
گروه سیاسی: بهانهجوییهای آمریکا در ماجرای pmd یا همان ابعاد احتمالی نظامی همچنان ادامه دارد و یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که نهاد تحت مدیریت او وظیفه راستیآزمایی تعهدات ایران در توافقات ایران و 1+5 را بر عهده دارد؛ تلاش میکند به بهانه ابعاد احتمالی نظامی، اطلاعات ویژهای از توانمندی دفاعی ایران بویژه در موضوع قدرت چاشنیهای انفجاری را کسب کند. به گزارش «وطن امروز»، آمانو که پس از سفری چند روزه ایران را ترک کرد بلافاصله پس از اتمام سفر، بیانیهای صادر و ایران را تهدید کرد باید به تمام سوالات درباره چاشنیهای انفجاری پاسخ دهد. در این بیانیه همچنین تاکید شده است: آژانس همه موضوعات را در قالب یک پکیج سیستماتیک قرار داده و سپس درباره این مجموعه سیستمی نظر خواهد داد. آمانو که در این سفر با حسن روحانی، محمدجواد ظریف و علیاکبر صالحی دیدار کرد، در این بیانیه تاکید کرده تا ایران به همه موضوعات جواب ندهد آژانس مسائل باقیمانده را جمعبندی نخواهد کرد. در این بیانیه همچنین آمده است: آژانس نیاز دارد همه موضوعات باقیمانده مربوط به گذشته از جمله چاشنیهای با سرعت زیاد انفجار را بررسی، آنها را در یک سیستم ادغام و آن سیستم را به صورت کلی ارزیابی کند. در این بیانیه که روی وبسایت آژانس منتشر شده، به موضوع چاشنیهای انفجاری اشاره و مطالبات آژانس عنوان شده است. در این بیانیه آمده است: «درباره اقدام عملی در زمینه اطلاعات و توضیحات ارائه شده از طرف ایران به آژانس برای ارزیابی نیاز اعلام شده یا استفاده ایران از چاشنیهای با سرعت زیاد انفجار، در این مرحله نظرات ما این است: ایران اوایل سال 2000 درباره تصمیم خود مبنی بر ساخت چاشنیهای ایمنتر، اطلاعات و توضیحاتی به آژانس ارائه کرد. ایران همچنین درباره فعالیت پس از سال 2007 خود درباره استفاده از چاشنیهای با سرعت زیاد انفجار در صنعت نفت و گاز اطلاعات و توضیحاتی به آژانس ارائه داد که این کاربرد با استفاده تخصصی در صنعت مغایرتی ندارد. آژانس نیاز دارد همه موضوعات باقیمانده مربوط به گذشته از جمله چاشنیهای با سرعت زیاد انفجار را بررسی، آنها را در یک سیستم ادغام و آن سیستم را به صورت کلی ارزیابی کند. به عنوان سخن پایانی، آژانس همچنان به کار با ایران برای حل همه موضوعات گذشته و حال از طریق همکاری و گفتوگو پایبند است. برای حل همه موضوعات باقیمانده حال و گذشته، تداوم اجرای «چارچوب همکاری» بسیار مهم است». بیانیه آمانو در حالی است که پیشتر علیاکبر صالحی تاکید کرده بود با توجه به اینکه ایران در این زمینه به تعهدات خود عمل کرده و راستی اظهارات ایران ثابت شده، مدیرکل آژانس باید هرچه زودتر این پرونده یعنی موضوع pmd را مختومه اعلام کند. صالحی اواخر خردادماه در مصاحبه با اینترپرس سرویس گفت: براساس توافق ایران و آژانس بینالمللی هستهای در فوریه 2014، این سازمان باید به تحقیق در زمینه موضوع چاشنیهای انفجاری پایان میداد. وی افزود: «براساس اطلاعات من آنها بدین نتیجه رسیده بودند که گفتههای ایران منطبق با یافتههای آنها بوده است». بهرغم این انتظارات مقامات ایرانی اما مدیرکل آژانس نهتنها پرونده pmd را مختومه نکرد بلکه مطالبات بیشتری را نیز مطرح و ایران را تهدید کرده در صورت عدم ارائه اطلاعات درخواستی، درباره این پرونده جمعبندی نخواهد کرد. البته این رفتار آژانس از قبل قابل پیشبینی بود. پس از آنکه آژانس در سال 2001 موضوع ادعایی ابعاد احتمالی نظامی را براساس اطلاعات سازمانهای اطلاعاتی آمریکا ارائه کرد؛ مذاکرات فراوانی در اینباره میان طرفین برگزار شد. در نهایت در دولت روحانی، صالحی و آمانو در نوامبر 2013 «بیانیه مشترک درباره چارچوب همکاری» را امضا کردند. همکاریهای فراقانونی ایران با آژانس در این توافق، انتقادات فراوانی را به دنبال داشت چراکه به اعتقاد منتقدان، در این توافق، ایران باید اطلاعات محرمانهای را ارائه میداد که اولا فراقانونی بود و ثانیا هیچ تضمینی برای حراست آژانس از این اطلاعات وجود نخواهد داشت و تجربه نشت اطلاعات مربوط به دانشمندان هستهای ایران نشان میداد این بار نیز شناسایی دانشمندان دفاعی ایران و ارائه اطلاعات محرمانه از توانمندی دفاعی ایران میتواند هزینههایی را برای کشور به همراه داشته باشد. با این حال ایران فراتر از قانون اطلاعاتی درباره چاشنیهای انفجاری خود به آژانس ارائه کرد و انتظار داشت آژانس پس از بررسی این اطلاعات، پرونده را مختومه اعلام کند. اما اکنون آمانو اعلام نظر آژانس درباره این پرونده را به مجموعهای از سوالات و موضوعات پیوند داده تا به صورت سیستماتیک درباره آنها اعلام نظر شود. آمانو با طرح موضوع بررسی سیستماتیک در واقع عملا نشان داده آژانس نظری قاطع درباره سلامت برنامه هستهای ایران و مختومه شدن pmd نخواهد داد بلکه خواستار ارائه اطلاعات جدید مربوط به گزارش نوامبر 2011 است. اطلاعاتی که حتی حسن روحانی رئیسجمهور هم در دیدار آمانو به آن واکنش نشان داد و گفت توان موشکی ایران قابل مذاکره نیست. البته آقای رئیسجمهور باید به این جمعبندی رسیده باشد که تاکید آژانس بر «ارزیابی سیستمی»در واقع پایانی است بر خوشخیالیهایی که میگوید با ارائه اطلاعات فراقانونی، میتوان به بهانهجوییهای آژانس علیه ایران پایان داد. به اعتقاد کارشناسان، تاکید آمانو بر ارزیابی سیستمی، نشانگر برنامهریزی آژانس برای تدوین یک جدول گسترده زمانبر برای دریافت و تخلیه اطلاعات محرمانه از توان دفاعی ایران است. آمانو اکنون نهتنها پرونده را مختومه نکرده، بلکه خواستار تثبیت ارزیابی سیستمی و دریافت اطلاعات جدیدتری از توان دفاعی ایران شده است. این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که اکنون آژانس به عنوان نهاد نظردهنده درباره اجرای تعهدات ایران در قالب توافقات با 1+5 نقش بسیار مهمی در روند توافقات هستهای خواهد داشت. به عبارتی اکنون مطالبات طرف آمریکایی در چارچوب قانونی آژانس پیگیری میشود. در این شرایط آیا آقای علیاکبر صالحی اکنون میتواند توضیح دهد هزینههای ایده همکاری فراقانونی با آژانس را چه کسی باید پرداخت کند؟