گروه بینالملل: با پیشروی نیروهای مقاومت یمن در جبهههای جنوب و غرب این کشور، تحولات در منطقه وارد مرحلهای شده که میتوان آن را بزرگترین تغییر موازنه میدانی در جبهه غربی یمن از زمان آتشبس سال ۲۰۲۲ دانست. انصارالله در یک پیشروی برقآسا، مخا، ذباب و جزایر راهبردی دریای سرخ از جمله میون (پریم) را در اختیار گرفته و عملا به موقعیتی رسیده که میتواند بر ورودی جنوبی دریای سرخ و بابالمندب فشار مستقیم وارد کند.
به گزارش «وطن امروز»، پیشروی اخیر انصارالله در یمن را نمیتوان صرفا یک عملیات محدود برای تصرف چند شهر ساحلی دانست، بلکه آنچه رخ داده، در واقع فروپاشی آرایش دفاعی چندلایه نیروهای وابسته به رژیم سعودی در غرب یمن است. انصارالله طی چند روز گذشته ابتدا به مخا به عنوان بندر راهبردی در ساحل دریای سرخ رسید و سپس به سمت ذباب و منطقه بابالمندب حرکت کرد و همزمان با این پیشروی، مزدوران مورد حمایت عربستان از مواضع خود عقب نشستند. پس از آن، نیروهای انصارالله به جزیره میون رسیدند؛ جزیرهای که درست در قلب تنگه بابالمندب قرار دارد و مسیرهای دریایی از 2 طرف آن عبور میکنند.
تلویزیون الجزیره قطر این تحول را یک «پیروزی نظامی شگفتانگیز» توصیف و تأکید کرد این عملیات روایت قبل درباره شکلگیری یک جبهه متحد ضدانصارالله را فروریخت و نشان داد جبهه متحد ضدانصارالله در یمن فقط یک ادعا بوده است. «آندریاس کریگ» استاد مطالعات امنیتی کینگز کالج لندن اظهار کرد با تحولات جاری در یمن روشن شد انصارالله دارای هدف مشخص و انسجام عملیاتی است، در حالی که جبهه مقابل بهشدت پراکنده است.
شبکه تلویزیونی آمریکایی سیانان هم در گزارشی درباره تسلط انصارالله بر بابالمندب عنوان کرد با پیشروی نیروهای انصارالله و کنترل بندر مخا به دست نیروهای مقاومت یمن، دیگر آنها برای بستن بابالمندب به سلاحهای پیشرفته نیازی ندارند، بلکه میتوانند فقط از یک توپ روی ماشین استفاده کنند و کنترل این آبراه مهم را به دست گیرند.
سیانان در گزارش خود افزود انصارالله در ۳۶ ساعت سواحل دریای سرخ یمن را جارو و مخا و جزیره پریم را تصرف کرد، در حالی که پشتیبانی هوایی عربستان هرگز ظاهر نشد. گزارشگر سیانان در گزارش خود اعلام کرد بنسلمان در یک روز 2 بار با رئیسجمهور آمریکا تماس گرفت و از او خواست به یمنیها حمله کند اما ترامپ گفت نه. یک منبع منطقهای هم با اذعان به شکست نیروهای مورد حمایت سعودی در یمن به سیانان گفت این شکست در واقع خرابکاری حماسی سعودی-آمریکایی است، چون پشتیبانی هوایی هرگز نیامد و مخا سقوط کرد.
جزئیات پیروزی مقاومت
انصارالله در بیانیهای جزئیات عملیات گسترده ساحل غربی را که از سوم سپتامبر در غرب تعز آغاز شد، اعلام کرد. با توجه به این بیانیه عملیات نیروهای ارتش و دولت صنعا علیه نیروهای مورد حمایت عربستان شامل موارد زیر است.
۱- سقوط ساحل غربی و تصرف ۵۴۰۰ کیلومتر مربع: این عملیات با تصرف مخا در ۴۰ کیلومتری بابالمندب و جزایر یمنی دریای سرخ به اوج رسید. بر اساس بیانیه سرلشکر «یحیی سریع» نیروهای صنعا در این عملیات ۶ منطقه در تعز و حدیده را با مساحت ۵۴۰۰ کیلومتر مربع از نیروهای تحت حمایت عربستان پاکسازی کردند.
۲- ضربه سنگین به شبکه نظامی سعودی: به نوشته سخنگوی نیروهای مسلح یمن، ۷ لشکر و ۳۸ تیپ نظامی هدف قرار گرفتند و صدها نفر کشته، زخمی یا اسیر شدند. پدافند هوایی یمن نیز اعلام کرد ۳۲ جنگنده سعودی را رهگیری و ۹ فروند را سرنگون کرد. انصارالله همچنین اعلام کرد راهبرد «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» ادامه خواهد یافت و کشتیرانی در دریای سرخ، جز کشتیهای سعودی، امن خواهد بود.
۳- تصاحب تجهیزات ۳۰ تیپ: منابع نظامی انصارالله از تصاحب تجهیزات ۳۰ تیپ نظامی خبر دادند؛ از جمله تسلیحات ۱۳ تیپ وابسته به طارق صالح. این غنائم شامل خودروهای زرهی آمریکایی اوشکوش، نمر و شبل، تانک، توپخانه خودکششی، صدها خودروی مسلح، توپهای ضدهوایی و حجم زیادی موشکهای ضدتانک کورنت و تاو و تفنگهای بی۱۰ است. به گفته این منابع، این بزرگترین حجم تجهیزات به غنیمت گرفتهشده توسط انصارالله در سالهای اخیر محسوب میشود.
۴- فروپاشی ساختار ۱۱ ساله ائتلاف: این عملیات بخش بزرگی از ساختاری را که ائتلاف سعودی ـ اماراتی طی ۱۱ سال در ساحل غربی ایجاد کرده بود، منهدم کرد؛ از جمله حدود ۲۰ تیپ موسوم به «مقاومت ملی» به رهبری طارق صالح و ۶ تیپ مقاومت تهامیه. در غرب تعز نیز مواضع گروههایی در البرح که از حمایت قطر و ترکیه برخوردار بودند، از دست رفت. همزمان تصاویر صدها زندانی در مخا منتشر شد و منابع محلی از احتمال عفو حدود ۳۵۰۰ زندانی دیگر خبر دادند.
۵- تصرف فرماندهیها و فرودگاهها: انصارالله مراکز فرماندهی و کنترل ساحل غربی، فرماندهی عملیات مشترک و ستاد فرماندهی عربستان در مخا را تصرف کرد. همچنین چندین فرودگاه و باند نظامی به کنترل صنعا درآمد؛ از جمله فرودگاه غیرنظامی مخا، فرودگاه نظامی ذُباب و باند نظامی میون.
۶- تسلط بر شبکه دریایی بابالمندب: یکی از مهمترین دستاوردها تصرف جزیره راهبردی میون و مجموعهای از پایگاهها و تأسیسات دریایی بود؛ از جمله پایگاه دریایی مخا، ستاد گارد ساحلی، پایگاه یختل، اسکله نظامی خوخه، اسکله و اردوگاه جبل زقر و مراکز استقرار و آموزش نیروهای گارد ساحلی در جزایر دریای سرخ. در ذباب نیز اردوگاه العمری و مجموعه «مدارس العمری» که از مراکز اصلی تأمین امنیت بابالمندب بود، به کنترل انصارالله درآمد.
۷- سقوط مراکز لجستیکی و تسلیحاتی: از مهمترین مراکز نظامی و لجستیکی تصرفشده میتوان به خالد بن ولید، بزرگترین پایگاه نظامی جنوب ساحل غربی، جبل النار به عنوان یکی از بزرگترین انبارهای سلاح، ثوبانی به عنوان مرکز لجستیکی شرق مخا و مراکز مونتاژ و پشتیبانی العقد و مغرس اشاره کرد. همچنین اردوگاههای عنبره، ابوموسی اشعری و محجر که برای آموزش، تجمع، فرماندهی میدانی و پشتیبانی توپخانه استفاده میشدند، سقوط کردند.
۸- کنترل جزایر، رادارها و نقاط دیدهبانی: انصارالله علاوه بر میون، مواضع نظامی در حنیش بزرگ، حنیش کوچک و جبل زقر را نیز به دست گرفت. این مناطق شامل نقاط دیدهبانی گارد ساحلی، رادارهای دریایی، پستهای گارد دریایی و مراکز ارتباطی بود. همچنین فرودگاه و باندهای نظامی میون، سکوی بالگرد ذباب، رادار ذباب، اردوگاه الکساره و اردوگاه قطابا در شرق خوخه به کنترل نیروهای صنعا درآمد.
چرا مزدوران سعودی خیلی زود شکست خوردند؟
با شکست سنگین نیروهای وابسته به عربستان در یمن همزمان با پیشروی نیروهای انصارالله و مقاومت یمن، خبرگزاریها و رسانههای مختلف بینالمللی هر کدام از زاویه خاصی علت فروپاشی زودهنگام و غیرمنتظره نیروهای وابسته به عربستان در یمن را مورد بررسی قرار دادهاند.
الف- چندپارگی نیروهای تحت حمایت ریاض: تلویزیون الجزیره در گزارشی اعلام کرد مهمترین ضعف عربستان، فقدان یک ارتش منسجم در یمن است. نیروهای ضدانصارالله از گروهها و بازیگران مختلف تشکیل شدهاند که همه الزاما اهداف یکسانی ندارند. الجزیره تأکید کرد نیروهای ضدانصارالله در جنوب یمن بیشتر درگیر رقابت بر سر حوزههای نفوذ خود بودند تا ایجاد یک جبهه منسجم علیه انصارالله از همین رو در نیروهای مورد حمایت عربستان یک هدف واحد برای مقابله با انصارالله وجود ندارد.
ب- نبود فرماندهی واحد: روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز در گزارش خود درباره شکست ریاض از صنعا نوشت عربستان طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای تقویت نیروهای یمنی همسو با خود هزینه کرده بود اما پول و تجهیزات نتوانست مشکل اصلی، یعنی نبود فرماندهی واحد را حل کند. فایننشالتایمز در تحلیل خود شکست اخیر را به ضعف و شکافهای داخلی ائتلاف تحت حمایت سعودی نسبت داد و افزود نیروهای مورد حمایت عربستان در یمن از یک فرماندهی واحد نظامی برخوردار نبودند.
پ- تجربه انصارالله: تلویزیون المیادین لبنان به تجربه نظامی انصارالله در میدان جنگ اشاره کرد و نوشت تجربه بیش از 10 سال جنگ از سال 2015 تاکنون، توسعه توان پهپادی و موشکی و تجربه عملیات دریایی باعث شد انصارالله بتواند همزمان در زمین، هوا و دریا فشار علیه نیروهای وابسته به عربستان ایجاد کند و همین مساله موجب شد برتری هوایی سعودی به تنهایی نتواند نتیجه جنگ زمینی را تعیین کند، چون نیروهای مورد حمایت عربستان در زمین یمن حتی با وجود پشتیبانی هوایی، در برابر نیروهای پرتجربه مقاومت یمن نتوانستند کاری از پیش ببرند.
بابالمندب؛ دستاورد بزرگتر از مخا
بر اساس گزارش تلویزیون المسیره یمن، رژیم سعودی بندر مخا را به یک پایگاه برای مدیریت عملیات خود و مرکز فرماندهی نیروهای تحت حمایتش تبدیل کرده بود؛ مرکزی که فرماندهی آن در اختیار افسران سعودی قرار داشت و از همین رو کنترل مخا دستاورد مهمی برای مقاومت یمن است.
با این حال اهمیت اصلی پیشرویهای اخیر انصارالله فقط در تصرف شهر بندری مخا نیست، بلکه هدف راهبردیتر تسلط مقاومت یمن بر بابالمندب و جزایر آن در این آبراه راهبردی است.
الجزیره هم عنوان کرد پیشروی اخیر، توان انصارالله برای کنترل کشتیرانی را افزایش داد، زیرا اکنون این گروه به ورودی باریک دریای سرخ و مجموعهای از جزایر راهبردی دسترسی نزدیکتری دارد و حتی بدون بستن رسمی تنگه بابالمندب، موقعیت فعلی انصارالله در این باریکه آبی میتواند شرکتهای کشتیرانی را مجبور به پذیرش سازوکار انصارالله کند.
در عین حال اهمیت بابالمندب فقط به نفت محدود نمیشود. این تنگه دروازه جنوبی دریای سرخ و کانال سوئز است و مسیر دریایی کوتاه میان آسیا و اروپا را تشکیل میدهد. خبرگزاری انگلیسی رویترز در گزارش اخیر خود، بابالمندب را یکی از گلوگاههای اصلی تجارت دنیا معرفی کرد و نوشت ۷ درصد تولید نفت جهان از این مسیر عبور میکند. اهمیت آن زمانی روشنتر میشود که بدانیم کشتیهایی که نتوانند از بابالمندب عبور کنند، برای رسیدن از آسیا به اروپا ناچار به دور زدن آفریقا از مسیر دماغه امید نیک میشوند؛ مسیری که مسافت، زمان سفر، مصرف سوخت و هزینه بیمه و حملونقل را افزایش میدهد.
از نظر تجاری نیز اهمیت بابالمندب بسیار بیشتر از جایگاه ترانزیتی این آبراهه در بازار نفت است. سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (UNCTAD) میگوید بیش از ۸۰ درصد تجارت جهانی از طریق دریا انجام میشود و در این میان نقش بابالمندب در تجارت دریایی دنیا بسیار تعیینکننده است.
اهمیت راهبردی بابالمندب در شرایط فعلی حتی بیشتر هم شده است. رویترز ۱۰ سپتامبر/ 19 شهریور تأکید کرد این تنگه برای انتقال نفت و کالا از آسیا به اروپا اهمیت حیاتی دارد و کنترل سواحل غربی یمن و جزیره میون، توانایی انصارالله برای کنترل کشتیرانی جهانی را افزایش میدهد.
در واقع بابالمندب فقط یک تنگه آبی در کنار یمن نیست، بلکه گلوگاه جنوبی مسیر دریایی آسیا به اروپاست و به هر میزان اختلال در این مسیر رخ دهد، تجارت نفت و کالا نیز مجبور به طی هزاران کیلومتر مسیر اضافه خواهد شد. به همین دلیل، کنترل سواحل مشرف به آن میتواند از یک دستاورد نظامی معمولی به یک اهرم فشار بر بازار انرژی و تجارت جهانی تبدیل شود.
در عین حال اهمیت عملیات یمن در کنترل بابالمندب زمانی چند برابر میشود که آن را در کنار کنترل تنگه هرمز از سوی ایران قرار دهیم. در یک طرف، کنترل ایران بر هرمز و در طرف دیگر، کنترل انصارالله بر بابالمندب باعث شده در عمل بخش زیادی از تجارت نفت و کالا در اختیار ایران و نیروهای همسو با آن قرار گیرد. به همین دلیل، رسانههایی مانند ماهنامه آتلانتیک این تحول را ضربهای مستقیم به راهبرد آمریکا در منطقه توصیف کردهاند. به نوشته آتلانتیک، واشنگتن همزمان با بحران هرمز با خطر از دست رفتن کنترل یا آزادی عمل در گلوگاه جنوبی دریای سرخ مواجه شده است. «عمرو البید» مقام شورای انتقالی جنوب (STC) وابسته به رژیم سعودی هم با اشاره به قدرت مضاعف ایران و یمن پس از تسلط بر هرمز و بابالمندب گفت ایران اکنون میتواند به صورت همزمان بر هرمز و بابالمندب فشار وارد کند.
کنترل بابالمندب از سوی انصارالله، برای عربستان حتی حساستر و پرچالشتر است. ریاض پس از اختلال هرمز تلاش کرده بود از مسیر دریای سرخ و پایانههای غربی خود برای صادرات نفت استفاده کند اما اکنون همان مسیر نیز در کنترل انصارالله قرار گرفته است. بنابراین فشار یمن بر ریاض دیگر فقط نظامی نیست، بلکه یمن با کنترل بابالمندب، مسیرهای صادرات نفت عربستان را نیز در کنترل خود خواهد داشت.
پیام صنعا به ریاض
مقامات یمن همزمان با پیشروی و شکست نیروهای مورد حمایت ریاض، از سعودیها خواستهاند از این شکست درس عبرت بگیرند. «عبدالقادر المرتضی» رئیس کمیته امور اسرای صنعا با اعلام اینکه ۲۱۰ نفر از اسرای یمنی که از زندانهای دشمن سعودی در ساحل غربی آزاد شده بودند، تحویل شدند، افزود این افراد در شمار اسرایی بودند که در آخرین مذاکره، بر سر تبادل آنها توافق شده بود اما طرف سعودی با کارشکنی، آن را ناکام گذاشت.
المرتضی همچنین از عربستان خواست از آنچه در ساحل غربی رخ داده درس بگیرد و برای تکمیل توافق تبادل اسرا اقدام کند و تأکید کرد صنعا برای اجرای کامل موضوعاتی که اخیرا با طرف مقابل بر سر آنها توافق شده، آمادگی کامل دارد.
فرار به جلوی سعودی از یمن به عراق
همزمان با شکست نیروهای وابسته به عربستان در یمن، ریاض مدعی شد خط لوله نفت شرق-غرب این کشور از سوی گروههای عراقی هدف حمله قرار گرفته است. وزارت خارجه عربستان، عراق را مبدأ حملات پهپادی به خط لوله انتقال نفت از شرق به غرب این کشور دانسته و در بیانیهای اعلام کرد خط لوله شرق به غرب با چند فروند پهپاد که از عراق به پرواز درآمده بودند، مورد حمله قرار گرفت و در این حملات افرادی نیز آسیب دیدند. در این بیانیه، حمله به این خط لوله در 2 منطقه ریاض و مدینه منوره بهشدت محکوم شده است. با این حال مقاومت اسلامی عراق با تبریک پیروزیهای میدانی مستمر مردم یمن در برابر شبهنظامیان سعودی و نیروهای وابسته به آن، تأکید کرد اتهامات مطرحشده درباره هدف قرار دادن تأسیسات حیاتی ریاض صحت ندارد. مقاومت اسلامی عراق همچنین اعلام کرد از شتابزدگی دولت عراق در پذیرش ادعاهای عربستان بدون استناد به شواهد معتبر یا تحقیقات ملموس ابراز تعجب میکند. مقاومت عراق بار دیگر بر موضع ثابت خود در حمایت از مردم یمن که بیش از یک دهه از سوی رژیم سعودی در محاصره قرار دارند، تأکید کرد.
بیانیه مقاومت عراق نشان میدهد هدف اصلی عربستان از این اتهامزنی «انحراف افکار عمومی» و «سرپوش گذاشتن بر شکستهای پیدرپی سعودی در برابر یمن» است و با این تفسیر سعودیها با طرح اتهام علیه حشدالشعبی در پی آنند توجهات را از ناکامیهای ریاض در جنگ یمن منحرف کنند.
به اعتقاد ناظران، عربستان با این ادعا هم به دنبال شانه خالی کردن از شکست سنگین نیروهای مزدورش در یمن است و هم میخواهد «بهانهای برای حمله یا فشار به حشدالشعبی» بسازد. این در حالی است که عربستان پیشتر نیز حشدالشعبی و گروههای همسو با ایران را به حملات مشابه متهم کرده بود اما هیچگاه درباره این ادعاها مدرکی ارائه نکرد. برخی ناظران نیز معتقدند طرح چنین اتهامی میتواند مقدمهای برای افزایش فشار سیاسی ریاض بر بغداد باشد. در عین حال اتهامزنی سعودی را نمیتوان با موضوع خلع سلاح مقاومت عراق بی ارتباط دانست و به نظر میرسد این موضوع به طور مستقیم با موعد ۳۰ سپتامبر/ 8 مهر و پرونده خلع سلاح حشدالشعبی مرتبط است و ریاض از هم اکنون با طرح چنین اتهاماتی تلاش دارد بر دولت عراق برای خلع سلاح گروههای مقاومت فشار وارد کند.
گزارش «وطن امروز» از ابعاد پیشروی مقاومت یمن در مناطق جنوب و غرب
بابالمندب، دروازه پیروزی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها