تا به حال به این نکته توجه کرده‌اید که بیشتر تیم‌های فوتبال ما وقتی خطرناک می‌شوند که احساسی حمله می‌کنند؟ دلیل این مساله را می‌دانید؟ گل زدن در فوتبال روز دنیا بسیار سخت است. تاکتیک‌های تدافعی و مدافعان پر‌تعداد از عوامل این اتفاقند. اما با این وجود در بازی‌های فوتبالی که یک سرش تیم‌های ما هستند این قضیه مصداق ندارد. در مسابقات لیگ گل‌هایی رد و بدل می‌شوند که باورکردنی نیستند. اگر به بازی 2 تیم بزرگ پایتخت در هفته‌ای که سپری شد دقت کرده باشید به این نکته می‌رسید.
3 مسابقه، 3 گل
پرسپولیس در دیداری که با یک گل از داماش شکست خورد روی یک ضد‌حمله آنچنان مبتدیانه عمل کرد که تعجب‌برانگیز است. بازیکنان این تیم خیال کرده بودند به سادگی حریف داماش 10 نفره خواهند شد و از کوچک‌ترین وظایفشان هم غافل مانده بودند. آنها آنقدر مبتدیانه ضد‌حمله خوردند که کار قشنگ داماشی‌ها به چشم نیاید! در هنگام گل داماش میانه میدان سرخ‌پوشان خالی بود. آنها همچنین در بازگشت آنقدر کند عمل کردند که بازیکنان حریف هرکاری دلشان خواست کردند. جا ماندن مدافعان عمدتا ملی‌پوش پرسپولیسی‌ها یک طرف، جایگیری اشتباه آنها در بازگشت یک طرف. مدافع غافل مانده برای پوشش اشتباهش به سمت صاحب توپ می‌دود در حالی‌که پرسپولیس روی توپ بازیکن داشت و او باید مهاجم دیگر را مهار می‌کرد. در بازی استقلال نيز شاهد بودیم کرنر نوری برای نزهتی به راحتی وارد دروازه آبی‌پوشان شد. روی این گل نه از یارگیری معمول خبری بود و نه از خروج موفق دروازه‌بان اصلی تیم ملی. مهاجم کوتاه‌قامت انزلی‌چی‌ها بدون درگیری در محوطه شش‌قدم آبی‌ها سرزنی کرد. اتفاقی که امروزه در فوتبال کمی محال است. برای رسیدن به علل دریافت این مدل گل‌های ساده به بازی دوستانه چند روز قبل تیم ملی برابر تونس برمی‌گردیم. آنجا هم مدافعان ما در یارگیری و جاگیری دچار اشکال شدند. درست مثل دروازه‌بان که خروجی اشتباه داشت. ساده‌انگارانه است اگر این گل‌ها را صرفا یک اتفاق یا شانس بدانیم. ما در تفکرات تاکتیکی دفاعی مشکلات عدیده‌ای داریم. بازیکنان ما مدام در معرض از دست دادن تمرکز خود در بازی هستند.
عادت‌های طبیعی غیرطبیعی
برای پیروی کردن از روش‌های تمرینی و اجرای تاکتیک‌های تیمی مهم‌ترین نکته کنترل احساسات بازیکنان است. امروز بازیکنی که تمرکز نداشته باشد جایی در تفکرات تاکتیکی مربیان تاکتیک‌گرا ندارد. روش‌های دفاع مجتمع برای مقابله با توپ‌های بلند و ارسالی (کاری که قطر در آزادی با ما کرد). دیگر به درد دقایق واپسین و تعیین‌کننده نتیجه هم نمی‌خورند مگر در شرایطی خیلی خاص. چیزهایی هم بشدت به تفکر مربی وابسته است. بازی بارسلونایی را با خودمان مقایسه کنیم می‌بینیم برای آنها توپ و مالکیت بر آن از نان شب هم واجب‌تر است اما بازیکن ما بدون آنکه تحت کمترین فشاری باشد به سادگی توپ را به حریف می‌سپارد و انگار از داشتن توپ هراس دارد. بدون آنکه بداند می‌تواند ترسش را با سپردن توپ به هم‌تیمی کنترل کند. البته برای این منظور همبازیانی با دل و جرات و متفاوت نیاز دارید که این هم در فوتبال ما کیمیاست. بازیکنی که به در اختیار داشتن توپ (نه برای تکروی) علاقه‌مند باشد در تیم‌های ما نیستند. در نهایت همه این عوامل موجب شده‌اند تا بازی فنی فوتبال ما پیشرفت نداشته باشند و هرگاه تیم‌های ما به گل نیاز داشته باشند از سر عادت توپ را به کناره‌ها برای سانتر مي‌برند. نه تاکتیک‌های عمقی، نه فضا‌سازی، نه قرار گرفتن در موقعیت شوت‌زنی و اصولا داشتن قدرت شوت‌زنی (قدرت شوت‌زنی به چند عامل بستگی دارد: اعتماد به‌نفس، قدرت، تکنیک و جایگیری). ناگفته پیداست موفقیت به وسیله چنین روش‌های فسیلی (بخوانید موفقیت به وسیله بی‌روشی!) دیگر امکان‌پذیر نیست. چیزی که متاسفانه در فوتبال ما نهادینه شده و برای تغییرش آن هم در تیم‌های بزرگسالان کار فوق‌العاده سختی در پیش است. حالا اهمیت کار کردن روی تیم‌های پایه، آکادمی‌ها و ارزش تیم امید یک کشور را بیشتر درک می‌کنیم که البته تشکیلات فوتبال ما سال‌هاست که از آنها غافلند.