گروه سیاسی: اگرچه برگزاری اجلاس جنبش عدم تعهد در حال حاضر مهم‌ترین خبر منطقه و در واقع دنیاست اما تحولات مربوط به سوریه و نقش ایران در این تحولات همچنان مورد توجه است بویژه اینکه رئیس‌جمهور مصر که مبدع طرح تماس برای حل موضوع سوریه است نیز در این‌باره صریح‌تر از قبل سخن گفته است. از سوی دیگر ولید معلم، وزیر خارجه کهنه‌کار سوریه در گفت‌وگویی درباره فتنه رخ داده در این کشور اظهارنظر کرده است. وزیر خارجه سوریه با بیان اینکه بازیگر اصلی بحران سوریه آمریکاست و بقیه ابزار این کشورند، تاکید کرد مساله هسته‌ای ایران را بزرگنمایی کرده‌اند که به اعراب سلاح بفروشند. ولید المعلم در گفت‌وگو با روزنامه انگلیسی ایندیپندنت اعلام کرد: آمریکا «بازیگر اصلی» در تحریک تروریست‌ها در سوریه است و دیگر کشورها بازیچه و آلت دست آمریکا هستند. وزیر خارجه سوریه تاکید کرد: آمریکا سوریه را برای مقابله با نفوذ ایران در خاورمیانه هدف گرفته است و [غربی‌ها] برنامه هسته‌ای ایران را بزرگنمایی می‌کنند تا سلاح بیشتری به کشورهای خلیج‌فارس بفروشند. معلم گفت: اگر بخواهم یک پژوهش موسسه مطالعاتی بروکینگز آمریکا را برای شما خلاصه کنم اینطور است که می‌گوید «اگر می‌خواهید ایران را مهار کنید، باید از دمشق شروع کنید». وزیر خارجه سوریه افزود: غربی‌ها از همان ابتدای بحران به ما گفتند یکی از عوامل این بحران، روابط سوریه و ایران، سوریه با حزب‌الله و سوریه با حماس است. معلم افزود: ولی هیچ‌کس به ما نمی‌گوید چرا سوریه نباید با ایران رابطه داشته باشد در حالی که بیشتر کشورهای خلیج‌فارس نه همه‌شان، روابط بسیار محکمی با ایران دارند. معلم تاکید کرد: آمریکا از حمله نظامی جنگجویان و مخالفان به سوریه حمایت می‌کند و این کار را از طریق تجهیز آنان به سیستم‌های ارتباطی انجام می‌دهد و این یعنی حمایت از تروریسم. وزیر خارجه سوریه در ادامه در پاسخ به سوالی بر ضرورت حمایت دولت از مردم تاکید کرد. اما روز گذشته مصاحبه محمد مرسی، رئیس‌جمهور مصر با خبرگزاری رویترز نشان داد پشت‌پرده طرح تماس او چه بوده است. رئیس‌جمهور مصر که پیش‌تر از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور کشورمان خواسته بود با تشکیل گروه تماس متشکل از ایران، مصر، ترکیه و عربستان به حل موضوع سوریه بپردازند؛ روز گذشته اعلام کرد از نظر او باید بشار اسد از قدرت برکنار شود. این اظهارنظر در حالی بیان می‌شود که مصطفي عبدالعزيز، معاون وزير خارجه سابق و سفير پیشین مصر در دمشق نسبت به عملكرد گروه تماس چهارجانبه كه قاهره در تلاش است آن را با عربستان، تركيه و ايران تشكيل دهد، خوش‌بين است. وي در همین باره به روزنامه الاخبار لبنان گفت: تداوم کشته شدن مخالفان در جريان درگيري‌هاي روزمره و نااميدي نظام سوريه از سيطره بر عمق مناطق كشور نشانه تحليل توان مادي و معنوي دو طرف است تا جايي كه همه در نهايت مجبورند با طرح مصر به منظور برون‌رفت از بحران سياسي سوريه همراه شوند.
عبدالعزیز بدون اشاره یا اطلاع از این مساله که رئیس‌جمهور مصر با درخواست خود برای کناره‌گیری اسد از قدرت عملا همه طرح‌های موجود را در نطفه خفه کرده است، افزود: نقش اخضر ابراهيمي فرستاده بين‌المللي– عربي به منطقه به طور حتم كمك موثري درباره فعاليت كميته چهارجانبه است. وي با اشاره به دستيابي طرف‌هاي درگير در جريان جنگ داخلي لبنان به پيمان طائف در قرن گذشته، احتمال شكست كميته به خاطر اختلاف نظر ميان عربستان و ايران را تا حدود زيادي بعيد دانست. عبدالعزيز تاكيد كرد: البته اختلاف‌نظر ميان اعضاي كميته را نمي‌توان تكذيب كرد اما به نظر من همه طرف‌ها بويژه عربستان و ايران براي حل اختلافات خواهند كوشيد. پايگاه اينترنتي وزارت خارجه مصر نيز چند روز قبل اعلام كرد كه محمد كامل عمرو وزير خارجه مصر در تماس تلفني با ابراهيمي حمايت كامل كشورش از ماموريت وي را به منظور جلوگيري از متشنج‌تر شدن اوضاع اعلام كرد.
مصطفي اللباد، رئيس مركز مطالعات منطقه‌اي و راهبردي الشرق نيز به الاخبار گفت: بهبود روابط مصر و ايران از مهم‌ترين عوامل تقويت فرصت موفقيت طرح مصر است. وي افزود: فعاليت مشترك 2 كشور در كميته تماس چهارجانبه به معناي تحكيم پايه‌هاي اعتماد متقابل پس از سال‌ها تنش است، اما عبدالعزيز معتقد است سخن درباره نزديكي مصر و ايران هنوز زود است.
پیشنهاد ایران به پیشنهاد مرسی
«وطن‌امروز» در گزارش روز گذشته خود درباره سفر مرسی به تهران به نقل از منابع آگاه نوشت که پیشنهاد مرسی به ایران درباره گروه تماس چندان از سوی جمهوری‌اسلامی ایران، با استقبال مواجه نمی‌شود. دلیل این عدم تمایل ایران نیز ترکیب پیشنهادی گروه تماس است که شامل ترکیه و عربستان، 2 بازیگر اصلی در فتنه سوریه می‌شود. بنابراین ترکیب گروه تماس نخستین ایراد به پیشنهاد مرسی است. در همین راستا شنیده شده جمهوری اسلامی ایران درباره پیشنهاد مرسی نظرات و در واقع پیشنهاداتی ارائه می‌کند. بر این اساس قرار است در ایران به مرسی اعلام شود که کشورهای الجزایر و عراق به ترکیب گروه تماس اضافه شده و جمعا 6 کشور عهده‌دار رایزنی و گفت‌وگو برای حل و فصل موضوع سوریه شوند. روزنامه الاخبار نیز این خبر را تایید کرده است. بر اساس گزارش الاخبار، این پیشنهاد ایران به منظور ايجاد موازنه ميان موافقان و مخالفان نظام سوريه است كه در اين بين، مصر و الجزاير طرف‌هاي ميانه‌رو محسوب مي‌شوند. به گزارش العالم به نقل از خبرگزاري الشرق‌الاوسط، قرار است مرسي صبح پنجشنبه پكن را پس از 3 روز سفر به مقصد تهران ترك كرده و در مراسم افتتاح نشست سران كشورهاي عضو عدم تعهد شركت کند.
گزینه میانه درباره مرسی
این موضع محمد مرسی در قبال تحولات سوریه در حالی است که برخی صاحبنظران معتقدند به دلیل شرایط ویژه مصر، انقلابیون مصری از اعلام مواضع صریح در قبال برخی موضوعات منطقه‌ای هراس دارند طوری که محمد مرسی نمی‌تواند در قبال موضوعاتی که مستقیما کشورهای مسلمان درگیر آن هستند موضع بگیرد. این البته در شرایطی است که مرسی در حال حاضر به دنبال نوعی موازنه قدرت در کشور خود و جلب اعتماد همه قدرت‌های منطقه و جهان است. مرسی در اجلاس اخیر در مکه گفت‌وگوی امیدوار کننده‌ای با احمدی‌نژاد داشته و در این دیدار خواستار دیدار با رهبر انقلاب شده است. مرسی همچنین در دیدار رئیس‌جمهور کشورمان از سفرش به تهران و تاثیرات منطقه‌ای این سفر سخن گفت. این اظهارات مرسی ناظر بر نگرانی رژیم صهیونیستی از سفر وی به ایران است. پس از سال‌ها رئیس‌جمهوری از مصر به ایران می‌آید. این موضوع که به معنای گسترش مناسبات میان 2 کشور است برای سران رژیم صهیونیستی غیر‌قابل پذیرش است. عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه «القدس العربی» با اشاره به دیدار محمد مرسی از تهران آورده است : در حالی که اعراب و مسلمانان سرگرم جشن‌های عید فطر هستند سفر مرسی به تهران اذهان اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها را به خود مشغول کرده است. وی افزود: رئیس‌جمهوری مصر پس از بازگشت از چین به پایتخت ایران می‌رود که این خود پیام قوی به آمریکا و اسرائیل است که مصر از سلطه آمریکا- اسرائیل خارج شده است. عطوان بیان کرد: هنگامی که عربستان در راستای نزدیکی با ایران پیش می‌رود و به دنبال تاسیس مرکز گفت‌وگو میان مذاهب است چرا مصر اخوان‌المسلمینی که قبلا رابطه خوبی با ایرانی‌ها و همپیمان آنها یعنی حزب‌الله داشته است در این مسیر گام برندارد؟ وی می‌نویسد: با توجه به دیدار گرمی که محمد مرسی با محمود احمدی‌نژاد همتای ایرانی‌اش در حاشیه نشست ویژه مکه داشته است ناظران از سرگیری روابط را نیازمند وقت می‌دانند. عطوان بیان کرد: بعید نیست که مرسی در تهران از سرگیری روابط میان 2 کشور را اعلام کند و سفارت مصر پس از گذشت 32 سال بازگشایی شود و غیر‌منطقی است که در حالی که سفارت مصر در تل‌آویو باز است سفارت این کشور در تهران بسته باشد. وی گفت: همه عواملی که از سرگیری روابط میان ایران و مصر را با مشکل روبه‌رو می‌کرد از بین رفته است، زیرا حسنی مبارک و نظامیان وابسته به وی دیگر در مصر جایی ندارند و اعضاي اخوان‌المسلمین نه‌تنها با نامگذاری خیابانی در تهران به نام خالد اسلامبولی مشکلی ندارند، بلکه از بزرگداشت این نام استقبال نیز می‌کنند. عطوان بیان کرد: ایران به خاطر معاهده کمپ دیوید میان اسرائیل با مصر روابط خود با مصر را قطع کرد و اخوان‌المسلمین به سبب مخالفت با این پیمان متحمل شکنجه و زندان در طول رژیم سابق شده اند و همه شواهد از تلاش‌های مصر برای لغو این پیمان حکایت دارد. وی می‌افزاید: ما قبلا نیز گفته‌ایم که مصر به سوی استقلال در موضع‌گیری و مخالفت با دیکته‌های آمریکا- اسرائیل پیش می‌رود و اینکه نخستین سفر خارجی مرسی به کشورهای غیر‌عربی به چین و ایران است ناگهانی نیست. عطوان بیان کرد: تل‌آویو نه تنها نگران کنار گذاشتن همپیمانانش در موسسات نظامی و امنیتی از سوی مرسی است از بازگشایی روابط میان ایران و مصر نیز نگران است. وی می‌نویسد: مصر از سرسپردگی به غرب رهایی پیدا کرده است و باید منتظر خبرهای جدید از تهران باشیم که برای اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها مارش عزا را به صدا درمی‌آورد و خوشایند آنها نیست.