گروه سیاسی: شانزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد از آن دست اجلاس‌هایی است که هم متن آن به واسطه تلاش ایران برای احیای اصول این جنبش و هم حواشی آن، بسیار مهم است و مورد رصد قرار می‌گیرد. در حالی که علی‌اکبر صالحی این روزها در حال کسب توافق اکثریت نمایندگان عدم تعهد برای صدور بیانیه پایانی این اجلاس است و طبق آخرین اخبار توافقات بسیار مهمی نیز در این‌باره حاصل شده؛ از آن طرف حاشیه مهم سفر رئیس‌جمهور منتخب انقلاب مردمی مصر به ایران و اظهارنظرهای مقامات این کشور در آستانه سفر او قرار دارد. محمد مرسی در حالی روز پنجشنبه در اجلاس سران در تهران حضور می‌یابد که این روزها پیشنهاد او به دکتر احمدی‌نژاد در حاشیه اجلاس فوق‌العاده سران اسلامي در مکه همچنان توجه تحلیلگران را به خود معطوف داشته است. اما آنچه در آستانه سفر رئیس‌جمهور مصر به ایران بسیار حائز اهمیت است در چند موضوع قابل بررسی است.تاکید مصر بر گروه تماس: روز گذشته سخنگوی رئیس‌جمهور مصر بار دیگر بر ایده این کشور در راستای تشکیل گروه تماس برای حل موضوع سوریه تاکید کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، یاسر علی در گفت‌وگو با خبرنگاران، با اشاره به اهمیت نقش و تاثیر ایران در ارتباط با حل و فصل تحولات سوریه اظهار داشت: تهران بخشی از راه‌حل است و ما از ایران دعوت می‌كنیم در این كمیته چهارجانبه شركت كند. وی افزود: اگر می‌خواهیم مشكل سوریه حل و فصل شود، باید توان همه طرف‌های تاثیرگذاری را كه می‌توانند اثری واقعی بر حل مشكلات این كشور داشته باشند، همسو كنیم. این پیشنهاد را نخستین‌بار محمد مرسی در حاشیه اجلاس فوق‌العاده سران کشورهای اسلامی در مکه به محمود احمدی‌نژاد ارائه کرد. اگرچه برخی رسانه‌ها در آن هنگام به نقل از احمدی‌نژاد نوشتند که رئیس‌جمهور ایران معتقد به محوریت «مردم سوریه» در حل چالش اخیر کشورشان است اما ایران توسط علی‌اکبر صالحی اعلام کرده از پیشنهاد مرسی استقبال می‌کند. اگرچه ایران از این پیشنهاد استقبال کرده اما اکنون تحلیلگران در این‌باره 2 گزاره تحلیل را ارائه می‌کنند؛
الف: در گروه تماس که شامل مصر، ایران، ترکیه و عربستان است، 2 کشور در واقع 2 ضلع تشکیل‌دهنده فتنه در سوریه هستند. ترکیه، عربستان و قطر مثلث منطقه‌ای فتنه‌انگیزی در سوریه هستند و حضور ترکیه و عربستان در گروه تماس، تا حدود زیادی چشم‌انداز این سازوکار را خوشبینانه نمی‌کند. از سوی دیگر مصر با ریاست مرسی نشان داده در شرایط فعلی به هیچ عنوان تمایلی برای اتخاذ سیاست‌های صریح در مباحث مربوط به کشورهای اسلامی ندارد. مرسی بلافاصله پس از پیروزی به عربستان رفت تا به همه رصدکنندگان تحولات مصر نشان دهد برای او، تثبیت قدرت بیش از هرچیز دیگر اهمیت خواهد داشت. بسیاری معتقدند سفر او به عربستان و توافقات او با سعودی‌ها باعث شد او به آسانی بتواند دست به تغییرات در کابینه خود بزند. بنابراین یک گروه تماس که 50 درصد آن اصلی‌ترین عوامل فتنه در سوریه باشند و دیگری نیز مواضعی نسبتا محتاط اختیار کند؛ چندان نمی‌تواند منجر به نتایج امیدوارکننده‌ای برای ایران شود. ضمن اینکه می‌تواند حربه‌ای برای محدودکردن بیشتر ایران در دفاع از رئیس‌جمهور سوریه باشد.
ب: برخی دیگر از تحلیلگران اما این پیشنهاد مرسی را قابل تامل و مثبت ارزیابی می‌کنند. آنان معتقدند ناامنی در سوریه آنچنان که مثلث ترکیه، عربستان و قطر به دنبال آن بودند پیش نمی‌رود. در کنار این موضوع، این تحلیلگران عقیده دارند ترکیه تمایل دارد موضوع سوریه با هر پوششی اما آبرومندانه فیصله یابد و بیشتر از این تداوم پیدا نکند. ناآرامی‌های اخیر در استان‌های مرزی ترکیه، فعالیت پ‌ک‌ک در مناطق کرد‌نشین سوریه، افزایش اعتراضات داخلی نسبت به دخالت ترکیه در موضوع سوریه، اعتراضات رو به گسترش همسایگان از جمله ایران و عراق و... باعث شده مقامات ترک نسبت به تداوم وضعیت فعلی ابراز تردید کنند. بنابراین ترکیه می‌تواند موضوع حل و فصل مسالمت‌آمیز بحران در سوریه را به عنوان یک رهیافت به وضعیت نجات‌بخش از این مخمصه تلقی کند. عربستان سعودی نیز که با تقویت فتنه شام به دنبال مصونیت رژیم خود از موج انقلاب‌های منطقه بود می‌تواند گروه تماس را به مثابه محلی برای امنیت کشورش از روند قیام‌های مردمی تلقی کند. بنابراین اگر این نگاه نسبت به گروه تماس وجود داشته باشد؛ می‌توان حضور ایران در این سازوکار را مثبت ارزیابی کرد. شنیده‌های خبرنگار «وطن‌امروز» حاکی است تاکنون در ایران تصمیمی قطعی درباره این پیشنهاد اتخاذ نشده است، هرچند جمهوری اسلامی ایران از خروج تحولات از فاز نظامی استقبال می‌کند. البته رفتار ایران در قبال این موضوع آن هم در مقطع فعلی یعنی زمان برگزاری اجلاس عدم تعهد، می‌تواند حاکی از یک پیام باشد. بر این اساس موضوع گروه تماس که بشدت مورد علاقه مقامات مصر است و حتی باعث می‌شود وزیر خارجه این کشور همتای ایرانی را برای حضور هرچه سریع‌تر در قاهره ترغیب کند؛ یکی از موضوعات مورد توجه محمد مرسی در سفر به تهران است. مرسی در تلاش است با ورود به موضوع سوریه و حل و فصل احتمالی آن بتواند یک نقش تاثیرگذار در جهان اسلام برای کشورش بیافریند. این البته در حالی است که اخوان‌المسلمین مصر دست پنهان در پشت حوادث سوریه را رویت می‌کند و به خوبی می‌داند ماهیت این حوادث با روح انقلاب مصر همخوانی ندارد. بسیاری معتقدند پیروزی آمریکا در سوریه، بدون شک استحاله انقلاب مردمی مصر را در پیامد دارد.
گسترش مناسبات: مرسی با 7 وزیر و
70 بازرگان مصری به ایران خواهد آمد. اگرچه او پس از سفر به چین به ایران می‌آید اما این هیات مصری در ایران حضور خواهند داشت. با لحاظ کردن ملاحظات روسای مصر جدید، می‌توان به راحتی دریافت که مصر انقلابی به دنبال گسترش حداکثری مناسبات با ایران است. از سوی دیگر پس از 30 سال این برای نخستین‌بار است که رئیس‌جمهوری از مصر به ایران سفر می‌کند و این برای مقامات رژیم صهیونیستی غیرقابل تحمل است. بویژه آنکه این رئیس‌جمهور از دل اخوان‌المسلمین یعنی همان دوستان قدیمی انقلابیون ایرانی برآمده باشد. شنیده‌های خبرنگار «وطن‌امروز» حاکی است مرسی در سفر به تهران با یکی از مقامات عالیرتبه کشورمان دیداری خصوصی خواهد داشت. وی قبل از سفر به تهران نسبت به برگزاری این دیدار ابراز تمایل کرده است. گفتنی است در سفر مرسی به تهران، مذاکراتی پیرامون سفر صالحی به مصر و بررسی مقدمات ارتقای سطح روابط 2 کشور به ایجاد سفارت و همچنین سفر احمدی‌نژاد به مصر صورت خواهد گرفت.