گروه اجتماعی: فضای مجازی این روزها در حالی بستری برای درآمدزایی بسیاری از افراد فاقد صلاحیت و مجوز فعالیتهای پزشکی بویژه در حوزه زیبایی شده است که به گفته رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور تنها راهکار مؤثر در شرایط فعلی، افزایش سواد سلامت مردم و بیاعتمادی کامل به تبلیغات پزشکنماها در شبکههای اجتماعی است؛ تبلیغات اغواکنندهای که معمولا از سوی مراکز غیرمجاز و افراد غیرمتخصص بیشتر در بخش جراحی زیبایی انجام میشود؛ بدون اینکه به عواقب مهم آن که سلامت مردم به خطر میافتد توجهی شود. توجه به این پدیده تا جایی است که اخیرا دادستان تهران نیز ضمن هشدار به مردم درباره آگاهی آنها از فعالیت پزشکان تقلبی تاکید کرد: «متأسفانه برخی افراد سودجو با استفاده از نام پزشک، مراکز غیرمجاز راهاندازی کردهاند و خودشان پشت پرده فعالیت دارند. این افراد در فضای مجازی نظیر اینستاگرام، با بهرهگیری از چهرههای شناختهشده، مردم را به سمت مراکز فاقد مجوز سوق میدهند. این در حالی است که طی 8 ماه سال جاری، در پی برخورد با این افراد بیش از ۲۲00 پرونده در حوزه اشتغال و امور پزشکی بدون پروانه و فاقد مدرک صلاحیت تشکیل و رسیدگی شده است». به دنبال رشد قارچگونه افراد فاقد صلاحیت در حوزه درمان و جراحی زیبایی در شبکههای اجتماعی، چندی پیش سازمان نظام پزشکی با هشدار درباره فعالیت افراد فاقد صلاحیت پزشکی، فهرستی با ذکر نام آنها در حوزه درمان را منتشر کرد و از شهروندان خواست برای حفظ سلامت خود و خانواده از مراجعه به این افراد خودداری کنند. افراد که در فضای مجازی و در سطح جامعه اقدام به طبابت، تجویز دارو و اقدامات درمانی و حتی اقدامات درمانی تهاجمی میکردند بدون اینکه تخصص یا پروانه رسمی فعالیت پزشکی معتبر داشته باشند، حاصل چنین اقدامات غیرتخصصی موجب شده تا بسیاری از مراجعانی که به مراکز غیرمجاز برای درمان یا انجام عملهای جراحیهای زیبایی رو آوردهاند سلامت آنها به خطر بیفتد یا دچار آسیبدیدگی شوند، به طوری که محمد رئیسزاده، رئیس سازمان نظام پزشکی کشور میگوید بیشتر شکایتهای پزشکی اکنون در حوزه زیبایی است و این معضل گرفتاریهای زیادی را برای مردم ایجاد کرده است.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی با انتقاد از گسترش بیضابطه تبلیغات پزشکی و زیبایی در فضای مجازی و شهری، تأکید کرد: تنها راهکار مؤثر در شرایط فعلی، افزایش سواد سلامت مردم و بیاعتمادی کامل به تبلیغاتی است که فاقد مجوز از سازمان نظام پزشکی هستند. دکتر محمد رئیسزاده با اشاره به رشد قارچگونه سایتها و صفحات تبلیغاتی در شبکههای اجتماعی اظهار داشت: حجم بالای تبلیغات اغواگرانه در حوزه سلامت، توان نظارتی دستگاهها را با محدودیت جدی مواجه کرده است. پیگیریهای قانونی، مکاتبات اداری و معرفی متخلفان به مراجع ذیصلاح از جمله پلیس فتا، فرآیندی زمانبر است و در این فاصله، صفحات و سایتهای جدیدی با مدیران متفاوت شکل میگیرد.
* بیاعتمادی به تبلیغات غیرمجاز سلامت؛ ضرورتی حیاتی
رئیس کل سازمان نظام پزشکی تصریح کرد: در شرایط فعلی، اصلیترین مسیر پیشگیری از آسیب، «واکسینه کردن مردم از طریق ارتقای سواد سلامت» است. مردم باید بدانند به هیچ عنوان به تبلیغات فاقد مجوز حوزه سلامت در فضای مجازی و حتی صداوسیما و بیلبوردهای شهری اعتماد نکنند؛ شهرت و حجم تبلیغات، به معنای مهارت و صلاحیت حرفهای نیست؛ سلامت خود را فدای زیباجویی، بویژه تحت تأثیر تبلیغات اغواگرانه نکنند.
وی افزود: طبق قوانین مصوب، هرگونه تبلیغ در حوزه خدمات پزشکی، دارویی و غذایی باید دارای مجوز رسمی سازمان نظام پزشکی باشد. این مجوز بهصورت صریح در متن تبلیغ ذکر میشود. با این حال، برخی رسانههای رسمی و نهادهای شهری بدون اخذ مجوز قانونی اقدام به انتشار تبلیغاتی میکنند که از نظر علمی و اخلاق حرفهای مردود است و با ذکر دروغین«ترینها» مردم را فریب میدهد.
رئیس کل سازمان نظام پزشکی با تشریح حدود وظایف قانونی نهادها گفت: نظارت پیشینی بر مراکز فاقد مجوز بر عهده معاونتهای درمان دانشگاههای علوم پزشکی است. سازمان نظام پزشکی بر اساس قانون، نظارت پسینی دارد؛ یعنی در صورت وصول شکایت یا تشکیل پرونده، میتواند نسبت به اعضای خود که دارای شماره نظام پزشکی هستند، اقدام انتظامی انجام دهد.
وی تاکید کرد: بخش عمده تخلفات در حوزه زیبایی توسط مداخلهگران غیرمجاز انجام میشود که اساسا عضو سازمان نظام پزشکی نیستند و خارج از حوزه اختیارات مستقیم این سازمان فعالیت میکنند.
* ضعف قوانین بازدارنده در برخورد با مداخلهگران غیرمجاز
رئیسزاده با انتقاد از ناکارآمدی قوانین موجود اظهار داشت: قوانین فعلی در برخورد با افراد فاقد صلاحیت، بازدارندگی لازم را ندارد. مجازاتهای تعیینشده در برخی موارد متناسب با گردش مالی بالای این فعالیتها نیست و همین موضوع انگیزه پیگیری قضایی را کاهش میدهد.
وی افزود: طی سالهای گذشته پیگیریهای متعددی برای اصلاح قوانین و تقویت ضمانتهای اجرایی انجام شده اما هنوز حساسیت و اقدام مؤثری در این زمینه شکل نگرفته است
* راهنمایی به مردم برای انتخاب ارائهدهندگان خدمات سلامت
رئیس کل سازمان نظام پزشکی تأکید کرد: تنها راه اطمینان از صلاحیت ارائهدهندگان خدمات پزشکی، مراجعه به پزشکان دارای مجوز و عضو سازمان نظام پزشکی است. شهروندان میتوانند از طریق سامانه جستوجوی پزشکان در وبسایت رسمی سازمان، از تخصص و وضعیت عضویت پزشک مورد نظر اطمینان حاصل کنند. بنا بر اعلام سازمان نظام پزشکی، رئیسزاده هشدار داد: تجربههای تلخ متعددی از بروز عوارض جبرانناپذیر، نقص عضو و حتی فوت در اثر مراجعه به مراکز غیرمجاز وجود دارد. قیمت پایینتر خدمات نباید معیار انتخاب باشد، زیرا عوارض ناشی از اقدامات افراد فاقد صلاحیت، گاه خساراتی مادامالعمر به همراه دارد. وی گفت: در حوزه سلامت و بویژه خدمات زیبایی، تبلیغ و شهرت هرگز مترادف با مهارت و صلاحیت نیست. مردم باید تنها به مجوز رسمی سازمان نظام پزشکی اعتماد کنند و از هرگونه اقدام درمانی یا اقدامات زیبایی غیرضرور تحت تأثیر تبلیغات پرهیز کنند.
* خطر مرگ در کمین تزریقکنندگان ژلهای زیبایی
دکتر شاهین قاسمی، متخصص عفونی در گفتوگو با «وطن امروز» گفت: برخی برای انجام عملهای جراحی زیبایی به مراکز درمانی یا کلینیکهایی مراجعه میکنند که فاقد مجوز هستند یا کادر آن تخصص چندانی در این حوزه ندارند، هشدار من به عنوان یک پزشک با 30 سال سابقه کار پزشکی این است که این افراد نباید فریب تبلیغات را بخورند که هزینه کمتری دارند، چرا که تزریق ژلهای زیبایی در صورت و سایر اندامهای بدن چنانچه محل تزریق غیراستریل یا از مواد غیراستاندارد باشد به دلیل تجمع میکروبها در آن محل و ورود آن به خون باعث مرگ میشود.
وی با بیان اینکه معمولا بدن در مقابل تزریق ژلهای زیبایی واکنش نشان میدهد، افزود: موارد متعددی از افرادی که عملهای زیبایی انجام دادهاند (تزریق ژل) که باعث عفونت شدید آن ناحیه شده و حتی به تمام بدن سرایت کرده است، دیدهام که کار آنها به تخلیه ژل و عفونت کشیده و بستری شدهاند. توصیه من به مردم این است تا میتوانند جان خود را فدایی زیبایی نکنند، چرا که این کارها واجب نیست که کسی برای داشتن ظاهری زیبا خطر مرگ را به جان بخرد.
قاسمی افزود: برخی متاسفانه در فضای مجازی یا شبکههای اجتماعی تبلیغاتی را میبینند که هزینه عمل جراحی زیبایی کمتری نسبت به دیگر مراکز معتبر و دارای مجوز دارد و فریب میخورند، چرا که نمیدانند چنین مراکزی معلوم نیست پزشکان آن دارای تخصص باشند یا از مواد یا ابزارهای پزشکی برای انجام عملهای جراحی زیبایی استفاده کنند که استاندارد و مورد اطمینان باشد یا خیر. به همین دلیل خیلیها چندین بار اقدام به عمل زیبایی مثلا بینی میکنند و فرم طبیعی یا زیبایی خود را نیز از دست میدهند.
محمدجواد نخعی، پزشک متخصص پوست نیز در گفتوگو با «وطن امروز» اظهار داشت: افرادی که میخواهند عملهای زیبایی انجام دهند حتما باید به این نکته مهم توجه کنند که پزشک معالج آنها دارای پروانه پزشکی از سازمان نظام پزشکی باشد، چرا که این روزها خیلیها به دلیل درآمد بالایی که در این حوزه وجود دارد اقدام به عملهای جراحی زیبایی میکنند که فاقد تخصص لازم هستند.
وی با بیان اینکه معمولا پزشکان متخصص کاری را انجام نمیدهند که تبعات آن سلامت مریض را به خطر بیندازد، افزود: افرادی که فعالیت خود را در حوزه درمان بویژه در بخش زیبایی با بوق و کرنا در فضای مجازی میبرند بیتردید تخصص چندانی ندارند و مردم نباید فریب بخورند.