اگر ممكن است درباره کنسرت پيش‌رو بیشتر توضیح دهید.
من در این کنسرت در کنار هنرمندانی چون سامان احتشامی به اجرای قطعات تازه خود می‌پردازم. پیش‌تر نیز تجربه همکاری با این نوازنده پیانو را در مشارکت با ساخت آلبوم موسیقی داشته‌ام. این آلبوم که بزودی روانه بازار نشر می‌شود، «شهر خاموش» نام دارد و به نوعی مشتمل بر قطعات تار و پیانو است و ارژنگ کامکار نیز در این آلبوم ما را یاری کرده است. این آلبوم قرار است با صدای امیر تفتی منتشر شود. اشعار آن نیز متعلق به دکتر محمدرضا شفیعی‌کدکنی است.
ظاهرا قرار است اين کنسرت به اجرای قطعات معروف جهانی نیز بپردازید.
درست است. قطعاتی که در این کنسرت به اجرای آنها می‌پردازم، متشکل از برخی آهنگ‌های غربی، اروپای شرقی و... است. در کنار آن نیز به اجرای برخی کارهایم خواهم پرداخت. منظورم تعدادی کارهای تکنیکی است که برای نخستین‌بار در حیطه تار و سه‌تار، من آنها را اجرا کرده‌ام و به نوعی شیوه نوازندگی من به شمار می‌رود.
چه مولفه‌ای موجب مشارکت در گروه‌های موسیقی چون «شرقی» از سوی شما می‌شود؟
بی‌تردید آنچه هنرمندان را برای همکاری در گروه‌هایی از این دست تشویق می‌کند در درجه نخست، همدلی و دوستی و احساس مشترکی است که میان آنها وجود دارد. صرفنظر از اینها، تجربیات ارزنده این گروه‌ها و شناخت از فعالیت آنها در عرصه موسیقی نیز تاثیر بسزایی دارد. به عنوان مثال، درباره گروه شرقی، من پیش از آن با سامان احتشامی دوست بوده‌ام و عملکرد او را در حیطه موسیقی به عنوان یک پیانیست خوب می‌شناسم و نسبت به سابقه کاری او اشراف دارم. همه این عوامل راه را برای همکاری با این گروه‌ها هموار می‌کند و چه‌بسا تا امروز چنین همکاری‌هایی نتایج درخشان و مطلوبی نیز دربر داشته است.
طی ماه‌های اخیر به برگزاری کنسرتی در سلیمانیه عراق پرداختید، ضمن اینکه درباره انگیزه خود از اجرای این برنامه در سلیمانیه می‌گویید درباره قطعات نواخته شده در این کنسرت نیز توضیح دهید.
من از طرف انجمن «کرد ولر» به سلیمانیه برای اجرای این برنامه دعوت شدم. این نخستین‌باری بود که در تاریخ موسیقی سلیمانیه کنسرتی برگزار شد که خواننده نداشت و فقط متکی به ساز بود. این کنسرت در مجموع در 2 بخش برگزار شد؛ در بخش نخست به نواختن سه‌تار سولو پرداختم و در بخش دوم تار و پیانو در این کنسرت نواخته شد و می‌توان به جرات گفت کنسرتی که در سلیمانیه برگزار کردیم با موفقیت‌های زیادی از سوی مخاطبان مواجه شد.
به عنوان یک آهنگساز در حال حاضر وضع آلبوم‌های موسیقی را چطور می‌بینید؟
ببینید، موسیقی خوب از دیرباز تا امروز همواره مخاطبان خود را حفظ کرده است. منظورم این است که مردم همیشه جذب آثار کیفی و مطلوب در این باره شده‌اند. اگرچه امروز شرایط با سال‌های گذشته تفاوت کرده و نقش رسانه‌های جمعی در مقایسه با گذشته پررنگ‌تر شده است؛ رسانه‌هایی که بی‌تردید می‌توانند نقش موثری در معرفی یک اثر موسیقایی داشته باشند که صدا و سیما در راس آنها قرار دارد. به نظر می‌آید امروز انتظار اهالی موسیقی از رسانه‌ای چون صدا و سیما این است که صدا و سیما در حفظ حقوق آثار هنری کوشا باشد و در این باره تلاش‌هایی انجام دهد. صرفنظر از این مساله، صدا و سیما موظف است به مردم برای حفظ حقوق هنرمندان آموزش‌هایی بدهد. این آموزش‌ها به همان اندازه حائز اهمیت است که رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی.
منظورتان از حفظ حقوق آثار هنری این است که حالا که ما جزو معدود کشورهایی هستیم که به کنوانسیون حقوق ژنو برای رعایت قانون کپی‌رایت نپیوسته‌ایم دست‌کم آلبوم‌های هنرمندان را به جای کپی کردن خریداری کنیم؟
دقیقا. چندان که یکی از آلبوم‌های من طی سال‌های گذشته در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال دریافت مجوز انتشار بود و یکی از دوستانم از مشهد تلفن کرد و گفت آلبومت در اینجا منتشر شده است منتها چرا برای آن جلد و طراحی قشنگی انجام نداده‌ای. متاسفانه صورت گرفتن مسائلی از این دست به نزول سطح کارهای هنری می‌انجامد و به کیفیت کار ضربه وارد می‌کند. همان‌طور که اشاره کردم این فرهنگسازی باید از سوی نهادی چون صدا و سیما صورت بگیرد. اگر حقوق هنرمندان رعایت نشود و مسؤولان آن را نادیده بگیرند، هنرمندان آزرده‌خاطر می‌شوند. شک نکنید جامعه‌ای که هنرمندانش آزرده‌خاطر و ناراضی شوند، نمی‌تواند به سمت مثبت‌اندیشی پیش رود. باید بدانیم این هنرمندان هستند که با ارائه آثار خود در همه زمینه‌های هنری خاصه موسیقی می‌توانند امیدها و شادی‌های سالم و پاک را در یک جامعه گسترش دهند. متاسفانه در حال حاضر موسیقی سنتی در جامعه ما مسیر نزولی را به دلیل رعایت نکردن مواردی از این دست طی می‌کند و تنها تعداد معدودی از هنرمندان این عرصه هستند که منش والای هنری را در رفتار و آثارشان به مدد اعتقادات و باورهایشان حفظ کرده‌اند اما همین تعداد از هنرمندان نیز مورد حمایت واقع نمی‌شوند و این مساله موجب تاسف است.
خاطرم هست در گفت‌وگویی که چند سال پیش با شما داشتم به این مساله اشاره کردید که لفظ «موسیقی زیرزمینی» باید حذف شود و اصلا به کار بردن چنین واژه‌ای بی‌معنی است. در عین اینکه امروز در کنار آثار غنی و پرمفهوم در زمینه موسیقی سنتی شاهد هجمه انبوهی از تولیدات این نوع موسیقی هستیم.
از این جهت با لفظ موسیقی زیرزمینی مخالف هستم چون فکر می‌کنم حتی موسیقی بد و نازل هم کنار موسیقی خوب در جامعه علنی باشد تا مردم بتوانند موسیقی خوب از بد را تشخیص دهند. این مردم هستند که در نهایت قضاوت یک اثر هنری را برعهده می‌گیرند. چنانچه در این زمینه یک ضرب‌المثل عربی هست که می‌گوید: الانسان الحریص البکل مامنع. ما دائما درباره موسیقی زیرزمینی می‌شنویم و می‌خوانیم در حالی که به کار بردن چنین واژه‌ای اشتباه است زیرا به کار‌گیری این اصطلاح موجب می‌شود عده‌ای حریص شده و به سمت آن بروند. اصلا ماهیت انسان این‌طوری است؛ هر آنچه از آن منع شود او را حریص‌تر می‌کند. باید کاری کنیم که این حرص از بین برود.
در این صورت با علنی شدن چنین موسیقی در سطح جامعه سلیقه مردم نازل نمی‌شود؟
معتقدم سطح سلیقه مردم نزول نمی‌یابد مشروط بر اینکه صدا و سیما که داعیه‌دار اشاعه و گسترش موسیقی فاخر است بیش از پیش در این باره تلاش کند کمااینکه طی سال‌های اخیر چندان که باید به وظیفه خود عمل نکرده است. در واقع این وظیفه صدا و سیماست؛ به مدد استفاده از نیروهای متخصص و هنرشناس می‌تواند به ارتقای سطح شنیداری مردم کمک کند. در این صورت مطمئن باشید همان فردی هم که در قالب موسیقی زیرزمینی فعالیت می‌کند ناچار به ارائه کاری باکیفیت می‌شود.