گروه اجتماعي: اجلاس اعضای جنبش غیرمتعهدها در تهران در حالی پایان پذیرفت که در حاشیه این اجلاس دیدارهای دو‌جانبه مسؤولان ایرانی و اعضای جنبش برای حل مشکلاتی که ریشه مشترک داشتند برگزار شد. در این بین معضل ریزگردهای عربی که چند سالی است مرزهای غربی ایران را پشت سر گذاشته و به مراکز کشور نیز می‌رسد و ایرانی‌ها را نفس‌تنگ می‌کند این بار پا به اجلاس گذاشت و در جلسه‌ای بین رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق مورد بررسی قرار گرفت. اگرچه جزئیات این جلسه در دست نیست اما علیمحمد شاعری، قائم‌مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست نتایج این مذاکره را مثبت ارزیابی کرده و می‌گوید: نوری مالکی قول‌های مساعدی برای همکاری بیشتر عراق در مهار ریزگردها داده است. وی به مهر گفت: در دیدار مفصلی که بین رئیس سازمان محیط‌زیست و نخست‌وزیر عراق صورت گرفته مسائل و مشکلاتی که ریزگردها در عراق برای کشورهای همسایه از جمله ایران ایجاد کرده به طور کامل شرح داده شده و درخواست انجام همکاری بیشتر عراق برای مهار ریزگردها مطرح شد. شاعری از طرحی خبر داد که توسط ایران تهیه و در اختیار وزارت کشاورزی و محیط‌زیست عراق قرار داده شده است. به گفته وی، قرار است صندوق مشترك سرمايه‌گذاري بين ايران و عراق براي مبارزه با گرد و غبار تشكيل شود و ايران 100 ميليون دلار به آن اختصاص دهد.علت پدیده ریزگردها چیست؟
از آنجا که پدیده ریزگردها مشکلات زیست‌محیطی را به همراه داشتند پژوهش‌هایی برای ریشه‌یابی این معضل صورت گرفت که بر اساس آن از علل اصلی این پدیده عدم مدیریت منابع آب در عراق و از سوی دیگر کاهش منابع آب در عراق در پی سدسازی کشور ترکیه روی سرشاخه‌های رودهایی است که به عراق سرازیر می‌شوند. به گفته شاعری، قائم‌مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست، در حال حاضر مهم‌ترین علت ایجاد ریزگردها در عراق عدم مدیریت منابع آب است و نه کمبود منابع آب و با بهبود این مدیریت که نیاز به هزینه‌های کلان هم ندارد ظرف 5 تا 10 سال آینده می‌توان ریزگردها را در عراق به‌طور کامل مهار کرد. از سوی دیگر محمدی‌زاده، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌گوید: بستن راه‌های آبی رودخانه‌ها به سوی عراق توسط ترکیه موجب خشک شدن تالاب‌های عراق شد تا تاثیرات این خشکسالی دامنگیر ایران شود. وی گفت: امروز عراق از این بابت رنج می‌کشد که ترکیه با نگه‌داشتن آب رودخانه‌ها در پشت ۱۹۰سد موجب خشک شدن آب دجله و فرات و همچنین تالاب‌های عراق شده است. به گفته محمدی‌زاده، خشک شدن تالاب‌های عراق هم پدیده ریزگردها را در پی داشت و تبعات و تاثیرات این اقدام ترکیه دامنگیر ایران شد طوری که اکنون شاهد پدیده ریزگردها هستیم.
ریزگردها تا کی میهمان ایران هستند؟
با وجود مذاکرات مکرر بین ایران و عراق درباره ریزگردها و تفاهمنامه‌های امضا شده اما هنوز از سوی عراق اقدام عملی صورت نگرفته و مسؤولان ایران نداشتن دغدغه از سوی عراقی‌ها را دلیل این بی‌توجهی می‌دانند. از این رو مسؤولان محیط‌زیست طرحی را در داخل کشور برای مقابله با ریزگردها تهیه کرده‌اند که گویا در صورت عملی شدن آن ریزگردها تنها 5 سال میهمان ایران هستند. رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در این‌باره می‌گوید: این برنامه 5 ساله است و نیازمند 4 هزار میلیارد تومان و همکاری بخش خارجی هستیم تا بتوانیم مشکل ریزگردها را برطرف کنیم. محمدی‌زاده گفت: برنامه‌هایی برای عراق به عنوان کانون اصلی گرد و غبار و دیگر کشورهای منطقه مانند سوریه، عربستان و شمال آفریقا تهیه شده چرا که حدود 6 میلیون و 400 هزار هکتار کانون‌های تولیدی ریزگرد در منطقه وجود دارد که نحوه مدیریت و تامین منابع آن توسط کشورهای درگیر تامین می‌شود. وی درباره طرح جامع مقابله با ریزگردها توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست و مشارکت دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت کشور، سازمان هواشناسی و سازمان جنگل‌ها و مراتع گفت: این اقدامات به اعتبار 4 هزار و400 میلیارد تومان نیاز دارد تا در یک برنامه 5 ساله عملیات برای تثبیت شن‌های روان و مقابله با ریزگردها انجام شود. رئیس سازمان محیط‌زیست اقدامات اصلی و اساسی مقابله با ریزگردها را متقاعد کردن کشورهای کانون گرد و غبار دانست و گفت: ایران در سال 2011 از طرف سازمان ملل به عنوان موفق‌ترین کشور در مقابله با ریزگردها درکنار چین معرفی شده و تاکنون بیش از 3 میلیون هکتار تثبیت شن‌های روان در داخل کشور انجام شده است. با این وجود طی تفاهمنامه‌های مختلف عملیات مالچ‌پاشی به عنوان راهکاری جهت بیابان‌زدایی در عراق مورد توجه بوده که ایران نیز برای آن اعلام آمادگی کرده اما هنوز هزینه این اقدام از سوی دو‌طرف پرداخت نشده است. از این رو باید مسؤولان با جدیت پیگیر تامین بودجه برای طرح‌های مصوب بوده و اجرای طرح‌ها را سرعت بخشند تا این پدیده که گریبانگیر مردم 23 استان کشور شده است از بین برود.