۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۱۲

اودیسه علفي نیویورک

کتاب دوم تافلر با نام «موج سوم متعلق» در سال 1970 منتشر شد. تافلر به بازتاب دیدگاه‌های آینده‌نگرش در این کتاب معتقد بود. وی رهایی نسل‌های بعدی را در جهت عدم پذیرش‌ تربیتی مبتنی بر اخلاق استاندارد به خوبی بررسی می‌کند و در جایی از این کتاب می‌نویسد: «موسیقی سبک زندگی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و اشاره می‌کند جامعه‌ای که مبتنی بر اخلاق نباشد در یک دوره مشخص تاریخی دچار سقوط خواهد شد. فیلم «ناجور» یکی از ساخته‌های متفاوت جاناتان لوین با جزئیاتی کاملا دقیق از این سقوط اخلاقی در دهه 90 میلادی پرده‌برداری می‌کند. این کارگردان سینمای مستقل در اثرش نشان می‌دهد که ایالات متحده در دهه 90 پس از گذر دوران جنگ سرد با بحرانی اخلاقی- اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کند و به یک تشنج اجتماعی مفرط دچار است و لوین بازنمود این دوران را در فیلم ناجور از زوایای مختلفی بررسی می‌کند. تقریبا از اواسط سال 1994 تشنج اخلاقی- اجتماعی به اوج رسید و این عبور از خطوط اخلاقی تقریبا با نوعی از عبور مفهوم خانواده با قالب کلاسیک رقم خورد.
جاناتان لوین برای این فیلم موفق شد به عنوان کارگردانی غیرمتعارف انگاره‌هایی که عامل عبور از مرزهای اخلاقی است را در یک فضای نیویورکی با دستمایه قرار دادن زندگی یک نوجوان بررسی کرده و در تحلیل کلی فیلمش تاثیر تولد موسیقی رپ بر مصرف ماری‌جوانا و مواد مخدر و تمایل به کامجویی را تحت‌تاثیر فضای اجتماعی دوران پس از جنگ سرد بررسی کند. «The Wackness» نام این فیلم، در زبان فارسی‌ ترجمه‌های مختلفی دارد اما با توجه به فضاهای فیلم و علاقه‌مندی شخصیت اصلی به موسیقی هیپ‌هاپ و رپ ناجور ‌ترجمه نزدیک‌تری به شمار می‌رود. Wackness از آن اصطلاحاتی بود که در فرهنگ هیپ‌هاپ خیلی متداول شد و رپرها چیزی را که خوششان نمی‌آید می‌گویند: THIS IS Wackness فیلم «ناجور» دومین ساخته جاناتان لوین، کارگردان 36 ساله نیویورکی به شمار می‌رود که موفقیت و دیده شدن اثر را مدیون جشنواره ساندنس است. فیلم اول لوین «همه پسرانی که به مندی علاقه‌مندند»
(All the Boys Love Mandy Lane) از آن دسته فیلم‌های ‌ترسناک- اسلشری (سلاخی) بود که با سلیقه سینمایی خاصی ساخته شده بود و در محافل سینمایی و نشریات متعدد با نقدهای بسیار خوبی مواجه شد و برخلاف اینکه ظاهرا یک فیلم سلاخی گیشه‌ای به نظر می‌رسید در فستیوال‌های مختلف به نمایش درآمد.
مقدمه این یادداشت با برداشتی از کتاب الوین تافلر آغاز شد، حال آنکه اگر یک قیاس تطبیقی میان کتاب و فیلم ناجور انجام شود پیش‌بینی تافلر را می‌توان در نظام اجتماعی نیویورک دهه 90 در قالب فیلم ناجور به چشم دید. ناجور تصویر گوشه‌ای از زندگی جوان‌ها در نیویورک اواسط دهه 90 در دوران تولد موسیقی هیپ‌هاپ و رپ را نشان می‌دهد. داستان این فیلم درباره زندگی جوان منزوی و بازنده‌ای به نام «لوک شاپیرو» (جاش پک) است که بعد از فراغت از تحصیل در دبیرستان در قالب یک بستنی‌فروش دوره‌گرد مشغول فروختن ماری‌جوانا (علف) می‌شود. لوک به دکتر روانپزشک خود، «اسکوایر» (بن کینگزلی) مابه‌ازای هزینه درمانی‌اش ماری‌جوانا می‌دهد. در بخشی از داستان زندگی لوک و از هم گسیختگی نظام خانوادگی‌اش دستمایه داستانی فیلم است و از طرف دیگر الگوی اخلاقی دکتر اسکوایر به عنوان یک روانکاو بررسی می‌شود و به صورت تمثیلی اسکوایر در نقش یک درمانگر اجتماعی عامل تنش و گسترش بی‌اخلاقی می‌شود. اسکوایر یقینا سمبلی از متفکران غربی مثل آلفرد کینزی، یونگ و فروید به شمار می‌رود که عوض درمانگری با نظریات غیرمتعارفشان زمینه بی‌اخلاقی را به وجود می‌آوردند؛ روانکاوی که به‌رغم توصیه زندگی اخلاقی به بیمارانش با غیرمتعارف‌ترین شکل ممکن زندگی می‌کند و مرزهای سلامت را در تحکیم بنیان خانواده نمی‌داند.
این فیلم نگاه نوستالژیکی توام با غم دوری نسبت به فضای اخلاق‌مدار در گذشته شهر نیویورک جست‌وجو می‌کند و اساس نوشتاری آن بر مبنای تجربه‌های زندگی خود کارگردان، دستمایه‌ای برای نگارش سناریوی این فیلم قرار گرفته و از تجربه متداولی که در دنیای اطرافش بوده بهره جسته است و افعالی که قهرمان فیلم مرتکب می‌شود شاید کارهایی نباشد که خودش در دوران جوانی انجام داده اما مشکل کمرویی، عدم ارتباط اجتماعی با دیگران و نداشتن قدرت در انتخاب دوست توسط شخصیت لوک را دستمایه یک روانکاوی و جامعه‌شناسی عمیق قرار می‌دهد تا معنی آزادی‌های لیبرالی برای شکستن مرزهای اخلاقی در سنین نوجوانی را ریشه مشکلات ‌تربیتی افراد نشان دهد. در تاریخ سینمای مستقل آمریکا فیلم‌های متعددی درباره جوان‌های گوشه‌گیر و منزوی ساخته شده، ظاهرا مردم‌گریزی به جوانان کمک می‌کند درباره آن سناریو‌های بیشتری نوشته شود و فیلم ساخته شوند. نمونه بارز جامعه‌گریزی متدوالی که در دهه 90 به یک رفتار رسمی اجتماعی تبدیل شده بود را می‌توان در فیلم «ساحل» (دنی بویل) پیدا می‌کند. لوین در فیلم ناجور تصویری را که ارائه کرده جلوه‌هایی از جوان‌های خجالتی و کمرو و خلافکار نیویورک با اندکی تلفیق آن با خاطره‌های شخصی به حساب می‌آید که برای مثال از نمونه خوش‌ساخت این مجموعه‌ها می‌توان به «دانی دارکو» نیز اشاره کرد. با این حال ناجور یکی از بهترین نمونه‌های این ژانر در سینمای مستقل و شبیه این فیلم به حساب می‌آید. یکی از جذابیت‌های فیلم حضور خود شهر نیویورک است که موجب خلق کاراکترهایی در چارچوب‌های شهری و مدرن شخصیت‌های فیلم درست مثل کارهای مارتین اسکورسیزی و وودی آلن است و برخلاف آثار این 2 کارگردان، لوین برداشت خوبی از این شهر دارد. در یکی از فصل‌های مهم این فیلم مشابه تصویری که در حاشیه شهر نیویورک در «راننده تاکسی» اثر اسکورسیزی دیده‌ایم را به صورت تیره‌تری مشاهده می‌کنیم. در این فضاهای تیره اجتماعی تنها توصیه اخلاقی فیلم مربوط به همان دیالوگ دکتر اسکوایر که به لوک شاپیرو توصیه می‌کند: «از این آدم‌های بی‌خانمان که زندگیشان را با مواد مخدر نابود کرده‌اند درس بگیر، مثل آنها نباش». در واقع شهوت‌های غیراخلاقی حاشیه این شهر درست بسان مواد مخدر است و روانکاو بعد از مصرف مخدر به این جوان می‌گوید مثل خودش هم نباشد تا پیام اخلاقی مبارزه با مواد مخدر را به بهترین شکل به بیننده‌اش منتقل کند.
مجموعه ‌ترانه‌های هیپ‌هاپ قدیمی، شغلی که برای این پسر در فیلمنامه در نظر گرفته شده و نقاشی‌های گرافیکی که در و دیوار شهر نوعی اشاره به رویای جوان‌های سفیدپوست است که می‌خواستند فانتزی گانگستری ‌ترانه‌های رپ را تکرار کنند. به واقع موسیقی رپ موجود در این فیلم ضمن کمک کردن به کارگردان، برای نشان دادن تصویری درست از شرایط اسفناک عاطفی این طیف از جوانان را برجسته می‌کند. لوک از طریق نوع موسیقی‌ای که گوش می‌دهد سعی در بیان القای حالات روحی و دیدگاه خود نسبت به جامعه دارد. فیلم ناجور از طریق این ‌ترانه‌ها و فضا‌سازی دقیق آن دوره در بررسی مشکلات این جوانان عمیق‌تر می‌شود و بیننده متوجه می‌شود مشکلات او بازتاب مشکلات اطرافیان است و علت رفتن او به سمت فروش مواد این است که والدین او غالبا دچار گرفتاری‌های اقتصادی هستند و جدال آنها سر مخارج همین زندگی است و روابط دکتر اسکوایر و همسرش نیز مشابه زندگی پدر و مادر لوک است ولی سرانجام او و دوست همکلاسی‌اش برای رهایی عاقبت خوبی به شمار نمی‌رود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده