جنبش غیرمتعهدها (نم) که در سال 1961 تاسیس شد، جنبشی بود برای شکستن فضای دو‌قطبی حاکم بر جنگ سرد. غیرمتعهدها که خود را به بلوک غرب یا همان امپریالیسم و بلوک شرق یا کمونیسم، «غیرمتعهد» می‌دانستند، همگرایی فرامنطقه‌ای را شکل دادند که بتوانند فارغ از ابرقدرت‌ها در نظام بین‌الملل ایفای نقش کنند.
همینطور هم شد و جنبش غیرمتعهدها همواره توانسته در مسائل مهم جامعه بین‌الملل ایفای نقش و از بدل شدن به بازیچه ابرقدرت‌ها ممانعت کند. فارغ از اینکه بعضی اعضای غیرمتعهدها به راستی غیرمتعهد نبودند اما جنبش غیرمتعهدها توفیق یافت کارکردی را که از آن انتظار می‌رفت ایفا و قدرت ابرقدرت‌ها را در مواقع لزوم تعدیل کند. عملکرد مثبت و تاثیرگذار جنبش عدم تعهد سبب شد حتی پس از جنگ سرد هم این همگرایی فرامنطقه‌ای که دیگر به یکی از مهم‌ترین همگرایی‌ها در سطح نظام بین‌الملل بدل شده بود، ادامه یابد و در حال حاضر کسی نمی‌تواند نقش غیرمتعهدها را در معادلات حاکم بر جامعه جهانی نادیده بگیرد. جنبش غیرمتعهدها که 118عضو دارد، بیش از دوسوم اعضای سازمان ملل را در بر می‌گیرد. موضوعی که بیش از هر چیز قدرت و جایگاه این همگرایی استراتژیک را نشان می‌دهد.
اکنون تهران، میزبان شانزدهمین اجلاس یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین همگرایی‌های موجود در سطح جهان است و فرصتی کم‌نظیر در اختیار دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی قرار گرفته است. حضور نمایندگان نزدیک به 120 کشور در ایران که اکثر آنها هم در بالاترین سطح ممکن در اجلاس شرکت کرده‌اند، تهران را به کانون دیپلماسی جهان مبدل و بسیاری از توطئه‌های بین‌المللی را علیه جمهوری اسلامی نقش بر آب کرده است. افزون بر اینکه برگزاری این اجلاس در تهران ظرفیت‌های کم‌نظیری را در اختیار کشور قرار داده است، خود نشانه‌ای متقن محسوب می‌شود مبنی بر اینکه شانتاژ‌های غرب درباره انزوای جمهوری اسلامی در منطقه، هیچ رنگی از واقعیت ندارد و ایران از تاثیرگذارترین بازیگران منطقه‌ای و حتی جهانی محسوب می‌شود. به واقع جمهوری اسلامی نه تنها در منطقه که در کل نظام بین‌الملل بازیگری موثر محسوب می‌شود که تقریبا هیچ کشوری نمی‌تواند از داشتن روابط مختلف، اعم از سیاسی و اقتصادی با آن چشم‌پوشی کند. موضوعی که در جریان تحریم‌های گسترده غرب هم آشکار شده بود. بی‌تردید به همین دلیل است که به‌رغم تهدیدها و تحدیدات مکرر آمریکا و رژیم صهیونیستی، اکثر قریب به اتفاق کشورهای عضو جنبش عدم‌تعهد با همه قوا در اجلاس تهران حضور یافته‌اند. فارغ از اینکه آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها تلاش می‌کردند به دلیل منزوی نشان دادن ایران از حضور دیگر کشورها در تهران ممانعت به عمل آورند اما به نظر می‌رسد واهمه اصلی آنها از بازگشت جنبش عدم تعهد به ریشه اصلی خویش بود. به واقع در این سال‌ها تنها کشوری که به معنی واقعی کلمه غیرمتعهد مانده و همواره شعار نه شرقی و نه غربی را سر داده، جمهوری اسلامی است. بی‌تردید ایران به عنوان میزبان اجلاس خواهد کوشید اعضای جنبش را به سمت آرمان اصلی خود رهنمون سازد و تلاش مي‌کند مرزبندی‌های اولیه با ابرقدرت‌های جهانی را مجددا احیا کند. موضوعی که بی‌تردید چالشی بزرگ برای آمریکا و رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود. موضوع دیگری که برگزاری اجلاس شانزدهم در تهران را بسیار حائز‌اهمیت می‌کند، همزمان شدن آن با موج فراگیر بیداری اسلامی است. در حال حاضر مسؤولان دستگاه ديپلماسی کشور از این فرصت برخوردارند که با استفاده از این اجلاس، همه پتانسیل‌های موجود در منطقه را به نفع بیداری اسلامی فعال سازند.
دیگر آنکه برگزاری هرچه باشکوه‌تر این اجلاس سبب افزایش پرستیژ جمهوری اسلامی در نظام بین‌الملل خواهد شد، ضمن آنکه نشان خواهد داد، تحریم‌های سنگینی که غرب علیه ایران وضع کرده و به اجرا گذاشته است، کمترین تاثیری در کشور نداشته است. همچنین شانزدهمین اجلاس جنبش عدم‌تعهد در تهران می‌تواند به فرصت مناسبی برای اعتماد‌سازی درباره پرونده هسته‌ای ایران بدل شود. بازدید نمایندگان دوسوم کشورهای عضو سازمان ملل از تاسیسات هسته‌ای و شفاف‌سازی هرچه بیشتر برای این کشورها، می‌تواند سبب شود جمهوری اسلامی باز هم دست برتر را در جریان پرونده هسته‌ای داشته باشد. تایید دوسوم کشورهای عضو سازمان ملل بر برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران نشان خواهد داد برخلاف ادعای ایالات متحده و انگلیس که مدعی نگرانی جامعه جهانی از وضع برنامه هسته‌ای ایران هستند، تنها عده‌ای قلیل و معلوم‌الحال از توسعه تکنولوژی هسته‌ای ایران واهمه دارند و بیش از دوسوم اعضای سازمان ملل به شکل صریح، فعالیت‌های صلح‌آمیز ایران را تایید می‌کنند. بی‌تردید اگر کشورهای قلدر نظام بین‌الملل و سازمان‌های جهانی تحت امر آنها به افکار عمومی جامعه جهانی اندک توجهی داشتند، گرهی که در پرونده هسته‌ای ایران انداخته‌اند به راحتی باز می‌شد. سوال اینجاست که در شرایطی که برنامه هسته‌ای ایران مورد تایید نزدیک به 120 کشور جهان است، آیا آژانس انرژی اتمی و در راس آن آمانو باز هم می‌خواهد تحت تأثیر ایالات متحده، در گزارش آتی‌اش، ادعاهای مضحک خود درباره ایران را تکرار و رسما به افکار عمومی جامعه جهانی دهن‌کجی کند؟