گروه سیاسی: آخرین دور مذاکرات کارشناسی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در حالی پایان یافت که آژانس همچنان از ارائه ضمانت‌هایی که ایجاد‌کننده حداقل اعتماد برای طرف ایرانی باشد، خودداری می‌کند. دکتر علی‌اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از طرف ایران و هرمان ناکارتس و رافائل گروسی معاون امور پادمان و دستیار مدیرکل آژانس روز جمعه 3 شهریور 1391 (24 آگوست 2012) در یک جلسه 3 ساعته درباره نحوه رسیدگی به مسائل باقی‌مانده میان ایران و آژانس مذاکره کردند. این نخستین بار است که تیم‌های ایران و آژانس پس از ماه ژوئن مذاکره می‌کنند. یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در هلسینکی به سر می‌برد، قبل از برگزاری نشست درباره آن ابراز ناامیدی کرده بود. وی گفته بود: «در حال حاضر نمی‌توانم بگویم درباره نتیجه مذاکرات این هفته با مقام‌های ایرانی خوشبین هستم. من شواهدی درباره تغییر بسیار زود این اوضاع در اختیار ندارم».این اظهارنظر نشان می‌داد آژانس تصمیم به در پیش گرفتن هیچ رویه خلاقانه‌ای در این نشست ندارد و صرفا امیدوار است که ایران آماده تعدیل مواضع خود شده باشد. اما بر خلاف آمانو، سلطانیه به این نشست خوشبین بود. وی قبل از برگزاری نشست گفت: «انتظار داریم پیشرفت‌هایی در این نشست حاصل شود». با این حال، تنها نتیجه نشست این بود که بنا شد این مذاکرات ادامه پیدا کند. هرمن ناکارتس سرپرست تیم آژانس در این مذاکرات نتیجه نشست روز جمعه را اینگونه بیان کرده است: «اختلاف‌های مهم و اساسی همچنان باقی است که مانع دستیابی به توافق شد».اما هیچ کدام از دو طرف در این باره که چرا نتیجه‌ای جز تداوم مذاکرات حاصل نشده و آن «اختلاف‌های مهم و اساسی که مانع توافق می‌شود» چیست، توضیحی نداده است. در عين حال علي اصغر سلطانيه تاكيد كرد كه مسائل مربوط به امنيت ملي يك دولت عضو آژانس موضوعي بسيار حساس است. ناكارتس در بيانيه‌اي كه در پايان مذاكرات روز جمعه با نمايندگان كشورمان در وين منتشر شد، اظهار كرد: همان طور كه مديركل پيش‌تر اعلام كرده بود ما براي تداوم مذاكرات‌مان با ايران درباره شفاف‌سازي نگراني‌هاي‌مان درباره برنامه هسته‌اي ايران با تمركز بر ابعاد نظامي احتمالي ديدار كرديم. وي تاكيد كرد: ما قصد داشتيم مانند نشست قبلي در ژوئن، گزارش رويكرد ساختاري كه ما‌ه‌هاست تحت ملاحظه قرار دارد را نهايي كنيم. امروز تيم آژانس با روحيه‌اي سازنده حاضر شد و اميدوار بود اختلافات معدود باقي‌مانده در متن حل شود. ناكارتس تاكيد كرد: «اين مذاكرات فشرده بود اما اختلافات مهم ميان ايران و آژانس كه از توافق درباره گزارش رويكرد ساختاري جلوگيري مي‌كرد، پابرجا ماند. اين مذاكرات در ادامه 4 دور مذاكرات قبلي و در راستاي همكاري ايران و آژانس براي حل موضوعات باقي‌مانده برگزار شد.» ايران تاكيد دارد كه هر نوع همكاري با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بايد در چارچوب يك مداليته مشخص انجام شود. معاون مدير كل آژانس در بيانيه خود كه روي وب‌سايت آژانس منتشر شده است، افزود: «اين تيم اكنون به مديركل اطلاع خواهد داد و ظرف چند روز مدير كل گزارش خود را به شوراي حكام ارائه خواهد داد.» وي افزود: «در حال حاضر ما هيچ برنامه‌اي براي نشست تكميلي نداريم.» علي‌اصغر سلطانيه، نماينده ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي نيز پس از اين مذاكرات كه بيش از 7 ساعت در محل نمايندگي ديپلماتيك ايران در وين به درازا كشيد، به خبرنگاران گفت: مسائل مربوط به امنيت ملي يك دولت عضو آژانس چيزي بسيار حساس است. سلطانيه به خبرگزاري فرانسه پس از اين مذاكرات گفت: هرگونه اطلاعاتي كه مي‌گويد ايران فعاليت‌هاي تسليحات هسته‌اي دارد صد در صد غلط و ساختگي است. وي افزود: ما در عين حال آماده‌ايم با آژانس براي اثبات اين مساله به كل جهان همكاري كنيم و به اين دليل است كه درباره يك چارچوب مذاكره مي‌كنيم.انبار مهمات را با پارچه پوشانده‌اند
همزمان با دیدار سلطانیه و ناکارتس، موسسه علوم و امنیت بین‌المللی روز جمعه با انتشار گزارشی مدعی شد، تصاویر جدید ماهواره‌ای نشان می‌دهد فعالیت‌های مشکوک بیشتری در سایت پارچین در حال رخداد است. طبق ادعای این گزارش، تصاویر جدید که به 15 آگوست مربوط می‌شود، نشان می‌دهد فعالیت‌های مشکوکی در 2 ساختمان صورت گرفته است؛ یکی در ساختمانی که مظنون به انجام آزمایشات انفجاری برای تولید تسلیحات هسته‌ای است و دیگری در ساختمان شمالی که احتمالا در آن نیز فعالیت‌های مشکوک انجام می‌شود. این موسسه آمریکایی با بیان اینکه «تصاویر جدید پارچه‌های صورتی رنگی را بر فراز این 2 ساختمان نشان می‌دهد»، به نقل از منابع دیپلماتیک آورده: ساختمان‌هایی که ظاهرا محل نگهداری مواد منفجره هستند، با داربست و پارچه‌های عایق پوشانده شده‌اند تا هر نوع فعالیت یا پاکسازی در آنها را از دوربین‌های ماهواره‌ها پنهان کنند. موسسه علوم و امنیت بین‌المللی در گزارش خود آورده: در قیاس با تصاویر ماهواره‌ای پیشین این ساختمان، اندازه ساختمانی که اکنون پوشیده شده، بویژه از لحاظ ارتفاع، به طور مشهودی افزایش یافته. این موسسه پس از رایزنی با کارشناسان خود به این نتیجه رسیده که در زیر این پوشش پارچه‌ای، داربست قرار دارد که منجر به افزایش سایز آن شده است. سلطانيه اوايل‌ماه مارس درباره تمركز آژانس بر پارچين گفته بود كه اتهامات درباره اين سايت «مضحك» و «بچگانه» است تا از هيچ، چيزي بسازند و دسترسي به پارچين «فقط يك مساله كوچك» است. بازرسان برجسته پيشين آژانس اصرار آمانو براي بازديد از محلي خاص در پارچين را زير سوال برده و غيرمنطقي خوانده‌اند. منابع غربی نتیجه نشست روز جمعه را به گونه‌ای گزارش کرده‌اند که گویی مخالفت ایران با بازرسی از پارچین، این نشست را به بن‌بست کشانده است. البته سایت ایران هسته‌ای به نقل از دیپلمات‌های ایرانی نوشته است: این درست است که آژانس در نشست روز جمعه خواهان دسترسی به پارچین شده ولی به هیچ وجه اینگونه نیست که ایران با این درخواست مخالفت کرده باشد، بلکه ایران به صراحت اعلام کرده است که در صورت نهایی شدن مدالیته کاری بین ایران و آژانس، آژانس به سرعت به پارچین دسترسی پیدا خواهد کرد. ایران پیش از این مکررا توضیح داده است که این مساله که تصور می‌شود ایران مخالف بازرسی از پارچین است سوء‌تفاهمی بیش نیست. مساله تنها این است که با توجه به اینکه دسترسی به پارچین جزو تعهدات پادمانی ایران نیست (چرا که اساسا پارچین یک تاسیسات هسته‌ای نیست)، بنابراین باید روشن شود که این بازرسی در چه چارچوبی انجام خواهد شد، هدف از آن چیست و آژانس متقابلا در ازای این همکاری ایران چه تعهدی را خواهد پذیرفت. چارچوبی که این موارد را مشخص کند، یک برنامه کاری (مدالیته) بین ایران و آژانس خواهد بود اما ظاهرا آژانس علاقه‌ای به نهایی شدن این چارچوب ندارد. یک دیپلمات در تهران نیز گفت ظاهرا آژانس تنها به این امید وارد این مذاکرات شده بود که ایران تحت فشار تحریم‌ها یا تهدیدهای اسرائیل امتیازی برای واگذاری آماده کرده باشد والا در دیدگاه‌های آژانس تغییري حاصل نشده بود. آژانس همچنان علاقه‌مند است به مساله دسترسی به پارچین به مثابه یک «دسترسی بدون ما به ازا» نگاه کند، در حالی که از دید ایران این موضوع قطعا غیر‌قابل پذیرش است.
8 شهریور، تاریخ انتشار گزارش جدید آژانس
گزارش‌ها حکایت از آن دارد که نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ماه سپتامبر، در روزهای 14-10 سپتامبر (24-20 شهریور 1391) برگزار خواهد شد. مساله ایران در این اجلاس مورد بررسی قرار می‌گیرد ولی بعید به نظر می‌رسد چیزی بیش از بیانیه کشورهای مختلف درباره ایران صادر شود. همچنین اطلاعات دریافتی «ایران هسته‌ای» حکایت از آن دارد که گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران روز چهارشنبه آینده 8 شهریور 1391 (29 آگوست 2012) منتشر می‌شود.