محاکمه قمار باز

گروه بین‌الملل: امضای تفاهم‌نامه آمریکا با ایران برای رئیس‌جمهور آن کشور بسیار گران تمام شده است. بسیاری در آمریکا معتقدند دونالد ترامپ پس از ماه‌ها تاکید بر تسلیم بی‌قید و شرط ایران در جنگ اخیر، اکنون پای توافقی را امضا کرده که هیچ کدام از اهداف اولیه آمریکا را برآورده نکرده است. از سوی دیگر توافق با ایران موجب ایجاد شکاف‌های عمیقی میان جمهوری‌خواهان شده است. گروهی از متحدان سنتی ترامپ معتقدند رئیس‌ دولت آمریکا در برابر ایران بیش از اندازه ضعف نشان داده و از بسیاری از خطوط قرمز اعلام‌شده خود عقب‌نشینی کرده است. 
به باور تحلیلگران، توافق فعلی ترامپ با ایران یکی از عمیق‌ترین شکاف‌ها در سیاست خارجی جمهوری‌خواهان را طی سال‌های اخیر ایجاد کرده است. در واقع حامیان و مخالفان ترامپ در این نکته هم‌نظر و متفق‌القول شده‌‎اند که این توافق، عقب‌نشینی واشنگتن از همه اهدافی است که پیش از آغاز جنگ اعلام شده بود و اگر قرار بود نتیجه جنگ با ایران در نهایت توافق با تهران باشد، اساساً نیازی به جنگ وجود نداشت.
حتی «جیمی کیمل» کمدین، بازیگر و مجری معروف آمریکایی در تازه‌ترین برنامه خود با کنایه شدید به ترامپ، از تسلیم آمریکایی‌ها در برابر ایران سخن گفته است. این کمدین مشهور آمریکایی در برنامه خود گفت: در حال حاضر این روزها در سرزمین ترامپ هیچ لبخندی دیده نمی‌شود. دونالد ترامپ هفته بسیار بدی را سپری می‌کند، آن هم به خاطر این توافق احمقانه‌ای که با آن موافقت کرده است. حتی افراد خود او هم علیه این توافق هستند. 3 ماه پیش و در بحبوحه جنگ علیه ایران ترامپ نوشته بود: هیچ توافقی با ایران وجود نخواهد داشت مگر تسلیم بی‌قید و شرط، نمی‌دانستیم که منظورش تسلیم خودمان بود.
به گزارش «وطن امروز»، روزنامه آمریکایی «نیویورک‌تایمز» در گزارشی با اعلام اینکه توافق ترامپ با ایران هیچ شباهتی به تسلیم بی‌قید و شرط تهران که در ابتدای جنگ اعلام شده بود، ندارد، نوشت: تفاهم‌نامه اخیر میان واشنگتن و تهران، برخلاف وعده‌های پیشین مبنی بر تحمیل تسلیم بی‌قیدوشرط به ایران، به یک فهرست بلندبالا از امتیازات یک‌جانبه کاخ سفید به تهران تبدیل شده که حاکمیت جمهوری اسلامی را قدرتمندتر از گذشته کرده است. بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، متن این توافق فاقد هر گونه اشاره به تغییر حکومت، محدودیت بر موشک‌های بالستیک یا قطع حمایت از نیروهای نیابتی نظیر حزب‌الله است و حتی محدودیت‌های اصلی پرونده هسته‌ای را به مذاکرات نامعلوم آینده موکول کرده است.
ادامه گزارش رسانه فوق حاکی از آن است جنگ پرهزینه علیه ایران میلیاردها دلار از سرمایه‌های آمریکا را بلعیده، هزاران کشته برجا گذاشته و با جهش شدید قیمت بنزین و تورم پایدار، محبوبیت ترامپ را به پایین‌ترین سطح رسانده است. این بحران خشم رای‌دهندگان آمریکایی را برانگیخته و انشقاق عمیقی در بدنه معمولاً وفادار اردوگاه «ماگا» ایجاد کرده است. چهره‌های سرسخت این جریان مانند «مارجری تیلور گرین» از همان ابتدا این نبرد را کاملاً غیرضروری خواندند و رسانه‌‌ای‌های راستگرایی چون «تاکر کارلسون» و «میگن کلی»، ترامپ را به اجرای فرامین اسرائیل متهم کرده و خواستار پایان دادن به ائتلاف واشنگتن - تل‌آویو شدند. از سوی دیگر، جمهوری‌خواهان حامی جنگ نیز اکنون از این توافق خشمگین هستند؛ سناتور «تد کروز» اعطای میلیاردها دلار به ایران را یک خطای فاحش و غیرقابل دفاع می‌داند.
باید توجه داشت که انتقادات از ترامپ به دلیل توافق با ایران و توصیف رئیس‌جمهور آمریکا به عنوان طرف شکست‌خورده در جنگ، بسیار فراتر از گزارش انتقادی نیویورک‌تایمز است و این انتقادات را در سطحی گسترده در داخل و خارج آمریکا می‌توان مشاهده کرد.

جمهوری‌خواهان ناامید از تسلیم ایران
حامیان ترامپ در حزب جمهوری‌خواه معتقدند وی از موضع خود عقب‌نشینی کرده و امتیازهای زیادی به ایران داده است. آنها می‌گویند نتیجه جنگ نباید مذاکره و کاهش تحریم‌ها ‌می‌بود. افرادی مانند تد کروز، مارک لوین، مایک پنس و شماری از سناتورهای جمهوری‌خواه در این دسته قرار می‌گیرند.
«بیل کسیدی» سیاستمدار جمهوری‌خواه و سناتور سابق از ایالت لوئیزیانا در واکنش به توافق اخیر گفته است: «ریگان در گور خود می‌لرزد. این بزرگ‌ترین اشتباه سیاست خارجی آمریکا در چند دهه اخیر است».
«توماس مسی» عضو حزب جمهوری‌خواه، «جان کورنن» سناتور جمهوری‌خواه ایالت تگزاس و «تام تیلیس» سناتور کارولینای شمالی از جمله سناتورها و نمایندگان جمهوری‌خواهی هستند که ترامپ را متهم به عقب‌نشینی برابر ایران کرده‌اند.
«راجر مارشال» نیز به عنوان یک سناتور جمهوری‌خواه در مصاحبه با شبکه آمریکایی «سی‌ان‌ان» تاکید کرد هرگز نمی‌توان ایران را وادار به تسلیم کامل و پذیرش توافق بی‌قید و شرط کرد و «بن شاپیرو» فعال سیاسی جمهوری‌خواه و سفیر پیشین واشنگتن در تل‌آویو نیز اظهار کرد این یادداشت‌تفاهم یک فاجعه است که هیچ‌کدام از اهداف شاخصی را که دولت در ابتدای جنگ تعیین کرده بود، محقق نمی‌کند.
روزنامه «نیویورک‌پست» هم در گزارشی به حملات تند کاخ سفید علیه منتقدان تفاهم ایران و آمریکا پرداخت و نوشت شکاف میان اردوگاه جمهوری‌خواهان با ترامپ بر سر توافق با ایران عمیق‌تر شده است. «باتیا آنگر سارگن» تحلیلگر جمهوری‌خواه نیز تفاهم تهران-واشنگتن را با عنوان «تحقیر مطلق ایالات متحده» توصیف کرد.

بولتون: این توافق شکستی راهبردی برای ما است
مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت اول ترامپ هم که نامش با حزب جمهوری‌خواه گره خورده، با انتقاد شدید از یادداشت‌تفاهم ۱۴ بندی اخیر بین ایران و آمریکا، آن را یک شکست راهبردی برای واشنگتن و زمینه‌ساز تامین افزایش قدرت نظامی ایران خواند.
جان بولتون که از سرشناس‌ترین سیاستمداران ضدایرانی جنگ‌طلب به شمار می‌رود، در مصاحبه با شبکه بلومبرگ، تفاهم‌نامه امضاشده توسط واشنگتن و تهران را به باد انتقاد گرفت و آن را یک «ناامیدی بزرگ» و «شکست واقعی برای ایالات متحده» توصیف کرد. بولتون که به تندروی و دشمنی آشکار با جمهوری اسلامی ایران شهره است، درباره مفاد توافق هشدار داد: «ما اکنون در تله‌ای افتاده‌ایم که ترامپ خودش آن را ساخت!».

دموکرات‌ها و روایت توافق به‌عنوان سند تسلیم
بسیاری از دموکرات‌ها معتقدند مشکل اصلی ترامپ آغاز جنگ با ایران بود. از نگاه آنان، رئیس‌جمهور آمریکا واشنگتن را وارد جنگی غیرضروری کرد و سپس ناچار شد با توافقی شبیه تسلیم از آن خارج شود. بنابراین بیشتر دموکرات‌ها توافق را نه یک پیروزی برای آمریکا، بلکه راهی برای خروج ترامپ از بحران خودساخته می‌دانند.
پایگاه اینترنتی آکسیوس آمریکا نیز در گزارشی نوشت: عمده محورهای مخالفت دموکرات‌ها با توافق ترامپ با تهران به این دلیل است که دموکرات‌ها معتقدند امتیازات اقتصادی و سیاسی بیش از حد به ایران داده شده و توافق از نظر محتوا شباهت زیادی به برجام دارد که ترامپ سال‌ها آن را نقد می‌کرد.
«آدام اسمیت» عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا هم در مصاحبه با شبکه سی‌ان‌ان، با انتقاد از تفاهم آمریکا با ایران برای خاتمه جنگ، اظهار کرد برخلاف ادعای ترامپ، این توافق «تسلیم بی‌قیدوشرط» ایران نیست. به گفته این قانونگذار دموکرات، این جنگ آشکارا نتوانست اهداف آمریکا را محقق کند و ایران را در موقعیت قوی‌تری قرار داد.
«ریچارد بلومنتال» سناتور دموکرات نیز توافق ترامپ را «شرم‌آور» و «تسلیم‌گونه» توصیف کرد و گفت این توافق عملاً باعث تقویت ایران می‌شود.
حکیم جفریز، کریس ون هولن، تیم کین و الیزابت وارن از دیگر سناتورها و نمایندگان دموکرات در کنگره آمریکا هستند که توافق ترامپ با ایران را به دلیل بی‌نتیجه بودن جنگ علیه ایران زیر سوال بردند.
چاک شومر هم اذعان کرد بازگشایی تنگه هرمز بیشتر پیروزی برای تهران است. او افزود هنر بزرگ ترامپ تسلیم شدن است. سناتور دموکرات ایالت نیویورک، با طعنه به ترامپ به عنوان کسی که خود را کارشناس معامله می‌داند، گفت: این هنر معامله نیست، هنر تسلیم شدن است. این دستیابی به صلح از طریق قدرت نیست، بلکه نتیجه ضعف است.
شومر افزود: این یکی از فاجعه‌بارترین سیاست‌های خارجی‌ای است که در آمریکا اتفاق افتاده است. اشاره شومر به کتاب منتشرشده در سال ۱۹۸۷ است که توسط تونی شوارتز، روزنامه‌نگار، تحت عنوان «ترامپ؛ هنر معامله» به نگارش درآمد و به پرفروش‌ترین کتاب تبدیل شد. رهبر دموکرات کنگره چنین استدلال کرد که ترامپ ده‌ها میلیارد دلار صرف جنگی کرده که به کشته شدن ۱۳ سرباز آمریکایی منجر شد و به دلیل افزایش قیمت بنزین به میزان بیش از ۱.۵ دلار در هر گالن، از زمان آغاز حمله فوریه (اسفند) به اقتصاد آمریکا آسیب رساند.

اوباما و ارزیابی وضعیت پس از جنگ
باراک اوباما، رئیس‌جمهور اسبق آمریکا نیز در پی امضای تفاهم‌نامه میان تهران و واشنگتن با بیان اینکه ایالات متحده ممکن است نسبت به قبل از آغاز جنگ ایران «وضعیت بدتری» داشته باشد، گفت: ما اکنون یک جنگ را پشت سر گذاشته‌ایم، میلیاردها و میلیاردها دلار هزینه کرده‌ایم، فشار بسیار سنگینی بر نیروهای نظامی خود وارد کرده‌ایم. افراد زیادی جان خود را از دست داده‌اند و به نظر می‌رسد ما به جایی که قبل از شروع جنگ بودیم، برگشته‌ایم، البته شاید کمی بدتر.

مالی و دفاع از توافق به‌عنوان پایان جنگ
در این میان البته دیپلمات ارشد آمریکا در دوره دموکرات‌ها با دفاع از دستیابی ایران به برخی مزایای مالی از محل توافق با واشنگتن، تاکید کرد انتقاد اصلی باید به خود جنگ فاجعه‌بار و غیرقانونی علیه تهران باشد. «رابرت مالی» تاکید کرد: وقتی با جنگی فاجعه‌بار روبه‌رو هستید که منجر به شکست استراتژیک آمریکا شده است، نمی‌توانید به توافق ایده‌آلی که دوست دارید، برسید. شما به توافقی می‌رسید که دست‌کم ۲ کار انجام می‌دهد؛ جنگ را پایان ‌می‌دهد و تنگه هرمز را باز ‌می‌کند. این چیزی است که معتقدم باید از آن استقبال کنیم.

ارزیابی کارشناسان و رسانه‌ها از توافق به‌عنوان شکست بزرگ راهبردی واشنگتن
روزنامه‌نگاران، تحلیلگران و برخی اندیشکده‌های محافظه‌کار، توافق ترامپ را با ایران از منظر راهبردی نقد می‌کنند. مهم‌ترین انتقادهای آنان شامل بازگشت آمریکا به شرایط پیش از جنگ، ابهام در مفاد توافق، نبود تضمین‌های کافی و دست برتر ایران در توافق است.
«فرانسیس فوکویاما» نظریه‌پرداز معروف آمریکایی که به خاطر نظریه پایان تاریخش در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل بسیار معروف است و اکنون ریاست گروه توسعه اقتصادی بین‌المللی مدرسه مطالعات پیشرفته «پال نیتس» دانشگاه جان هاپکینز را در اختیار دارد، در تحلیلی یادداشت‌تفاهم رئیس‌جمهور آمریکا با ایران برای پایان جنگ را «تسلیم کامل آمریکا در برابر ایران» دانست و گفت این سند نشان می‌دهد ترامپ با ناتوانی از تحقق اهدافی که جنگ غیرقانونی علیه ایران را توجیه کرده بود، صرفا ناچار به عقب‌نشینی و بازگشت به وضعیت پیش از جنگ شده است.
فوکویاما در این یادداشت که در نشریه «پرسوئیشن» منتشر شد، نوشت: این توافق اهدافی را که ترامپ آغاز این جنگ را با آن توجیه کرد به مذاکرات آینده موکول می‌کند؛ هیچ تغییر رژیم یا «تسلیم بی‌قید و شرطی» رخ نداده و ‌تعهدی برای تحویل ذخایر اورانیوم غنی‌شده یا توقف غنی‌سازی و پایان حمایت از متحدان منطقه‌ای تهران انجام نشده است. وی ادامه داد: با وجود اینکه بازگشایی تنگه هرمز به نفع جهان است اما دیگران به خوبی درک می‌کنند قدرتمندترین کشور جهان از سوی رئیس‌جمهوری بی‌خاصیت و نادانی اداره می‌شود که برای منافع شخصی خود هزینه‌های گزافی را به دیگر کشورها و حتی به مردم کشورش تحمیل می‌کند.
به تازگی نیز روزنامه انگلیسی «فایننشال‌تایمز»، عقب‌نشینی ترامپ در مقابل ایران را بعد از لفاظی‌های تند وی در آغاز تهاجم نظامی به تهران، نشانه تحقیر شدنش ارزیابی کرد و نوشت: منتقدان ترامپ این سوال را از او می‌پرسند که آیا سازش با تهران ارزش ۴ ماه جنگیدن را داشت؟ فایننشال‌تایمز افزود: توافق با ایران ممکن است راه را برای ازسرگیری کشتیرانی از طریق تنگه هرمز و کاهش قیمت نفت و رونق بازارها هموار کرده باشد اما رئیس جمهور آمریکا را در موضع تدافعی قرار داد.
دوماهنامه «فارن پالسی» نیز در تحلیلی با انتقاد از نتایج جنگ اخیر آمریکا علیه ایران، نوشت: جنگ اخیر آمریکا علیه ایران، برخلاف ادعاهای ترامپ، دستاورد راهبردی‌ای برای واشنگتن به همراه نداشته و حتی ممکن است به تسریع روند خروج آمریکا از خاورمیانه منجر شود. فارن پالسی معتقد است کارنامه آمریکا در ۳ دهه گذشته چندان موفق نبوده است. مجله آمریکایی همچنین در تحلیل دیگری با عنوان «ایران؛ شکستی بزرگ‌تر از ویتنام» نوشت: این جنگ به «فاجعه‌ای راهبردی» برای واشنگتن تبدیل شده که «به مراتب بزرگ‌تر از شکست آمریکا در جنگ ویتنام» است. پل ماسگریو، استاد دانشگاه جرج تاون، در این مقاله تأکید کرد برخلاف ویتنام که مانع پیروزی نهایی آمریکا در جنگ سرد نشد، این جنگ «موقعیت واشنگتن را در سطح جهان تضعیف کرده و پیامدهای آن سال‌ها باقی خواهد ماند».
شبکه اسکای‌نیوز هم توافق ترامپ با تهران را نشانه «اشتباه راهبردی بزرگ ترامپ» دانست و آن را شکست در دستیابی به اهداف جنگ توصیف کرد.
گاردین نیز نوشت آمریکا به جای تحقق اهداف حداکثری، مجبور به مصالحه با ایران شده است. روزنامه انگلیسی این وضعیت را نشانه ناکامی سیاست فشار حداکثری دانست.
رابرت کیگان، تحلیلگر مشهور آمریکایی نیز جنگ و توافق با ایران را در مجموع «شکست راهبردی آمریکا» توصیف کرد و مایکل کلارک، تحلیلگر نظامی انگلیسی توافق با تهران را «شکست سیاسی ترامپ» دانست.

روایت شکست ترامپ در خارج از آمریکا 
انتقادها در خارج از آمریکا از ترامپ به دلیل توافق با ایران کم نبوده و حتی برخی متحدان اروپایی آمریکا نیز به عقب‌نشینی ترامپ برابر ایران اذعان کردند. جریان‌های محافظه‌کار اروپا شامل برخی تحلیلگران و رسانه‌ها معتقدند ترامپ توافقی را امضا کرده که شباهت زیادی به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ دارد؛ توافقی که خود او سال‌ها آن را «بدترین توافق تاریخ» می‌نامید. به باور این منتقدان، این موضوع به اعتبار ترامپ لطمه زد.
«پی‌یر لولوش» سیاستمدار و کارشناس باسابقه فرانسوی در حوزه روابط بین‌الملل در یادداشتی تحلیلی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ اخیر نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه در موقعیتی قدرتمندتر در معادلات منطقه‌ای قرار گرفته و اهداف اعلام‌شده طرف مقابل نیز محقق نشده است. لولوش به عنوان نماینده پیشین مجلس ملی فرانسه، وزیر اسبق امور اروپایی و تجارت خارجی این کشور و رئیس پیشین مجمع پارلمانی ناتو، در یادداشتی در روزنامه «فیگارو» نوشت: ترامپ جنگ را با شعار «تسلیم بی‌قید و شرط ایران» آغاز کرد اما در نهایت با توافقی از آن خارج شد که نتوانست اهداف اعلام‌شده واشنگتن را تأمین کند. سیاستمدار فرانسوی که سال‌ها در حوزه سیاست خارجی و مسائل امنیتی فعالیت کرده است، نوشت: پس از ۳ ماه و نیم درگیری، ۳ هدف اصلی اعلام‌شده از سوی آمریکا و اسرائیل محقق نشد؛ نه برنامه هسته‌ای ایران از بین رفت، نه توان موشکی آن نابود شد و نه حمایت تهران از متحدان منطقه‌ای‌اش متوقف شد. کارشناس روابط بین‌الملل در جمع‌بندی یادداشت خود تأکید کرد: تحولات اخیر نشان داد فشار نظامی لزوماً به تحقق اهداف سیاسی قدرت‌های خارجی منجر نمی‌شود و در بسیاری موارد می‌تواند به تقویت موقعیت راهبردی کشور هدف بینجامد.
در روسیه نیز رئیس‌جمهور سابق این کشور روز شنبه در شبکه اجتماعی «مکس» تأکید کرد تهران در جنگ اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی شکست نخورد. «دیمیتری مدودف» تصریح کرد علی‌رغم اظهارات مقام‌های واشنگتن درباره حملات موشکی ویرانگر علیه ایران و ترور رهبر عالی آیت‌الله علی خامنه‌ای، «تهران در این جنگ به واشنگتن نباخت».
در عین حال بیشتر انتقادات علیه ترامپ در جریان توافق با ایران در فلسطین اشغالی مطرح شده است و بسیاری از سیاستمداران، فرماندهان سابق و تحلیلگران صهیونیست معتقدند ترامپ بدون تحقق اهداف جنگ، به توافق با ایران تن داده و امنیت اسرائیل را قربانی یک دستاورد سیاسی کرده است.
تحلیلگر روزنامه صهیونی معاریو در یادداشتی با اذعان به تغییر موازنه راهبردی قدرت در منطقه، نوشت: تفاهم میان تهران و واشنگتن، ایران را به قدرتمندترین و بانفوذترین بازیگر منطقه‌ تبدیل کرد و در مقابل تل‌آویو توان خود برای اثرگذاری بر تحولات خاورمیانه را از دست داد. آلون بن‌دیوید در یادداشتی با بررسی پیامدهای تفاهم تهران - واشنگتن، آن را «شکست راهبردی اسرائیل» در برابر ایران توصیف کرد و افزود این تحولات می‌تواند به عنوان نقطه‌ای تعیین‌کننده در تغییر توازن قدرت در منطقه ثبت شود. تحلیلگر صهیونیست اذعان کرد جنگ اخیر، ضعف آمریکا در مواجهه با تحولات منطقه را نیز آشکار کرد و این موضوع می‌تواند بر رویکرد واشنگتن در سایر بحران‌های بین‌المللی نیز تاثیر بگذارد.
دیگر رسانه‌های رژیم مانند یدیعوت آحارانوت و برخی تحلیلگران هم توافق ترامپ با تهران را نشانه شکست راهبرد «فشار حداکثری» آمریکا دانستند. در این تحلیل‌ها آمده است: واشنگتن نتوانست اهداف اعلام‌شده خود را محقق کند و ایران پس از جنگ همچنان بازیگر قدرتمند منطقه باقی ماند و آمریکا در نهایت مجبور به مذاکره با همان حکومتی شد که قصد تغییر آن را داشت!