد. تخریب و آلوده‌سازی تالاب‌های کشور از جمله تالاب‌های شادگان و تخریب تالاب گاوخونی، انتقال بی‌رویه آب از سرچشمه‌های کارون و کرخه و خشک شدن دریاچه ارومیه از مواردی است که وضع فعلی را رقم زده است. وی ادامه داد: از سال 1380 میهمان ناخوانده‌ای در برخی مناطق ما میزبان شده و ما جز مصاحبه، حرف و گزارش هیچ کاری نکرده‌ایم؛ یک کار خیلی بزرگ انجام داده‌ایم و آن این بود که نام گرد و غبار را به ریزگرد تبدیل کردیم. حسینی خاطرنشان کرد: در واقع مشکلات اصلی در بخش بهداشت، اقتصاد و معیشت مردم را شاهد هستیم. مردم استان‌های آذربایجان‌غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و همدان شاهد این پدیده و معضل هستند. 90 درصد منشأ این پدیده خارج از کشور است اما هماهنگی و تعاملات می‌تواند راهکاری برای حل مشکل باشد. حسینی خاطرنشان کرد: از جمله راهکارهایی که پیشنهاد می‌شود تامین اعتبار برای خرید دستگاه‌های تصفیه خانگی و بیمارستان‌ها و مراکز آموزشی است، همچنین تخصیص اعتبار و در نظر گرفتن امتیازات شغلی ویژه برای کارمندان، کارگران و متخصصان است. وی افزایش سهمیه سوخت، توزیع شیر رایگان و کمک‌های اولیه بهداشت در مدارس، لحاظ ردیف بودجه در میان‌مدت، تنظیم سند چشم‌انداز مقابله با خشکسالی و قرار گرفتن همه محصولات کشاورزی تحت پوشش بیمه را از دیگر راهکارهای پیشنهاد شده خواند. عضو هیات رئیسه مجلس خاطرنشان کرد: در سال 1387 مصوب شد 200 هزار هکتار در استان خوزستان مالچ‌پاشی شود اما پس از گذشت 4 سال صرفا 50 هزار هکتار مالچ‌پاشی شده، اگر اینچنین قرار باشد مشکلات حل شود فکر می‌کنم 50 سال لازم است تا این مشکل حل شود، خواهشم این است که به این مشکل مردم توجه ویژه شود.
كمبود بودجه و عدم همكاري عراقي‌ها
پس از نمایندگان، محمدجواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در سخنان خود با بیان اینکه 35 درصد خشکی‌های زمین که شامل 17 درصد جمعیت جهان هستند با مشکل ریزگردها مواجه است، گفت: هم‌اکنون 23 استان کشور درگیر این مشکل هستند و 90 درصد از این مشکل مربوط به خارج از کشور و تنها 10 درصد این مشکل مربوط به مشکلات داخلی است. وی با اشاره به طرح سازمان برای مدیریت بیابان‌ها گفت: در این طرح وظایف 14 دستگاه در مدیریت بیابان‌ها مشخص شده که اگر منابع آن تامین نشود، نمی‌توانند کاری از پیش ببرند. معاون رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به طرح منطقه‌ای سازمان محیطزیست برای کنترل بیابان‌ها افزود: طرحی هم سازمان محیطزیست برای مدیریت بیابان‌های منطقه ارائه داده که بر اساس آن به کشورهای عراق، سوریه و اردن کمک می‌کند حدود 5/6 میلیون هکتار بیابان‌هایی که کانون بحران‌ها هستند را ساماندهی کنند. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست ادامه داد: اگر این کشورها عزمی جدی در تحقق این طرح نداشته باشند ایران نمی‌تواند کاری از پیش ببرد. محمدی‌زاده تصریح کرد: با وجود اینکه با مقامات مختلف کشورهای منطقه در این رابطه رایزنی‌هایی انجام دادیم اما وضع امنیت در عراق اولویت اجرای این طرح را از بین برده است. در این میان علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: ما در جریان مذاکرات شما با مسؤولان عراقی در این‌باره هستیم، 70 درصد حجم این گرد و غبارها از کشور عراق وارد می‌شود اما کار مهمی در این کشور در راستای مقابله با این امر صورت نگرفته است. وی تصریح کرد: سرمایه‌گذاری مشترک با عراق در این زمینه می‌تواند قسمتی از مشکلات را حل کند زیرا سرمایه‌گذاری در این پروژه‌ها به نفع کشور است. محمدی‌زاده در پاسخ به این تذکر لاریجانی گفت: با پیگیری‌هایی که سازمان محیطزیست داشت شخص نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق ریاست کارگروه ریزگردها را برعهده گرفت. تا امروز در حجم 500 هکتار کارها انجام شده اما امیدواریم با در نظر گرفتن خطوط اعتبارات در درازمدت این مشکل حل شود. معاون رئیس‌جمهور همچنین از ارائه لایحه جامعی در این‌باره به مجلس خبر داد و گفت: با همکاری سازمان محیطزیست و کمیسیون کشاورزی این لایحه را تهیه کرده و به مجلس ارائه می‌دهیم. محمدی‌زاده در بخش دیگر سخنانش با بیان اینکه کشور ما در چند سال اخیر دچار خشکسالی‌های طولانی بوده است، خشکی دریاچه ارومیه را از نشانه‌های این خشکسالی طولانی‌مدت خواند. وی با اشاره به 180 سد روی رودخانه‌های بالادستی گفت: عراق و سوریه مشکلاتی را از این موضوع که ناشی از عدم مدیریت آب در مقیاس منطقه‌ای است، پیدا کردند. محمدی‌زاده با بیان اینکه 27 سد روی رودخانه‌هایی که مقصدشان دریاچه ارومیه است، زده شده، گفت: این امر موجب شده آب به دریاچه ارومیه وارد نشود. معاون رئیس‌جمهور با بیان اینکه کنترل منابع آب باید در بالادست‌ها صورت گیرد، گفت: دولت تصمیم گرفت 3سد مطالعه شده که در مسیر دریاچه ارومیه قرار داشت را از دستور کار خارج کند. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست افزایش بهره‌وری زمین‌های کشاورزی را از عوامل کاهش سطح آب دریاچه ارومیه خواند و از مجلس شورای اسلامی درخواست کرد مدیریت منابع آب را در بحث ساختاری اصلاح کند. با این وجود پس از سخنان رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، سعید انصاری، نماینده مردم آبادان در مجلس در تذکری گفت: ریزگردها آسایش مردم مناطق مرزی را برهم زده و موجب مهاجرت مردم از آبادان و خرمشهر به شهرهای یزد، اصفهان، شیراز و مشهد شده است. ابوترابی‌فرد، نایب‌رئیس مجلس نیز در پاسخ به اخطار وی گفت: اخطار شما حکایت از مشکلات مردم در حوزه انتخابیه‌تان دارد و وعده دولت برای ارائه لایحه در این‌باره نقشه راهی برای حل این موضوع است.