۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۰:۲۷

نيويوركي‌ترين فيلم

این فیلم چهارمین فیلمی بود که در آن دنزل واشنگنتن با تونی اسکات همکاری می‌کرد و جدای همکاری دوباره واشنگتن با اسکات، جان ‌تراولتا یکی از نقش‌های منفی به‌یادماندنی‌اش را در این فیلم ایفا می‌کند. «تسخیر قطار پلهام 123» ماجرای قطارربایی است که در راه زیرزمینی نیویورک اتفاق می‌افتد و البته دومین برداشت سینمایی از کتاب پرفروش نویسنده سرشناس، جان گودی به شمار می‌رود. نخستین روایت سینمایی به کارگردانی جوزف سارجنت 38 سال پیش ساخته شد. در نسخه کلاسیک این اثر دیوانسالاری شهرداری و پلیس نیویورک در محور چالش‌های فیلم وجود داشت و از موضوعات مطروحه دیگر در این فیلم نمایش زوال ابرشهر نیویورک بود که برای نخستین‌بار در تاریخ سینما آسیب‌پذیری این شهر در یک عملیات‌ تروریستی به نمایش گذاشته می‌شد. از ویژگی‌های متفاوت نسخه کلاسیک سبک مستند و رئال فیلم به شمار می‌رود و همه رویدادها در همان یک ساعت مهلت ‌تروریست‌ها اتفاق می‌افتد. اما در روایت تازه تونی اسکات، کارگردان تازه درگذشته داستان را به زمان حال منتقل و تحولات شهری بیشتر از هر مولفه دیگری نسبت به نسخه کلاسیک خودنمایی می‌کند. در فیلم «تسخیر قطار پلهام 123» والتر گاربر (دنزل واشنگتن) مامور کنترل قطار مترو است که با ماجرای قطارربایی خیره‌کننده تبهکاران روبه‌رو می‌شود. ریدر (جان‌ تراولتا) در نقش سردسته گروه 4 نفره تبهکاران تهدید می‌کند اگر ظرف یک ساعت غرامت مورد مطالبه‌اش پرداخت نشود، مسافران مترو را یکی پس از دیگری به قتل خواهد رساند اما تمرکز بر یک نگاه تطبیقی میان نسخه اسکات و سارجنت، غیر از تفاوت‌های هنری و فرمی موضوعات اجتماعی و سیاسی بیشتری را برجسته می‌کند. نسخه کلاسیک با تمرکز روی نشان دادن واقعیت‌های نیویورک به بررسی اوضاع اجتماعی دهه 70 با سبکی مستندوار می‌پردازد. عکس آن در فیلم تونی اسکات با پرداخت‌های بصری ویژه‌ای مواجه هستیم که بیشتر به تغییرات عمده در بافت نیویورک و وحشت جاری در این شهر اشاره دارد؛ همان ریتم خلاقانه‌ای که در جاسوس بازی استفاده کرد و گای ریچی بعدا به تقلید از همین سبک یک سه‌گانه مهم ساخت و همین سبک را می‌توان بخشی از میراث اسکات برشمرد که مقلدان بسیاری دارد. اسکات در سبکي مشخص به استفاده فوق‌العاده از موسیقی و افکت‌های متفاوت مي‌پردازد تا میزان هیجان و تحرک آدرنالین موجود در بدن مخاطب را افزایش دهد.محور داستان یک روایت‌ تروریستی است که فلج کردن شبکه قطارهای زیرزمینی نیویورک را دستمایه قرار داده است، منتها مخاطب باید این موضوع را در نظر داشته باشد نیویورکی که در فیلم اسکات می‌بیند حادثه‌ای ‌تروریستی همچون
11 سپتامبر را گذارنده است و به دلیل این رویداد از فیلم اسکات می‌توان برداشت جزئی و متفاوت‌تری دریافت کرد. مقایسه جامعه نیویورک 35 سال پیش در فیلم سارجنت در نظام کلیشه‌مند قوانین اداری و امنیتی تجلی پیدا می‌کند و نیویورک امروزی که در فیلم اسکات می‌بینیم یک شهر کاملا شکسته (اشاره‌ تروریستی) و ورشکسته (اشاره اقتصادی) است. البته در آن زمان هم نیویورک یک شهر ورشکسته بود و زیر فشار هزینه‌های اجتماعی دولت، پلیس و مقامات بلندپایه قرار داشت اما این شهر در آستانه سقوطی که شهردارش زیر ملحفه‌اش پنهان می‌شد در فیلم سارجنت جای هیچ بروزی نداشت. شهری که در فیلم سارجنت دیده می‌شد‌ ترکیب جمعیتی‌اش محدود به ایتالیایی‌تبارها و یهودی‌ها بود اما امروز نیویورک شهر هزار ملت و هزار قوم است. رئیس تبهکاران در فیلم سارجنت با هنرنمایی رابرت شاو، بسیار خونسرد بود و در میان مذاکرات تهدیدآمیزش با زمان دریافت پول، جدول حل می‌کرد و خونسردی و حرفه‌ای‌گری او در تضاد قرار می‌گرفت با نظام هرج و مرج‌طلبی مثل یک بحران اجتماعی بزرگ که گریبان آمریکا و مردم را گرفته بود. خونسردی رابرت شاو را مقایسه کنید با جامعه بحران‌زده‌ای که تحت‌تاثیر واترگیت و پیامدهای پساجنگ ویتنام بود. جامعه‌ای که اسکات در فیلمش نشان داد، تکثر رنگ و تبعیض‌های نژادی- جنسی برخلاف فیلم سارجنت دیگر محلی از اعراب ندارد و در روایت تازه اسکات نیویورکی که نشان داده می‌شود، شهری است متفاوت با جمعیتی چندگانه از نظر نژادی، تشکیلات حرفه‌ای‌تر و مقامات جدی‌تر. سناریوی فیلم برداشت متفاوتی از قصه جان گودی دارد. در فیلم 35 سال پیش تاکید سازنده بیشتر روی حادثه بود اما شخصیت‌های فیلم اسکات از آن حالت‌های ژنیک خارج شده‌اند و در تضادها با موقعیت و طبقه اجتماعی خود قرار گرفته‌اند، ضمن اینکه تصویری بدیع از نوع تبهکاری هر طبقه نمایش داده می‌شود.تونی اسکات با طراحی حرکات پیچیده دوربین و مونتاژ دائم فیلم، پویایی فیلم را نسبت به ایستایی نسخه کلاسیک ارتقا داده است. به‌رغم اینکه مامور مترو پشت میکروفنش نشسته و تبهکار هم قطار را در میانه راه متوقف کرده و منتظر پرداخت غرامت هستند اما خاصیت مهم فیلم در تحرک فوق‌العاده رفت و برگشتی تصاویر است که با حرکت‌های مدام دوربین، جذابیت تدوین و ریتمیک فیلم را ارتقا داده و با همین ضرباهنگ اسکات فرصت پیدا می‌کند به عمیق شدن در بافت اجتماعی شهر. اما ساختار موش و گربه‌ای کلاسیک فیلم با روش فیلمسازی تونی اسکات که مدام حرکت دوربین و مونتاژ سریع را دوچندان کرده است در تضاد نیست چون تبهکار(موش) و مامور کنترل (گربه) از طریق بیسیم در ارتباط هستند و در انتهای فیلم تنها با هم مواجه می‌شوند و تنها تحرک فیلم در داستان‌های حاشیه‌ای و موازی است. زمانی که خبرنگاران در مراسم فرش قرمز این فیلم حضور پیدا کردند از دنزل واشنگتن راجع به چهارمین همکاری‌اش با تونی اسکات پرسیدند و او در پاسخ گفت تنها ویژگی خوب اسکات این است که دائما سر صحنه داد و بیداد می‌کند و با حرکات عصبی و فریاد بازیگران را به هیجان می‌آورد. تونی اسکات هم در پاسخ دلیل هیجانات خود را ناشی از ‌ترس از شکست قلمداد می‌کند و می‌گوید منظورش از شکست در خلاقیت است نه شکست تجاری، ترس از اینکه به حد نصاب همیشگی خودم در کارگردانی نرسم.
ارسال نظر
captcha
پربیننده