۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۸:۰۳

خیالات باطل ابرقهرمانی

ویترین ‌هالیوود همواره با ابرکامیک‌های خیالی و اسطوره‌ای پر می‌شود اما در دنیای کودکان، در هیاهوی این فیلم‌ها و انیمیشن‌ها سگ قهرمانی به مجموعه ابرقهرمان‌ها اضافه شده که می‌تواند از منظر روانشناختی در معرفی دنیای تهی و پوچ قهرمان‌پروری اثر ویژه‌ای برای کودکان محسوب شود. «بولت» (صاعقه) چندی است که به شبکه نمایش خانگی پیوسته و انیمیشن ویژه‌ای به شمار می‌رود. انیمیشن بولت شخصیت کارتونی تازه‌ای را به مجموعه شخصیت کودکان اضافه می‌کند که یک سگ سفید بانمک است که عروسک آن هم به تازگی توسط کمپانی تولیدکننده فیلم ساخته و عرضه شده است. سیر روایی انیمیشن بولت فوق‌العاده به «پاندای کونگ‌فوکار» شباهت دارد و از همان خط فرضی فیلمنامه کلیشه‌ای مرسوم ‌هالیوودی استفاده می‌کند؛ «آمریکایی» بی‌دست و پایی که در اثر تمرین و ممارست یا در اثر برگزیده شدن بدل به قهرمان می‌شود که این قالب فرمی کلاسیک و سنتی به شمار می‌رود.
اما انیمیشن بولت تصمیم دارد افسانه را به واقعیت نزدیک کند. بولت یکی از همان دسته فیلم‌هایی است که ضمن داشتن الگوی مفرح داستانی تماشاگر خردسال را مخاطب قرار می‌دهد و نگاه تماشاگر را به ویژگی‌های منحصر به فرد، توانایی و استعدادهای شخصی‌اش معطوف می‌کند تا قهرمان‌های عجیب و غریبی که در سینما می‌بیند را باور نکند؛ تلاشی که در جریان اصلی ‌هالیوود توسط جان مک تیرنان در فیلم «آخرین حرکت قهرمان» صورت پذیرفت. وی سعی کرد در این فیلم به کودکان هشدار دهد آنچه با الگوهای مختلف در مجموعه تولیدات‌ هالیوودی می‌بینند را باور نکنند و در ذهن خود با این قهرمان‌ها آوتار‌سازی و این همانی نکنند. فیلم آخرین حرکت قهرمان، ساختگی و دروغ بودن قهرمان‌های پوشالی سینما را به تماشاگر خردسال القا می‌کند و اتفاقا این اثر تلاشی برخلاف جریان اصلی ‌هالیوود به شمار می‌رود.
«بولت» نخستین انیمیشنی است که در واحد نقاشی متحرک شرکت دیزنی (بعد از بلعیدن شرکت پیکسار، مبدا قهرمان‌سازي کارتون‌های کامپیوتری) ساخته شده است. واحد نقاشی متحرک دیزنی هم‌اکنون زیر نظر فرد خلاق و مبتکری به نام جان لسه‌تر که قبلا رئیس شرکت پیکسار بود، اداره می‌شود. وی نقش بزرگی در ساختن انیمیشن‌های پیکسار داشت. شاید برخی ندانند استیو جابز، مدیر تازه درگذشته اپل، پیکسار را در دهه 90 بنیانگذاری کرد و در تولید انیمیشن‌های کامپیوتری، رقیب غیرقابل شکست دیزنی شد. عمده آثاری که سبب موفقیت‌های دیزنی شد داستان «اسباب‌بازی و ماشین‌ها» (قسمت اول) و «کمپانی هیولا‌ها» بود. سپس در اقدامی شگفت‌انگیز شرکت دیزنی، پیکسار را خرید و به مجموعه واحد نقاشی متحرک خود افزود. در واقع بولت نخستین محصول مشترک این دو کمپانی است.
فیلم «بولت» داستان سگی است که در یک مجموعه سینمایی در استودیویی فیلمسازی نقش یک ابرسگ قهرمان را ایفا می‌کند اما به طرز شگفت‌انگیزی از نیویورک سر در می‌آورد و ناچار می‌شود در جهان واقعی زندگی کند و با واقعیت روبه‌رو شود. این اتفاق نقطه شروعی است که او همراه چند حیوان دیگر سفرش را آغاز می‌کند و تمام تلاشش را به کار می‌بندد تا به لس‌آنجلس، نزد صاحب مورد علاقه اش بازگردد. این روزها «گربه چکمه‌پوش» پا روی پرده سینماها نهاده، شاید با همان ویژگی‌هایی که در گربه‌ها وجود دارد برای شرارت و جاه‌طلبی‌های فراوان برای بهبود بخشیدن موقعیت خودشان در دنیای واقعی اما بولت با ویژگی‌های یک سگ شخصیت‌پردازی شده است و این سیاق در شخصیت‌پردازی موید این مطلب است که سازندگان این دست آثار چقدر چشم به جهان واقعی دارند. البته در سفر بولت گربه‌ای نیویورکی با او همسفر می‌شود تا دوستی و وفاداری، همچنین رستگاری، تغییر و اعتماد و درک کردن غریزه‌های شخصی، مولفه‌های تکراری و داستانی این اثر باشد.
بولت زمانی که خارج از فضای استودیو باور می‌کند شخصیتی که او در فیلم‌هایش ایفا می‌کند افسانه است و با جهان واقعی بسیار تفاوت دارد، پیام ظریفی در حال انتقال به تماشاگر است، سینما و دست‌اندرکاران سینما به دروغگویی مشهورند و تهیه‌کنندگان دغلباز بولت را فریب داده‌اند تا از او بتوانند بهتر بهره‌برداری کنند، ضمن اینکه او نقش‌هایی را که ایفا می‌کند بهتر باور کرده است، یعنی تهیه‌کننده‌ها هستند که این باور را در این سگ هنرپیشه به وجود آورده‌اند که برای افزایش جذابیت روایت‌های فیلم‌های خودشان است.
اما برای بچه‌ها ساده‌تر است باور کنند سادگی و خامی بولت را که تقریبا شباهت فراوانی با دن کیشوت دارد. بولت ابرقهرمانی پنبه‌ای است که با ایفای نقش در داستان‌های تخیلی هویتش جان می‌گیرد و ناگهان سر از دنیای واقعیت در می‌آورد و این دقیقا شبیه قصه‌های پیکسار- دیزنی در جهان کارتونی اتفاق می‌افتد که در ذات خود کامل است اما چندان به واقعیت مرتبط نیست و اتفاقا در بولت هنجارهای این جهانی دیزنی به چالش کشیده می‌شود. شاید بولت از این منظر انیمیشن مهمی باشد که برای نخستین‌بار آواتاریسم جهان کودکانه را تبیین می‌کند و تماشاگر نوجوان برای نخستین‌بار با ‌تردید‌ها و پرسش‌هایی مواجه می‌شود که در برابر جهان واقعی و جهان آواتاریش می‌تواند فرق‌های عمده‌ای را حس کرده و حداقل به صورت ملموس احساس کند میان جهان واقع و جهان ابرقهرمان‌ها تفاوت‌های عمده‌ای وجود دارد. شخصیت‌ها پخته می‌شوند و با دنیای واقعی کنار می‌آیند و مثل بولت به صلح و صفا و عشق می‌رسند اما تفاوت جهان ذهنی و عینی را درک می‌کنند.
بولت از جهان ابرقهرمانانه‌اش که خارج می‌شود مسؤولیت سنگین‌تری را حس می‌کند و به نوعی از آینه بیرون می‌آید و جهان بیرون آینه‌ را حس می‌کند. ‌هالیوودیسم در جهان بولت نقد می‌شود چرا که ‌هالیوود با‌ ترفندهای بصری خیره‌کننده به هم بافته می‌شود و زمانی که بولت از آواتاریسم مرسومش خارج می‌شود دنیای حقیقی را جهانی واژگون می‌پندارد و انیمیشن بولت لطف زندگی عادی و روزمره را به تماشاگر یادآور مي‌شود و کودک و نوجوان مسحور در فیلم را از جهان شاه‌پریانی ‌هالیوود بیرون می‌آورد. البته سفر قهرمان از جهان واقعی و سفر به سوی استودیوی‌ هالیوودی بدل به سفری برای عدم پذیرش جهان واقعی و رجوع به زندگی آواتاری– ‌هالیوودی‌اش می‌شود. در این فیلم، نیویورک جهان واقعی به حساب می‌آید و استودیوهای‌ هالیوودی، جهان آواتاری بولت که مقایسه کاملا زیبا و بجایی است. بولت در نیویورک یک سگ محسوب می‌شود و در لس‌آنجلس یک ابرسگ اما خودش را در نیویورک پیدا می‌کند و به خود واقعی‌اش می‌رسد. بولت وارث تمام بدعت‌های داستانی است که در الگوسازی ‌هالیوودی اثری کاملا خلاقانه و مبتکر با سبکی تازه نیست اما زیبایی یکدستی دارد و جالب اینجاست که پیوندی فلسفی با واقعیت و مبحث داغ این روزها، آواتاریسم دارد و سعی می‌کند از جهان ذهنی و آواتاری ابرقهرمان‌ها دروغ‌زدایی کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده