وزیر سابق بهداشت و مبدع طرح کنترل جمعیت در دهه 60، هم‌اکنون 73 سال دارد و همچنان با اطمینان از ضرورت‌های کنترل جمعیت در دهه 60 و البته انجام مطالعات بعدی که پیرامون این طرح لازم بود اما صورت نگرفت سخن می‌گوید.علیرضا مرندی، رئیس فرهنگستان علوم پزشکی و نماینده مردم تهران در مجلس تاکید می‌کند باید پایش‌هایی برای جمعیت کشور پس از اجرای طرح کنترل، توسط دولت‌ها انجام می‌شده که به هر دلیلی این کار صورت نگرفته است.
وی در گفت وگو با مشرق اظهار داشت: در زمان جنگ این را می‌دیدم که ما از پس جمعیت برنمی‌آییم. جمعیت داشت به سرعت اضافه می‌شد و ما هنوز برای بهداشت جمعیت فعلی برنامه‌ریزی نکرده بودیم که باز هم اضافه می‌شدند.مرندی عنوان کرد: در شرایطی بودیم که کیفیت آموزش قفل شده بود و اوضاع غذا هم ایمن نبود و به مردم کوپن می‌دادند. بسترهای آموزش عالی هم فراهم نبود و کفاف جمعیت را نمی‌داد. ضمن اینکه جمعیت به شغل نیاز دارد. ما در حال حاضر برای جمعیت فعلی هم که می‌گویند به حدود 2 میلیون شغل نیاز دارند دچار مشکل هستیم و تازه این با نرخ رشد جمعیت کنترل شده 3/2 بوده است. وی با اشاره به پیگیری‌های کنترل جمعیت و نامه‌نگاری با وزیر وقت بهداشت و نخست‌وزیر اضافه کرد: من گفتم لااقل یک رای‌گیری بشود تا ببینیم موضع دولت در ارتباط با تنظیم خانواده و کنترل جمعیت چیست؟ و البته رای‌گیری انجام شد و رای هم آورد و لذا سیاست ما باید همین می‌شد. پس از این مساله دائما قضیه را پیگیری می‌کردم که این مصوبه به ما ابلاغ شود اما این کار صورت نمی‌گرفت. بعد از پیگیری‌های زیاد در نهایت، یک نامه «خیلی محرمانه» برای من آمد که مضمون آن این بود که تنظیم خانواده و کنترل جمعیت سیاست جمهوری‌اسلامی ایران است و تصویب شده، اما در عین حال نمی‌شد با یک نامه محرمانه طرح تنظیم خانواده را به راه انداخت.
امام و رهبري موافق كاهش جمعيت بودند
نماینده مردم تهران اظهار داشت: حضرت امام(ره) در آن موقع چون نامه‌های زیادی برایشان ارسال می‌شد، عادتشان این بود که هرچند تا موضوع مهم را در یک نامه پاسخ می‌دادند. مضمون پاسخ امام راحل به نامه من این بود که مطلب تنظیم خانواده و کنترل جمعیت مساله مهمی است و باید در دانشگاه‌ها و رسانه‌ها مورد بحث قرار گیرد. این چراغ سبز موجب شد بحث به سرعت شروع و فراگیر شود. اکثریت هم با اصل موضوع موافق بودند و فقط عده‌ای نگران بودند که خلاف شرع صورت گیرد. اما اکنون که امام(ره) مجوز ورود به طرح را داده بودند طبیعی بود که طرح آغاز شود. حتی برخی مراجع بزرگوار مثل آیت‌الله مکارم‌شیرازی هم به صحنه آمدند و به نفع طرح صحبت کردند. وی ادامه داد: امام(ره) که این مطلب را فرمودند، لایحه‌ای تهیه و در دولت بررسی و تصویب شد. سپس به مجلس رفت و بعد هم مصوبه مجلس مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفت و آماده اجرا شد. در نهایت حوالی سال 67 یا 68 بود که مراحل قانونی طرح به صورت کامل اجرا شد. مرندی خاطرنشان کرد: این طرح، هم مورد تایید امام(ره) بود و هم مورد تایید مقام معظم رهبری. حتی معظم‌له در دیدار اخیر خود با کارگزاران نظام هم تاکید کردند این کار در زمان خودش کار درستی بوده و حتی بعد از جلسه هم که بیرون آمدیم من رفتم خدمتشان و گفتم که من بیش از همه خوشحالم که شما این صحبت را مطرح کردید. ایشان گفتند: چرا؟ گفتم برای اینکه در این زمینه به ما اعتراضاتی شده است. وی با اشاره به فرمایش اخیر مقام معظم رهبری گفت: تلاش‌هایی در حال صورت گرفتن است. منتها در اینجا ممکن است ساده‌اندیشی‌هایی صورت بگیرد. برخی نمایندگان تصمیم گرفتند بیایند و قانون تنظیم خانواده را لغو کنند و تصور کردند که این مساله دستور آقا هم هست. در حالی که این قانون می‌گوید اگر خانواده‌ای، یکسال پس از تصویب این قانون صاحب فرزند چهارم به بعد شد، دولت سهم بیمه او را نمی‌دهد، همین. حالا باید انتظار داشت که با این لغو چه اتفاقی رخ بدهد؟! این روزها کسی فرزند چهارم پیدا نمی‌کند. فرزند دوم را هم کسی پیدا نمی‌کند. اصلا مساله ازدواج کمرنگ شده است. مشکل ما این است.
جمعیت با شعار زیاد نمی‌شود
مرندی افزود: اگر می‌گویم ساده‌اندیشی، نگران این هستم که ما با لغو این قانون فکر کنیم مشکل حل شده است. در حالی که مشکل عمیق‌تر از این حرف‌هاست. مثلا کاری که رئیس‌جمهور کرد و گفت به هر کودک تازه متولد شده یک میلیون تومان می‌دهد؛ 6 ماه اجرا شد. مرکز آمار ایران در این باره می‌گوید در این 6 ماه حتی یک نوزاد هم به آمار معمول تولد افزوده نشده است. اینطور نیست که تصور کنیم جمعیت با شعار و پوستر زیاد می‌شود.وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه معتقد هستید جمعیت یکی از پایه‌های اقتدار در هر کشوری است؟ گفت: نه‌تنها اقتدار بلکه پایه همه‌چیز است. ما نباید هیچ برنامه‌ریزی را بدون توجه به جمعیت انجام دهیم. منتها همانطور که آقا هم فرمودند جمعیت کیفی خیلی مهم است. والّا شما کشورهایی مثل بنگلادش را در دنیا دارید که دائما نسل‌هایشان زیاد می‌شود و در این ازدیاد نسل مجبورند فقر را بین خودشان تقسیم کنند.
اشتغال بانوان ضدافزایش جمعیت است
مرندی درباره تبلیغاتی که درباره اشتغال بانوان وجود دارد و تاثیر بر کاهش نرخ رشد جمعیت گفت: خانم‌هایی که می‌خواهند درس بخوانند یا شاغل هستند، این مساله روی کاهش تعداد فرزندانشان تاثیر زیادی دارد. به این دلیل که ما، خودمان نیامده‌ایم سازوکارهای لازم را فراهم کنیم. چون اولا عمل ما ضدازدواج است، بعد هم اگر خانم و آقایی بچه‌دار شدند که شاغل هم هستند، اگر جایی مثل مهدکودک نباشد که آنها بچه‌شان را برای نگهداری آنجا بگذارند چگونه مادر خانواده می‌تواند درس بخواند؟! ما از طرفی می‌گوییم خانم‌ها درس بخوانند و تحصیلکرده شوند و از سویی هم خانمی که می‌خواهد درس بخواند، کسی نیست که بچه‌اش را نگه دارد.بنابراین باید سازوکارهایی را در نظر بگیریم. مثلا خانم‌ها خیلی از کارهایشان را می‌توانند در خانه انجام دهند. چرا امور را به گونه‌ای پیش‌بینی نکنیم که خانم‌ها کارهایشان را در خانه انجام دهند؟! همچنین اگر واقعا لازم است خانمی برود سر کار، باید مهدکودک‌هایی باشند که بچه را نگه دارند البته این مساله در قانون هم آمده است.
از افزایش متناسب جمعیت غافل شویم
به جایی نخواهیم رسید
وی اضافه کرد: در واقع، ما سازوکارهای لازم را حل نکرده‌ایم. ضمن اینکه باید دانست بدون تردید، توسعه، تعداد فرزندان را کم می‌کند. ما باید در جمهوری‌اسلامی کاری کنیم که با همه فرضیات دنیا در زمینه توسعه فرق داشته باشد، کاری که توسعه در جمهوری‌اسلامی با وظایف اسلامی کنار بیاید و بتوانیم با وجود توسعه، کاری کنیم که تعداد فرزندانمان کم نشود. البته این کار به هیچ‌وجه ساده نیست. چون تمام تجربه‌های دنیا نشان می‌دهد توسعه با کاهش فرزند همراه است. وی یادآور شد: در حال حاضر، فقط مسائل اقتصادی نیستند که بر کاهش نرخ رشد جمعیت موثرند و مسائل فرهنگی هم دخیل شده است. این مساله را هم نمی‌توان با نوشته و دستور حل کرد.مرندی در بخش پایانی سخنانش به زوج‌های جوان توصیه کرد بچه‌دار شوند و افزود: زمانی که آقای لاریجانی رئیس صدا و سیما بود، جلسه‌ای در بیت مقام معظم رهبری برگزار شد. من به آقایان لاریجانی و قرائتی گفتم بیایید کاری کنید که سن ازدواج در کشور بیاید پایین. من هنوز هم علاج کار را در همین مساله می‌دانم. با این کار سن بارداری هم پایین می‌رود و مادر فرصت کافی پیدا می‌کند.