
حادثه زلزله شمال غرب کشور که خسارات فراوانی در پی داشت باز هم تلنگری برای ما بود تا باور کنیم خطر بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله وجود دارد و کشور ما را تهدید میکند. اگر این باور برای مسؤولان و مردم به وجود بیاید، میتوان برنامههایی که برای مقابله با بلایای طبیعی هست را راحتتر اجرا کرد. تا آنجایی که از مناطق زلزلهزده اطلاع دارم، میدانم ساخت و ساز عمده این مناطق استاندارد و مقاوم نیست و ایجاد این خسارات با توجه به شدت زلزله رخ داده طبیعی است. اکثر ساخت و سازهای کشور نیز غیراستاندارد است. برای جلوگیری از وارد آمدن خسارات بیشتر در هنگام زلزله باید به چند نکته توجه کرد. اول اینکه ما باید به مقوله مقاومسازی و مکانیابی صحیح در ساخت و سازها اهمیت بدهیم. نکتهای که در این بین وجود دارد اینکه در ایران حتی مکانیابی برای ساخت و سازها انجام نمیشود. مطالعات مکانیابی صحیح به ما نشان میدهد در کدام مناطق در هنگام وقوع بلایای طبیعی خسارت بیشتری وارد میشود و اصلا کدام مناطق برای ساخت و ساز مناسب نیست. همچنین به بحث استانداردسازی و مقاومسازی نیز در سالهای اخیر توجه شده اما آن طور که شایسته است، به این مقوله مهم پرداخته نمیشود. یکی دیگر از راهکارهای کاهش اثرگذاری بلایای طبیعی، افزایش مطالعات و برنامهریزی برای آمادگی مقابله با حوادث غیرمترقبه است. در بسیاری از کشورهای پیشرفته بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله را پیشبینی میکنند و همواره در آمادهباش بسر میبرند. این آمادگی خود برای کمکرسانی و عدم وارد آمدن خسارت جانی و مالی کمک بسیاری میکند. البته چنین مقولهای را در زلزله چند سال گذشته لرستان تجربه کردیم و مسؤولان با هوشیاری توصیههایی را قبل از وقوع زلزله به مردم کردند و با نخستین لرزه، مردم آن منطقه آماده بودند و خسارت وارد شده به این منطقه بسیار کمتر از حد تصور بود. سازمان مدیریت بحران باید به این مقوله توجه ویژهای داشته باشد اما احساس میشود آن کارهایی که قبلا آغاز شده بود، ادامه پیدا نکرده است و با زلزله اخیر این هشدار به مسؤولان داده شد که نباید خطر بلایای طبیعی را فراموش کرد. در زمان جنگ تحمیلی پس از ورود جنگندههای دشمن علائم هشداردهنده منتشر میشد و مناطقی که احتمال بمباران در آن وجود داشت برای پذیرش خطر آماده میشد و باید همین وضعیت برای پذیرش خطر بلایای طبیعی به وجود آید و مردم و مسؤولان آماده مقابله با آن باشند.
* عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی