رو دست حماس

گروه بین‌الملل: رئیس حزب صهیونیستی یشار که مامور تشکیل کابینه شده، طی 8 روز گذشته همچنان در تشکیل کابینه ائتلافی با شکست روبه‌رو بوده است. گادی آیزنکوت تا پایان مهلت اولیه، یعنی ۶ دسامبر ۲۰۲۶ در واقع ۲0 روز دیگر فرصت دارد کابینه تشکیل دهد و در صورت ناکامی، امکان درخواست ۱۴ روز تمدید نیز وجود دارد. با این حال ناکامی وی در تشکیل کابینه در یک هفته گذشته احتمال تشکیل کابینه از سوی او را کمتر و احتمال تداوم بن‌بست سیاسی فعلی در تل‌آویو را افزایش داده است. 
به گزارش «وطن امروز» آیزنکوت ائتلاف با حزب لیکود برای تشکیل کابینه ائتلافی به ریاست نتانیاهو را رد و به صورت رسمی اعلام کرد: گزارش‌های منتشرشده مبنی بر اینکه ما در حال بررسی پیشنهاد توافق چرخش قدرت با نتانیاهو هستیم، نادرست و دروغ است. حزب آیزنکوت هم در بیانیه‌ای اعلام کرد تنها پیشنهاد مطرح‌شده این است که حزب لیکود، درست مانند سایر احزاب، به دولتی به ریاست آیزنکوت بپیوندد و هیچ طرح دیگری در دستور کار نیست.

حمله آیزنکوت به نتانیاهو
تکذیب ائتلاف با نتانیاهو از سوی آیزنکوت در حالی است که پیش از آن نتانیاهو با انتشار پیامی ویدئویی خواستار تشکیل کابینه وحدت صهیونیستی با مشارکت آیزنکوت شده بود. او مدعی شد تشکیل چنین کابینه‌ای برای امنیت تل‌آویو ضروری است و می‌تواند تهدید ایران را برای همیشه از میان ببرد. 
در واکنش به درخواست نتانیاهو، آیزنکوت پیشنهاد کابینه وحدت از سوی نتانیاهو را «بلوف» و «ترفند سیاسی» توصیف کرد. او گفت نتانیاهو همچنان به اختلاف‌افکنی ادامه می‌دهد. روزنامه تایمز اسرائیل نیز گزارش داد آیزنکوت هرگونه مشارکت در کابینه به ریاست نتانیاهو را رد کرده اما حاضر است اعضای حزب لیکود بدون نتانیاهو و با پذیرش اصول سیاسی او، در کابینه‌ای به رهبری خودش حضور داشته باشند.

اختلاف بر سر احزاب حریدی
روزنامه جروزالم پست هم در گزارشی نوشت مذاکرات غیررسمی آیزنکوت با حزب اتحاد یهودیت توراتی برای پیوستن به کابینه جدید همچنان از دستیابی به توافق فاصله دارد. مهم‌ترین اختلاف، قانون معافیت دانش‌آموزان مدارس مذهبی یهودی از خدمت سربازی و تضمین اجرای تعهدات کابینه آینده به احزاب مذهبی است. 
احزاب مذهبی خواهان تضمین‌های حقوقی و سیاسی برای تصویب و اجرای قانونی هستند که وضعیت معافیت دانش‌آموزان مدارس مذهبی را ادامه دهد. در مقابل، آیزنکوت و برخی متحدانش، به‌ویژه آویگدور لیبرمن، با چنین امتیازاتی مخالفند. 
از سوی دیگر، حزب شاس نیز در موضع‌گیری تازه خود اعلام کرد با هیچ‌یک از احزاب ائتلاف چپ‌گرا وارد مذاکره نخواهد شد. این موضع‌گیری عملا امید آیزنکوت به جذب همزمان احزاب مذهبی برای تشکیل اکثریت کنست را دشوارتر کرده و همزمان نشان داده بن‌بست سیاسی در تل‌آویو ادامه خواهد داشت.

افشای رسوایی نتانیاهو در دام حماس
همزمان با تلاش مخالفان نتانیاهو برای کنار زدن او از قدرت، اتهامات تازه‌ای درباره عملکرد او مطرح شده است. محور اصلی این اتهامات آن است که نتانیاهو طی سال‌ها با تصور اینکه می‌تواند از طریق پرداخت پول و امتیازهای اقتصادی، حماس را مهار و آرامش را در غزه حفظ کند، عملا به تقویت حماس کمک کرده است؛ محاسبه‌ای که به اعتقاد مخالفان نتانیاهو در نهایت غلط از آب درآمد و با حمله ۷ اکتبر 2023 به شکست فاجعه‌بار محاسبات نتانیاهو تبدیل شد. 
آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه و جنگ سابق رژیم صهیونیستی هم در تازه‌ترین افشاگری خود اعلام کرد 8 سال پیش، در اعتراض به تصمیم نتانیاهو برای انتقال چمدان‌های دلار به حماس با هدف خرید آرامش، از وزارت جنگ استعفا کرد. لیبرمن این سیاست را «سیاست تسلیم نتانیاهو در برابر حماس» خواند و گفت: «دقیقا 8 سال پیش، من به دنبال تصمیم نتانیاهو برای انتقال چمدان‌های دلار به حماس برای خرید آرامش، از سمت وزیر جنگ استعفا کردم. من از همدستی در این سیاست تسلیم که بهای وحشتناک آن را 7 اکتبر پرداختیم، حتی به قیمت از دست دادن یکی از مهم‌ترین مناصب، خودداری کردم. به‌زودی یک کمیسیون تحقیق دولتی برای بررسی کامل تمام شکست‌ها و تصمیماتی که منجر به رویداد 7 اکتبر شد، تشکیل خواهیم داد و اطمینان حاصل خواهیم کرد مسؤولان پاسخگو خواهند بود و از روز دوشنبه، هنگامی که رسما به عنوان رئیس کمیته امور خارجی و جنگ کنست منصوب شوم، طبق همان اصولی که در آن زمان مرا هدایت می‌کرد، عمل خواهم کرد: امنیت اسرائیل و خیر آن بالاتر از همه ملاحاظات دیگر». لیبرمن در اظهارات خود وعده داد کمیسیون تحقیق برای بررسی شکست‌ها و تصمیماتی که به حمله ۷ اکتبر منجر شد، تشکیل خواهد شد. 
پیش از این نیز گزارش‌هایی درباره سیاست شکست‌خورده نتانیاهو در قبال حماس منتشر شده بود. بر اساس گزارش‌های رسانه ایرلندی آیریش تایمز که از سوی خبرنگاران این رسانه در تل‌آویو منتشر شده، قطر از سال 2018 انتقال ماهانه ده‌ها میلیون دلار به نوار غزه را آغاز کرده بود و این پول‌ها با موافقت و هماهنگی نتانیاهو وارد غزه می‌شد. نوامبر ۲۰۱۸، لیبرمن در اعتراض به آتش‌بس با حماس و سیاست نتانیاهو در آزاد گذاشتن انتقال پول به حماس از وزارت جنگ استعفا کرد. او همان زمان نیز نتانیاهو را به باج‌دهی برای آرامش کوتاه‌مدت به قیمت آسیب زدن به امنیت بلندمدت تل‌آویو متهم کرد. 
همچنین روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت در گزارشی تحقیقی که به‌تازگی منتشر شده و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، به نقل از اسناد اطلاعاتی و شهادت مقام‌های ارشد امنیتی رژیم نوشت یک مسیر مالی پنهان جدا از کمک‌های رسمی قطر به حماس، پیش از طوفان‌الاقصی وجود داشته است. بر اساس تحقیقات یدیعوت آحارونوت، دستگاه اطلاعاتی رژیم مسیری را شناسایی کرده بود که از طریق آن، منابع مالی منتسب به افراد ثروتمند قطری به صورت مستقیم به شاخه نظامی حماس منتقل می‌شد. این مسیر در اسناد اطلاعاتی با نام رمز «چشم پلنگ» شناخته شده بود و برآوردها درباره حجم منابع منتقل‌شده از این کانال از ۱۰۰ میلیون دلار تا چندصد میلیون دلار متغیر بود. نکته تعیین‌کننده آن است که طبق همین گزارش، نتانیاهو از این مسیر مالی و انتقال بخشی از کمک‌های قطر به شاخه نظامی حماس اطلاع داشته است اما کاری در برابر حماس نکرد، با این تصور که بتواند سیاست‌های آن را تعدیل کند، غافل از آنکه نتانیاهو با این کار در واقع حماس را آنچنان به صورت ناخواسته قدرتمند کرد که این جنبش طوفان‌الاقصی را 7 اکتبر 2023 رقم زد.
در این میان، گزارش تحقیقی روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز نیز ابعاد دیگری از سیاست شکست‌خورده نتانیاهو در قبال حماس را روشن کرد. این روزنامه نوشت نتانیاهو سال‌ها انتقال پول قطر به غزه را تحمل و حتی تشویق کرده بود، زیرا تصور می‌کرد تقویت حماس می‌تواند مانع تقویت تشکیلات خودگردان فلسطین و شکل‌گیری فشار برای تشکیل کشور مستقل فلسطین شود و در این چارچوب، حفظ شکاف سیاسی و جغرافیایی میان غزه تحت کنترل حماس و کرانه باختری تحت مدیریت تشکیلات خودگردان، بخشی از محاسبات سیاسی نتانیاهو ارزیابی شده، هرچند در نهایت این برنامه نتانیاهو به شکست سنگین کابینه او در علمیات طوفان‌الاقصی منجر شد. 
بر این اساس، مخالفان نتانیاهو معتقدند او با این تصور که می‌تواند حماس را از طریق پول و امتیازهای اقتصادی به حفظ آرامش وادار کند، در عمل در دام محاسبات این جنبش گرفتار شد. به بیان دیگر، حماس از فضای اقتصادی و سیاسی ایجادشده برای تقویت توان نظامی خود بهره برد و برنامه نتانیاهو را به یک شکست و رسوایی بزرگ برای او تبدیل کرد.

احتمال بازگشت به انتخابات
با توجه به گسترش اختلافات و تشدید شکاف‌ها در رژیم صهیونیستی، در صورت ناکامی آیزنکوت در تشکیل کابینه، رئیس‌ رژیم صهیونیستی می‌تواند مأموریت تشکیل کابینه را به فرد دیگری، از جمله نتانیاهو واگذار کند یا زمینه برگزاری انتخابات جدید را فراهم آورد. خبرگزاری رویترز در گزارشی تأکید کرد هیچ‌یک از 2 بلوک اصلی پس از انتخابات به‌تنهایی مسیر روشنی برای تشکیل کابینه ندارند و احتمال برگزاری انتخابات مجدد همچنان یکی از سناریوهای پیش‌ رو است. 
بسیاری از کارشناسان نیز معتقدند اختلافات سیاسی در تل‌آویو میان احزاب مختلف صهیونیست تا آنجا زیاد و گسترده است که حداقل در کوتاه‌مدت بعید است این رژیم صاحب یک کابینه دائم شود. 
همزمان با ادامه اختلافات، رهبر حزب «یش عتید» هم نسبت به شکست مذاکرات و تداوم بن‌بست سیاسی هشدار داد. یائیر لاپید در واکنش به دشواری تشکیل کابینه گفت :این دیوانگی خواهد بود اگر کابینه تشکیل نشود؛ این اقدامی غیرقابل بخشش و نشانه بی‌مسؤولیتی است. این اظهارات نشان می‌دهد حتی در داخل بلوک مخالف نتانیاهو نیز نگرانی درباره طولانی شدن روند تشکیل کابینه افزایش یافته و چشم‌اندازی از تشکیل کابینه در آینده نزدیک دیده نمی‌شود.