زیبا اکبرزاده: بیش از یکسال و نیم از آغاز ناآرامیهای سوریه میگذرد؛ ناآرامیهایی که از همان ابتدا با مداخله بازیگران منطقهای و بینالمللی شکل گرفت و هر روز ابعاد پیچیدهتری پیدا کرد. در این میان ترکیه که زمانی از دوستان نزدیک سوریه بود، از همان آغاز ناآرامیها با حمایت از تروریستهای سوریه سعی کرد نقش مهمی در تحولات سوریه برعهده بگیرد و در حقیقت به عنوان یک لیدر منطقهای، اوضاع در این کشور بحرانزده را تحت کنترل خود درآورد. این کشور به مخالفان سوری اجازه داد در استانبول دفتری داشته باشند، تروریستها و مخالفان مسلح را آموزش داد و به ادوات نظامی مجهز میکند. سلاح اصلی ترکیه در تشدید تنش و ناآرامیها در سوریه همین حمایت از مخالفان سوریه است. این کشور اخیرا با همکاری عربستانسعودی و قطر به طور محرمانه یک مرکز فرماندهی برای ارائه کمکهای حیاتی نظامی و مخابراتی به گروههای تروریستی در نزدیکی مرز سوریه برپا کرده است. ترکیه با ابزار مختلف سعی در براندازی دولت بشار اسد و نیز ایجاد فتنه مذهبی و قومی در سوریه میکند؛ تلاشهایی که تاکنون نتیجهای نداده است. بشار اسد، رئيسجمهوری سوريه در اوايل ماه جولاي در گفتوگو با روزنامه جمهوريت ترکيه گفت، آنکارا به تروريستهايي که مردم ما را ميکشند، همه نوع کمکهاي لجستيک ميکند. با نگاهی به تحولات اخیر در ترکیه معلوم میشود این کشور در دامی افتاد که برای سوریه قرار داده است. در حالی که نیروهای امنیتی سوریه مشغول سرکوب تروریستهای حامی ائتلاف ضدسوری هستند عناصر حزب کارگران کردستان فرصت را مناسب دیده و در مناطقی که نیروهای امنیتی این کشور در آنجا حضور ندارند عملیاتی را علیه ترکیه انجام میدهند. از سوی دیگر ترکیه بشدت در بحران سوریه درگیر است و نیروهای خود را در مرز این کشور مستقر کرده است. ترکیه خود را آماده اجرای حمله نظامی احتمالی در اراضی سوریه میکند. عناصر کرد حزب کارگران کردستان فرصت را برای تحقق اهداف خود در استان هاکاری ترکیه و شمال سوریه مناسب دیدند اما کردهای سوریه مانند کردهای ترکیه دارای اهداف جداییطلبانه نیستند. کردهای سوری قبل از اینکه خود را کرد بدانند، سوری میدانند. کردهای سوریه در چندین نوبت با برگزاری تجمع حمایت خود را از نظام سوریه اعلام و تاکید کردهاند دوشادوش ارتش و نیروهای امنیتی به مبارزه با تروریستها ادامه میدهند. در این حال خبرگزاری «خبر ترک» ترکیه اعلام کرد سازمانهای مردمی وابسته به کمیتههای خلق کرد سوریه موسوم به «یگانهای حفاظت مردمی» 40 نظامی ترکیه را که از مرز وارد خاک سوریه شده بودند، بازداشت کردند. این منبع به نقل از سخنگوی یگانهای حفاظت مردمی که یکی از کمیتههای مردمی است و از حدود یکسال پیش برای حمایت از ساکنان کرد سوریه در مقابل تروریستها تاسیس شده است، اعلام کرد عناصر یگان، چندین نظامی ترکیه را به دلیل اینکه حفظ مرزها از اولویتهای آنان است، بازداشت کردهاند. سخنگوی این یگانها با «جنایتکار» خواندن نظامیان ترک تاکید کرد این افراد تلاش میکردند برای تروریستهای سوریه سلاح قاچاق کنند. به گفته وی، همراه با این افراد، مقادیر زیادی دستگاههای ردیاب پیشرفته، ریموت کنترل و دوربین کشف و ضبط شده است. پیش از این نیز رسانههای خبری به نقل از مقامات امنیتی در حلب سوریه اعلام کرده بودند ارتش سوریه در درگیریهای روز دوشنبه 8 مزدور خارجی را بازداشت کرده که یکی از آنان یک ژنرال ترکیهای است. روزنامه البناء نيز به نقل از منابع سوري اعلام كرد تا كنون 70 افسر ترك، 20 افسر كشورهاي عربي خليجفارس و 40افسر با مليتهاي متعدد در نبرد حلب دستگير شدهاند. سال گذشته نیز منابع ترکیهای فاش کرده بودند 40 افسر ترکیه در چندین نوبت در سوریه بازداشت شدهاند و تاکنون تلاشهای آنکارا برای آزاد کردن آنان ناکام مانده است.پکک مسؤول انفجار خط لوله نفت
روند انتقال نفت عراق به ترکيه به دنبال وقوع انفجار در خطوط نفتي در استان ماردين در جنوب شرق ترکيه با اختلال روبهرو شده است. خبرگزاري فرانسه به نقل از يکي از مقامات وزارت انرژي ترکيه گزارش داد، اين انفجار که نيمهشب دوشنبه روي داد، خطوط نفتي کرکوک- جيهان را در استان ماردين نزديک مرزهاي ترکيه با سوريه هدف قرار داد. گفته ميشود اين انفجار اقدامي خرابکارانه از سوي شورشيان حزب کارگران کردستان (پکک) بوده است. ماموران آتشنشاني آتش را تحت کنترل درآوردهاند. مقامات ترکيه اعلام کردند انتظار ميرود در ۱۰ روز آينده تعميرات لازم روي اين خطوط لوله انتقال نفت صورت گيرد. اين خطوط لوله در گذشته نيز چندينبار هدف حمله قرار گرفته و اغلب شورشيان پکک مسؤوليت آن را برعهده گرفتهاند. در تاريخ ۲۱ جولاي و به دنبال آتشسوزي در خطوط لوله انتقال نفت کرکوک- جيهان، روند انتقال نفت خام از عراق به ترکيه چندين روز متوقف شد. مقامات ترکيه شورشيان پکک را مسؤول اين انفجار خواندند. همچنين پس از تهاجم آمريکا به عراق در سال ۲۰0۳، اين خطوط لوله انتقال نفت خام در عراق نيز بارها هدف حمله قرار گرفته است. خطوط لوله کرکوک- جيهان به طول ۹۷۰کيلومتر، نفت خام را از شمال عراق به بندر جيهان ترکيه در سواحل درياي مديترانه انتقال ميدهد. ظرفیت خط لوله موازی که بین کرکوک عراق تا بندر یومورتالیک ترکیه احداث شده و انفجارهای اخیر در آن رخ داده، سالانه حدود 71میلیون تن نفت است که ظرفیت بسیار بالایی است و عبور آن از منطقه شمال عراق به خاک ترکیه و دسترسی نفت عراق به بازارهای جهانی از طریق بندر یومورتالیک ترکیه واقع در شرق دریای مدیترانه به خوبی اهمیت راهبردی آن را نشان میدهد. بر اساس این گزارش، این انفجارها موجب قطع نفت صادراتی عراق به ترکیه شد.
ديدار اردوغان و نتانیاهو درآينده نزديك
به اعتقاد آمریکا و انگلیس، ترکیه و رژیم صهیونیستی بیشترین منفعت را از بحران سوریه بردهاند. آمریکا باعث به قدرت رسیدن اردوغان شده است و وی ناگزیر است سیاستهای آمریکا را اجرا کند تا همچنان بتواند بر اریکه قدرت باقی بماند. در این راستا، یک منبع دیپلماتیک بلندپایه غربی از وجود تماسهای گسترده برای برگزاری دیدار بین نخستوزیر رژیم صهیونیستی و نخستوزیر ترکیه خبر داد. به گزارش هفتهنامه فلسطینی المنار و به نقل از یک منبع دیپلماتیک غربی، تماسهای زیادی برای برگزاری دیدار بین بنیامین نتانیاهو و رجب طیب اردوغان برقرار است. طبق گفته این منبع، انگلیس نقش بزرگی در برگزاری این دیدار ایفا میکند و در همین راستا 18 جولای گذشته 2 هیات اسرائیلی و ترکی با حضور معاون ارشد نخستوزیر انگلیس در لندن دیدار کردند. این منبع افزود که در سایه اوضاع سوریه نقاط مشترکی در منافع اسرائیل و ترکیه وجود دارد و این نقاط مشترک موجب شده تماسهای 2 طرف ازسر گرفته شود. به نوشته المنار، آنکارا و تلآویو 2 رکن اساسی در کنار دوحه و ریاض در توطئه تروریستی علیه ملت سوریه و رهبران آن هستند. گفتني است احزاب مخالف دولت اردوغان همواره وی را متهم میکنند که مجری سیاستهای غلط آمریکا در منطقه است.