گروه سیاسی: برخی شواهد نشاندهنده آن است که روسیه در حال تدوین طرحی است که صریحا غنیسازی در ایران را میپذیرد و خواهان لغو تحریمها از جانب شورای امنیت میشود. در حالی که روسیه پیش از این طرحی تحت عنوان طرح گام به گام درباره برنامه هستهای ایران ارائه کرده بود که در آن تعلیق غنیسازی اورانیوم هم از ایران درخواست میشد، مقامهای روس اخیرا در اظهاراتی تاکید کردهاند که روسیه عقیده دارد در ازای پذیرش غنیسازی و لغو تحریمها، تنها چیزی که باید از ایران خواست، «پذیرفتن نظارت جامع بر برنامه هستهای» است و درخواستهایی مانند تعلیق باید به طور کامل کنار گذاشته شود. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه و نماینده این کشور در مذاکرات گروه 1+5 با ایران، در گفتوگویی که خبرگزاری روسی ایتارتاس روز گذشته منتشر کرده، در این باره گفته است: «مسکو معتقد است بايد حق ايران براي غنيسازي تضمين شود و در مقابل نظارت بينالمللي جامع بر برنامه هستهاي اين کشور اعمال شود. پس از آن شوراي امنيت سازمان ملل متحد بايد تحريمهاي ايران را لغو کند». این دیدگاه روسیه آشکارا با دیدگاه گروه 1+5 که ابتدا خواهان اجرای همه درخواستهای قطعنامههای شورای حکام و شورای امنیت توسط ایران و سپس بحث درباره غنیسازی است، تفاوتی آشکار دارد همچنین آنچه ریابکوف گفته دقیقا در نقطه مقابل دیدگاهی قرار میگیرد که در مذاکرات بغداد و مسکو از جانب نمایندگان فرانسه و انگلیس مبنی بر عدم تصریح NPT به حق غنیسازی مطرح شد.
اکنون پرسش این است که این دیدگاه جدید بر اساس کدام مبانی و تحت چه شرایطی شکل گرفته و تا چه حد میتوان امیدوار بود که روسها درباره آن به سرعت تغییر موضع ندهند.
چند نکته زیر در این باره اهمیت اساسی دارد:
1- نخست اینکه به نظر میرسد مسکو تصمیم گرفته مقاله پوتین قبل از انتخابات ریاستجمهوری را که در آن بر پذیرش حق غنیسازی ایران تصریح کرده بود مبنای سیاستگذاری خود درباره برنامه هستهای ایران قرار بدهد و مبانی دیگر مانند طرح گام به گام را کنار بگذارد بنابراین از یک جنبه این ایده محصول مستقیم روی کار آمدن ولادیمیر پوتین است.
2- مساله دوم این است که احتمالا روسها حدسهایی در این باره زدهاند که ممکن است باراک اوباما در صورت انتخاب مجدد به عنوان رئیسجمهور آمریکا دیدگاه خود درباره غنیسازی در ایران را اصلاح کرده و با دیدگاه اسرائیلیها که خواستار عدم پذیرش هر نوع غنیسازی در ایران هستند، فاصله بگیرد. این حدس وجود دارد که روسیه از هماکنون در حال آمادهسازی خود برای هماهنگی با دیدگاه جدید آمریکا و به دست گرفتن ابتکار عمل در این باره است.
3- مساله سوم این است که روسها دقیقا مشخص نکرده اند که مقصود آنها از «شفافسازی» و «نظارت جامع» بر برنامه هستهای ایران چیست؟ آیا مقصود روسیه اجرای پروتکل الحاقی از سوی ایران است یا اینکه روسها ایده دیگری در ذهن دارند؟
در هر حال کارشناسان در تهران ضمن مثبت ارزیابی کردن دیدگاه جدید روسیه عقیده دارند تا زمانی که این ایده به شکل یک طرح رسمی ارائه نشود نمیتوان درباره آن قضاوت دقیقی کرد.
تحریم ایران علیه منافع روسیه است
وزیر خارجه روسیه تاکید کرد مسکو از سیاست تهدید و اعمال تحریمهای یکجانبه آمریکا در قبال سوریه و ایران حمایت نکرده و مخالفت خود با این تحریمها را که منافع شرکتهای روسی را تهدید میکند به گوش آنها رسانده است. به گزارش فارس به نقل از خبرگزاری «ایتارتاس»، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در پایان مذاکرات خود با هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا تاکید کرد هدف روسیه و آمریکا درباره سوریه و ایران بر یکدیگر منطبق است ولی مقامات مسکو از سیاست تهدید و اعمال تحریمهای یکجانبه آمریکا در قبال این دو کشور
حمایت نمیکند.
وزیر خارجه روسیه یادآور شد: در رابطه با راههای دستیابی به این اهداف آمریکا سیاست تهدید و افزایش اعمال فشار را در پیش گرفته و تحریمهای جدیدی را علیه ایران و سوریه اعمال کرده که این روش برای ما قابل قبول نیست، برای اینکه به عقیده ما راهحل مشکلات با جلب همکاری حاصل میشود، نه با منزوی کردن. لاوروف در عین حال افزود: علاوه بر این مسائل، هرچه میگذرد تحریمهای یکجانبه آمریکا در قبال ایران و سوریه جنبه فرامرزی بیشتری به خود گرفته و مسلما منافع شرکتهای روسی را نیز تحت تاثیر قرار داده است. وی گفت: ما به شرکای آمریکایی خود یادآور شدهایم که چنین برخوردی برای ما قابل قبول نیست، البته نمیدانم نتیجه چه خواهد شد.