گروه سیاسی: با گذر از خیابان‌های تازه جارو کشیده شده و آب زده تهران و بزرگراه شهيد چمران، میهمانان و کارشناسان نخستین نشست اجلاس عدم تعهد، به محل صدا و سیمای جمهوری اسلامی و ساختمان اجلاس وارد می‌شوند. ورود به ساختمان اجلاس همراه با بازدید از بقایای اتومبیل دانشمندان هسته‌ای کشورمان و عکس‌های شهیدان علیمحمدی، احمدی روشن، رضایی‌نژاد و شهریاری خواهد بود. میهمانان در وهله اول با تعجب به لاشه اتومبیل‌های بمبگذاری شده نگاه می‌کنند و با خواندن پرچم‌ها و علامت‌ها متوجه می‌شوند ایران چگونه هنوز در غم از دست دادن دانشمندان مظلوم هسته‌ای‌اش است. نگاه به عکس آرمیتا در کنار اتومبیل بمبگذاری شده پدرش نشان می‌دهد چرا تهران هیچ گاه از مواضع هسته‌ای خود کوتاه نیامده است. در محل اجلاس کارشناسان اما نمایشگاهی از دستاوردهای علمی و فضایی کشورمان برپاست و از جدید ترین پروژه‌های مربوط به ماهواره فجر، امید و سایر دستاوردهای علمی رونمایی شده است. اجلاس عدم تعهد در تهران با حضور هیات‌های کارشناسی حداقل 107 کشور از 118 کشور عضو این جنبش نخستین روز کاری خود را آغاز کرد و قرار است طی 2 روز با برگزاری نشست‌های تخصصی، کارشناسان به بررسی پیش‌نویس سند نهایی اجلاس که توسط کمیته‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تدوین شده است، بپردازند. آنطور که علی سعیدلو رئیس ستاد برگزاری همایش عدم تعهد در تهران اعلام کرده است، اين سند داراي
3 فصل و 686 بند است و تقويت چند‌جانبه گرايي، حل و فصل صلح آميز مناقشات، فرهنگ صلح و دوستي، گفت‌وگو ميان ملت‌ها و فرهنگ‌ها، انجام اصلاحات لازم در سازمان ملل متحد و نقش اين جنبش در عرصه بين‌المللي از جمله سرفصل‌هاي اين پيش نويس است.معاون اموربين‌الملل رئيس‌جمهور همچنين از تشكيل كميته راهبردي متشكل از كارشناسان خبره، دانشگاهيان و اهل فكر براي برنامه‌ريزي، پيشنهاد و ايجاد راهكارها و تدابير عملي به منظور ارتقای جنبش غيرمتعهدها در مدت 3 سال رياست ايران بر اين اجلاس خبر داده است. مراسم افتتاحیه اجلاس روز گذشته با سخنرانی وزیر امور خارجه و ارائه پیشنهادات هشت‌گانه ایران به اعضای جنبش عدم تعهد آغاز شد. به گزارش خبرنگار «وطن‌امروز» مستقر در ستاد خبری اجلاس عدم تعهد، صالحی ضمن خيرمقدم به ميهمانان خارجي و كارشناسان و ديپلمات‌هاي ارشد كشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها در تهران، خاطرنشان كرد: اكنون نيازمند آن هستيم كه جنبش خود را بر اساس شرايط امروز جهان احيا كنيم. با وجود پيشرفت‌‌هايي كه به دست آمده است بايد به هوش باشيم؛ چرا كه سياست‌هاي خودخواهانه همچنان در روابط بين‌الملل به كار مي‌رود. تلاش‌هاي جمعي ما در شرايط فعلي جهان به همه ما براي يافتن راه‌حل صلح‌آميز و مبتني بر گفت‌وگو و باقي ماندن جوامع بر مدار طبيعي خود كمك خواهد كرد. وزير امور خارجه در ادامه با اشاره به پیشنهادات هشت‌گانه ایران برای این اجلاس به برخي موارد سنتي مورد توجه در چارچوب اهداف جنبش غيرمتعهدها اشاره كرد و گفت: ما همواره سازمان ملل را بزرگ‌ترين سازمان جهاني مي‌دانيم كه از خاكسترهاي جنگ دوم جهاني به وجود آمد؛ از اين رو ما به عنوان اعضاي جنبش ضمن انسجام با يكديگر با آثار منفي نظم حاضر به هر شكلي از بي‌عدالتي، تبعيض، درگيري مسلحانه، سوء‌استفاده از قدرت، خشونت، تمامي اشكال استعمار و اشغال خارجي مخالفيم. وزير امور خارجه خاطرنشان كرد: مجمع عمومي سازمان ملل بر اساس منشور نقش تثبيت‌شده‌اي در حفظ صلح و امنيت جهاني دارد؛ در عين حال اين اعتقاد در ميان بسياري از كشورها وجود دارد كه ايجاد شوراي امنيت دموكراتيك‌تر بايد به عنوان بخش مهمي از اصلاحات سازمان ملل مورد نظر قرار گيرد. صالحي اضافه كرد: با توجه به روند ناتمام اصلاح سازمان، هيچ رويكرد خودمدارانه‌اي در اين رابطه نبايد تحميل يا تحمل شود، اصلاحات بايد همسو با اين 3 اصل دنبال شود. اصلاحات بايد فراگير باشد. شفاف و كارآمد باشد. اين 3 اصل مرتبط نقش اساسي در تحقق اصلاحات هدايت‌شده توسط اعضا ايفا كرده و از تقدم يك اصل بر اصل ديگر بايد جلوگيري كرد.
اسرائیل بزرگ‌ترین تهدید علیه امنیت بین‌الملل
وزير امور خارجه در ادامه خاطرنشان كرد: تراژدي فلسطين به عنوان منبع اصلي خشم و نااميدي در كانون درگيري خاورميانه قرار دارد. ما به همراه بخش اصلي جامعه بين‌المللي و از جمله اعضاي جنبش غيرمتعهدها حامي سياستي منصفانه و عادلانه درباره فلسطين بر مبناي حق فلسطيني‌ها براي تعيين سرنوشت خود و مخالفت با رژيم نامشروع اشغالگر قدس هستيم. هم‌اكنون اقدامات جنايتكارانه رژيم صهيونيستي عليه فلسطيني‌ها و ساير مردم منطقه بزرگ‌ترين تهديد عليه منطقه و صلح و امنيت بين‌المللي است. وي توضيح داد: صلح در خاورميانه از طريق پيشبرد سياست‌هاي تبعيض‌آميز و حمايت كوركورانه از تروريسم دولتي اسرائيل، اشغال، شكنجه، نابودي، تهديد و تجاوز تامين نمي‌شود. روشن است كه صلح پايدار در فلسطين و خاورميانه تنها از طريق عدالت، پايان بخشيدن به تبعيض، ختم اشغال سرزمين‌هاي فلسطين، سوريه و لبنان، بازگشت آوارگان فلسطيني و ايجاد سازوكار دموكراتيك كه از طريق آن ساكنان فلسطين، فلسطينيان رانده شده از زادگاه خويش امكان تصميم‌گيري براي آينده خود به شيوه دموكراتيك و مسالمت‌آميز را داشته باشند قابل تحقق است. صالحي همچنين تاكيد كرد: بسياري از ما قرباني اقدامات زشت تروريستي هستيم. ما ضمن باور عميق به لزوم مبارزه قاطع با تروريسم تاكيد مي‌كنيم كه اين رويكرد نيازمند همكاري همه‌جانبه و منصفانه بين‌المللي و خودداري از برخورد گزينشي و توجه به علل ريشه‌اي تروريسم كه عمدتا محصول اشتباهات استعمارگران غربي و ابرقدرت‌هاست، مي‌باشد. وزير امور خارجه ادامه داد: از ديد ما رژيم صهيونيستي يكي از منابع تروريسم است و تلاش‌هاي دولت آمريكا در سوء‌استفاده از حادثه تروريستي
11 سپتامبر سبب عدم امنيت بيشتر براي منطقه خاورميانه و زمينه جديدي براي توجيه اهداف سلطه‌جويانه آمريكا به بهانه مبارزه با تروريسم بوده است. ما براي ايفاي نقشي سازنده و كارآمد به عنوان عضو مسؤول جامعه بين‌المللي بويژه عدم تعهد از هيچ تلاشي فروگذار نكرده‌ايم، حال زمان بسيار مناسبي براي برداشتن گام‌هاي موثر در جهت خاتمه دادن به تمامي اشكال تروريسم از جمله تروريسم دولتي مورد حمايت قدرت‌‌هاي غربي است كه به طور فزاينده‌اي رواج يافته و آخرين آن ترور دانشمندان مظلوم هستهاي كشوما بوده است. ما در انتظار جهاني عاري از تروريسم هستهاي هستيم. رئيس دستگاه ديپلماسي كشورمان همچنين گفت كه ما مصرانه در انتظار اجراي ماده 6 معاهده منع اشاعه ان‌پي‌تي درباره نابودي سلاح‌هاي هستهاي هستيم. ما معتقديم زمان‌بندي براي حذف نهايي سلاح‌هاي هستهاي تا 2025 كه توسط عدم تعهد پيشنهاد شده است تنها در صورتي مي‌تواند تحقق يابد كه با قاطعيت اجراي آن را دنبال كنيم. خودداري مداوم رژيم صهيونيستي از الحاق به معاهده منع اشاعه سلاح‌هاي هستهاي مانع اصلي در مسير جهان‌شمولي معاهده منع اشاعه سلاح‌هاي هستهاي است. وي اضافه كرد: درباره برنامه صلح‌آميز هستهاي ايران، ما با اطمينان از ماهيت صلح‌آميز بودن برنامه هسته‌‌اي‌مان همواره بر تعامل و همكاري در اين باره اصرار كرده‌ايم.
نم با تحریم‌های یکجانبه مبارزه کند
وزير امور خارجه در ادامه سخنان خود يادآور شد: عدم تعهد بايد با تحميل قوانين داخلي و اعمال فرامرزي آن و اقدامات اقتصادي و تحميلي مالي شامل تحريم‌هاي يكجانبه اقتصادي كه توسط كشورهاي مشخصي عليه كشورهاي عدم تعهد اتخاذ شده است، مقابله جدي كند. البته اين جنبش همواره و بدون شرط با يك چنين اقداماتي مخالفت كرده است و اينگونه شيوه‌ها را كه در تضاد با منشور سازمان ملل و مغاير با حقوق بين‌المللي و همچنين به عنوان ضربه شديد در تجارت و سرمايه‌گذاري است، محكوم كرده است. صالحي تاكيد كرد: ما به طور كامل مي‌پذيريم كه همه ابعاد حقوق بشر بويژه حق توسعه، امري غيرقابل تفكيك و مرتبط به هم است. موضوعات حقوق بشري بايد از طريق رهيافت سازنده، غيرتقابلي و مبتني بر گفت‌وگو و نيز بر اساس احترام به حاكميت ملي، تماميت ارضي، عدم مداخله در امور، بي‌طرفانه و با در نظر داشتن ويژگي‌هاي فرهنگي، مذهبي، اجتماعي، تاريخي و سياسي كشورها مورد بررسي قرار گيرند. وزير امور خارجه در ادامه با اشاره به موضوع محوري اجلاس سران در تهران، به عنوان صلح پايدار در سايه مديريت مشترك جهاني ادامه داد: 3 موضوع توسعه، پيشرفت و صلح از ابتداي تاسيس از جمله اهداف اصلي جنبش بوده و همچنان نيز از چالش‌هاي اصلي آن به حساب مي‌آيد. صالحي توضيح داد: جهان كنوني نيازمند همكاري موثر تمامي اعضاي جامعه بين‌المللي بر مبناي عدالت و برابري براي مواجهه موثر با چالش‌ها و مسائل عمده‌اي است كه نوع بشر با آنها درگير است بنابراين ما نيازمند يك نظام عادلانه، شفاف و كارآمد مديريت جهاني براي مواجهه با چالش‌ها و مخاطرات ناشي از مشكلات اقتصادي بين‌المللي، تهديدهاي امنيتي جهاني، آسيب‌هاي زيست محيطي، تغييرات آب و هوا، مهاجرت، بيماري‌هاي مسري و... هستيم. براي ايجاد چنين نظامي ما اعضاي جنبش عدم تعهد بايد مواضع خود را هماهنگ كنيم و براي پيشبرد علائق و منافع خود همه تلاش‌ها را به كار گيريم. هيچ دولتي نمي‌تواند ادعا كند كه بي‌عيب و نقص است، با وجود اين به اعتقاد ما سياست‌هاي نخ‌نماي مبتني بر ارعاب و توهين نه تنها ناعادلانه و ناموجه است بلكه موجب تضعيف همكاري بين‌المللي براي تحقق اهداف و مقاصد منشور ملل متحد است. بدون شك طراحان چنين سياست‌هايي بزودي در خواهند يافت كه اينگونه سياست‌ها محكوم به شكست است؛ بنابراين ما نيازمند اتخاذ رويكردي جامع و دسته‌جمعي براي پيشبرد اصول منشور ملل متحد بر مبناي روابط دوستانه و مسالمت‌آميز، احترام متقابل، منافع مشترك و برابر همه دولت‌هاي عضو سازمان ملل متحد هستيم.
اجلاس کارشناسان کشورهای عضو عدم تعهد ظرف روز گذشته و امروز به بررسی پیش‌نویس سند نهایی می‌پردازد و تهران در روزهای پنجشنبه و جمعه میزبان روسای کشورهای عضو خواهد بود.
روابط ایران و مصر زیر ذره‌بین رسانه‌ها
با نزدیک شدن به زمان برگزاری اجلاس سران کشورهای عضو عدم تعهد، گمانه‌زنی‌ها درباره نحوه حضور یافتن هیات‌های عالی رتبه کشورها نیز به اوج خود رسیده است. رامین مهمانپرست، با حضور در جمع خبرنگاران مستقر در ساختمان اجلاس صدا و سیما اعلام کرد بر اساس آخرین اخبار 27 رئیس‌جمهور، 2 پادشاه، 8 نخست‌وزیر، 9 معاون رئیس‌جمهور، 2 رئیس مجلس و 6 فرستاده سران آمادگی خود را برای شرکت در اجلاس عدم تعهد اعلام کرده‌اند. همچنین 25 وزیر خارجه و 3 وزیر که مسؤولیت وزارت خارجه را بر عهده ندارند در این اجلاس شرکت خواهند کرد. احتمال حضور محمد مرسی رئیس‌جمهور مصر و برقراری رابطه دیپلماتیک بین 2 کشور نیز یکی دیگر از سوالات بود که مهمانپرست در جواب گفت: محمد مرسی به عنوان رئیس فعلی جنبش عدم تعهد به همراه هیاتی بلند پایه وارد ایران خواهد شد اما تا به امروز هیچ کس از زمان حضور وی در کشور ما خبر ندارد اما آنچه مسلم است حضور رئیس‌جمهور مصر در تهران به توسعه روابط تهران - قاهره کمک شایانی می‌کند. مرسی نیز در آستانه سفر به اجلاس غيرمتعهدها در تهران گفته است ایران کشوری تعیین کننده در مسائل منطقه‌ای بویژه در موضوع سوریه است.
«نم» همایش امید در تهران است
یک روزنامه آمریکایی همایش غیرمتعهدها در تهران را «همایش امید» خواند و تاثیرات آن بر افزایش صلح و ثبات منطقه را مورد بررسی قرار داد. به گزارش فارس، روزنامه نیویورک‌تایمز در یادداشتی به قلم کاوه افراسیابی، نویسنده و محقق ایرانی‌الاصل مقیم آمریکا و استاد دانشگاه‌های آمریکا، اجلاس غیرمتعهدها در تهران را «همایش امید در تهران» خواند. افراسیابی درباره شانزدهمین دوره نشست اجلاس غیرمتعهدها که از 5 تا 10 شهریور در تهران برگزار می‌شود، نوشت: «این نشست نفوذ منطقه‌ای و بین‌المللی ایران را ارتقا خواهد داد». این استاد دانشگاه که در دانشگاه‌های بوستون، بنتلی و هاروارد تدریس می‌کند در ادامه نوشت: «متاسفانه آمریکا و برخی کشورهای غربی رویکردی کاملا منفی به نشست تهران داشته‌اند و حتی تا آنجا پیش رفته‌اند که از بان‌کی مون خواسته‌اند آن را به خاطر تخلف کشور میزبان از قطعنامه‌های سازمان ملل در موضوع هسته‌ای تحریم کند اما اقدام دبیر کل سازمان ملل که برای حضور در تهران مستقلانه تصمیم گرفت، شایان تقدیر است». کاوه افراسیابی اهمیت این نشست را در تاثیرات آن بر ارتقای صلح و ثبات منطقه می‌داند و به عنوان نمونه به برنامه «سینگ»، نخست‌وزیر هند و آصف‌علی زرداری»، رئیس‌جمهور پاکستان برای دیدار در حاشیه این اجلاس و گفت‌وگو درباره موضوعات متقابل اشاره می‌کند. وی با اشاره به تحولات سوریه می‌نویسد با اینکه رئیس‌جمهور سوریه در این نشست شرکت نمی‌کند موضوع تحولات دمشق در دستور کار اجلاس غیرمتعهدها قرار خواهد داشت و ممکن است اعضای این جنبش تلاش کنند تلاش‌های میانجیگرانه سازمان ملل و سازمان همکاری اسلامی در موضوع سوریه را تکمیل کنند. افراسیابی در این باره می‌نویسد: «در کنفرانس اخیر سازمان همکاری‌های اسلامی در مکه، محمد مرسی پیشنهاد داد یک گروه تماس متشکل از ایران، مصر، ترکیه و عربستان سعودی برای بررسی موضوع سوریه تشکیل شود. این ایده اکنون ممکن است با استقبال جنبش عدم تعهد مواجه شود تا نشان دهد خاورمیانه جدید چگونه می‌تواند سرنوشت خودش را بعد از بهار عربی ترسیم کند».