رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اعلام آغاز صدور سند برای خانه‌های بدون سند گفت: برای نخستین‌بار همه مراحل درخواست سند مالکیت تا نتیجه نهایی توسط هیات بررسی از طریق اینترنت انجام می‌شود. خردادماه سال 89 بود که مرتضی بختیاری، وزیر دادگستری اعلام کرد قولنامه‌ها باید از چرخه معاملات حذف شوند، چرا که بیشتر دعواهای حقوقی در دادگاه‌ها مربوط به همین قولنامه‌ها‌ست. همان زمان نیز عبدالعلی میرکوهی، معاون وزیر دادگستری از ارسال لایحه تعیین تکلیف اراضی قولنامه‌ای از طرف دولت به مجلس خبر داد که بر اساس آن پرونده خانه‌های قولنامه‌ای از صفحه قوانین نا‌نوشته حذف می‌شوند. پس از چندین ماه بررسی و چانه زدن در کمیسیون قضایی و صحن مجلس بالاخره مجلس شورای اسلامی با تصویب قانون تعیین تکلیف وضع ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی، این مسؤولیت را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به عنوان صادرکننده سند در کشور داد تا از بهره‌برداری‌های غیرمجاز در منابع طبیعی جلوگیری کند.آغاز اجرای قانون
احمد تویسرکانی، رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره آخرین وضع این قانون می‌گوید: این قانون با عنوان «قانون تعیین تکلیف وضع ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی» در مجلس شورای اسلامی تصویب و آیین‌نامه اجرایی آن در تاریخ 25 تیرماه امسال به تصویب رئیس قوه قضائیه رسید و بر اساس ابلاغ رسمی هم‌اکنون در سطح سازمان ثبت اسناد در سراسر کشور به نحو احسن در حال اجراست.
همه مراحل اینترنتی انجام می‌شود
وی افزود: شرط نخست در اجرای این قانون انجام همه مراحل آن با استفاده از فناوری‌های نوین است. به همین منظور اکنون سامانه پذیرش الکترونیکی تقاضاها تهیه شده تا متقاضیان با مراجعه به سایت سازمان به آدرس www.ssaa.ir به راحتی بتوانند تقاضای خود را به واحد ثبتی ارسال کنند تا سازمان ثبت پس از بررسی بر اساس مستندات و اسناد سازمان ثبت، سند تک‌برگ ششدانگ برای مالکان صادر کند. متقاضیان دریافت سند تنها می‌توانند از طریق پایگاه اینترنتی درخواست خود را ثبت و از طریق پیامک و ایمیل پاسخ را دریافت کنند و مالکان در صورت مراجعه حضوری قادر به ثبت این درخواست نیستند. رئیس سازمان ثبت اسناد در پاسخ به اینکه چه افرادی می‌توانند در این سامانه تقاضای خود را ثبت کنند، گفت: مالکان رسمی، مشاعی و اشخاصی که املاکی را به صورت عادی خریداری کرده‌اند و به دلیل فوت مالک و ورثه یا عدم دسترسی به آنان موفق به اخذ سند مالکیت مفروزی (ششدانگ) نشده‌اند، می‌توانند در سامانه تقاضاهای خود را ثبت کرده تا سند ششدانگ صادر شود.
املاک دولتی فاقد سند شامل این قانون نیست
به گزارش مهر، وی یادآور شد: البته این قانون املاک و متصرفات دولتی را در‌بر نمی‌گیرد و باید از طریق وزارت راه و شهرسازی دنبال شود. درباره املاک وقفی هم باید بگویم بر اساس این قانون به متصرفان املاک موقوفه سند مالکیت اعیانی داده می‌شود.
نحوه بررسی تقاضای صدور سند مالکیت
تویسرکانی درباره نحوه بررسی تقاضاها و صدور سند مالکیت گفت: در هر حوزه ثبتی هیات یا هیات‌های
حل اختلاف که در این قانون هیات نامیده می‌شود با حضور یک قاضی به انتخاب رئیس قوه قضائیه، رئیس اداره ثبت و حسب مورد رئیس اداره راه و شهرسازی یا رئیس اداره جهاد کشاورزی تشکـیل جلسه می‌دهند که این اعضا با بررسی مدارک و دلایل ارائه شده و در صورت لزوم انجام تحقیقات لازم و جلب نظر کارشناس مبادرت به صدور رای می‌کنند. وی افزود: 420 واحد ثبتی در سراسر کشور آماده انجام درخواست‌های مالکان برای صدور سند هستند که به پیش‌بینی ما در سال جاری 3 میلیون تقاضا برای بررسی در سامانه سازمان ثبت اسناد ثبت می‌شود.
دلایل عدم صدور سند مالکیت
معاون قوه قضائیه در پاسخ به اینکه چه زمانی هیات حل اختلاف به این نظر می‌رسند که برای این ملک و زمین سندی صادر نشود، گفت: در برخی از موارد مثل فوت مالک رسمی و حداقل یک نفر از ورثه وی، عدم دسترسی به مالک رسمی، در صورت فوت مالک، عدم دسترسی به حداقل یک نفر از ورثه مالک، مفقود‌الاثر بودن مالک رسمی و حداقل یک نفر از ورثه مالک و عدم دسترسی به مالکان مشاعی در مواردی که مالکیت متقاضی، مشاعی و تصرفات وی در ملک، مفروض است صدور سند صورت نمی‌گیرد. رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به اینکه مدت زمان اجرای این طرح چقدر است، افزود: یکی از مزیت‌های این قانون این است که مدت زمان ندارد و مردم یا همان مالکان می‌توانند هر زمان برای اخذ سند مالکیت درخواست الکترونیکی خود را ارائه کنند. تویسرکانی اظهار داشت: البته هنوز فراخوان عمومی اعلام نکردیم چون باید همه بسترهای لازم از نظر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مهیا شود ولی هم‌اکنون این کار در ادارات کل ثبتی در حال اجراست و سامانه هم در حال دریافت اطلاعات مالکان است. مالک یا متقاضی باید نقشه کاداستر ملک خود را همراه با تکمیل درخواست صدور سند در سامانه تکمیل و بارگذاری کرده و پس از ارسال منتظر نتیجه هیات تخصصی بماند.