سیدعلی موسوی: در روزهای اخیر، شبکه اجتماعی ایکس تحت مالکیت ایلان ماسک، در اقدامی که بیش از پیش ماهیت سیاسی و تبعیضآمیز این پلتفرم را آشکار میسازد، اقدام به حذف نشان تأیید آبی (Blue Tick) از حسابهای کاربری چند مقام برجسته ایرانی کرد. این تصمیم که پس از گزارشهای انتقادی رسانههایی مانند وایرد (Wired) و پروژه شفافیت تکنولوژی (Tech Transparency Project) اتخاذ شده، ادعا میکند ارائه خدمات پریمیوم به افراد تحت تحریم آمریکا، نقض قوانین تحریمی است.
اما این تنها پوششی برای ادامه سیاستهای خصمانه غرب علیه جمهوری اسلامی ایران است. تاکنون، تیک آبی حسابهای افرادی مانند سیدعباس عراقچی (وزیر امور خارجه)، علی لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی)، غلامحسین محسنیاژهای (رئیس قوه قضائیه)، علیاکبر ولایتی (مشاور رهبر انقلاب)، محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس شورای اسلامی) و محمدجواد ظریف (وزیر اسبق امور خارجه) حذف شده است.
همچنین، این روند به رسانههای رسمی مانند پرس تیوی، العالم، تسنیم و حتی حسابهای وابسته به نهادهای حاکمیتی گسترش یافته که این امر نشاندهنده عمق این اقدام سیاسی است. جالب توجه است تیکهای خاکستری (که نشاندهنده حسابهای رسمی دولتی است) همچنان باقی مانده اما این تمایز تنها برای پنهان کردن ماهیت تبعیضآمیز اقدام است، زیرا تیک آبی به عنوان نماد اعتبار و دسترسی بیشتر، هدف اصلی حذف بوده.
این یادداشت به بررسی این رویداد از منظرهای رسانهای و سیاسی میپردازد؛ اینکه چنین اقداماتی نهتنها آزادی بیان را نقض میکند، بلکه نمادی از ریاکاری و استانداردهای دوگانه غرب در ادعای دفاع از دموکراسی و حقوق بشر است.
* منظر رسانهای: سرکوب سیستماتیک صدای مخالفان و تسهیل پروپاگاندای یکطرفه
از دیدگاه رسانهای، حذف تیک آبی چیزی فراتر از یک تغییر فنی است؛ این اقدامی عمدی برای تضعیف اعتبار و قابلیت تشخیص حسابهای رسمی ایرانی است. تیک آبی که پیشتر نماد اصالت و تأیید هویت بود و پس از تغییرات ماسک به یک سرویس پولی تبدیل شد، نقش حیاتی در تمایز حسابهای واقعی از جعلی ایفا میکند. با حذف آن، ایکس عملاً فضایی را ایجاد میکند که حسابهای جعلی اغلب ساختهشده توسط مخالفان یا سرویسهای اطلاعاتی غربی بتوانند محتوای گمراهکننده، طنزآمیز یا حتی خطرناک علیه ایران منتشر کنند.
برای مثال، در گذشته حسابهای جعلی مقامات ایرانی برای انتشار اطلاعات غلط استفاده شده و حالا بدون تیک آبی، تمایز بین واقعی و تقلبی دشوارتر خواهد شد و این امر میتواند به افزایش شایعهپراکنی و جنگ روانی منجر شود. این اقدام ماسک که خود را مدافع آزادی بیان معرفی میکند، تناقضی فاحش است. او که پیشتر از اعتراضات داخلی ایران حمایت کرده و حتی دسترسی به اینترنت ماهوارهای استارلینک را برای ایرانیان وعده داده بود، حالا در برابر فشار رسانههای غرب مانند وایرد و پروژه شفافیت تکنولوژی تسلیم شده و صدای مقامات رسمی را ساکت میکند.
رسانههای ایرانی این رویداد را به درستی به عنوان پاسخی مستقیم به این فشارها تفسیر و تأکید کردهاند این حذف نهتنها برای مقامات، بلکه برای رسانههای حکومت نیز اعمال شده که این میتواند توزیع محتوای رسمی ایران در سطح جهانی را مختل کند. علاوه بر این، استانداردهای دوگانه آشکار است: چرا حسابهای مقامات رژیم صهیونیستی یا رژیم سعودی که متهم به نقض گسترده حقوق بشر هستند، همچنان از تیک آبی برخوردارند؟ این تبعیض، فضای مجازی را به ابزاری برای پروپاگاندای غرب تبدیل کرده؛ جایی که روایتهای یکطرفه حاکم و صدای ایران سرکوب میشود. در شرایطی که ایران با فیلترینگ داخلی روبهرو است، مقامات برای دیپلماسی عمومی و انتقال واقعیتها به پلتفرمهایی مانند ایکس وابستهاند و این حذف آنها را وادار به مهاجرت به فضاهای کمتر جهانی مانند تلگرام یا آپارات میکند که این خود ضربهای به تنوع رسانهای و دسترسی جهانی است.
* منظر سیاسی: تشدید تحریمهای ناعادلانه و افشای ریاکاری ماسک و غرب
از منظر سیاسی، حذف تیک آبی بخشی از استراتژی گستردهتر آمریکا برای اجرای تحریمهای یکجانبه علیه جمهوری اسلامی است؛ ابزاری برای فشار سیاسی. گزارش پروژه شفافیت تکنولوژی ادعا میکند فروش اشتراک پریمیوم به افراد تحریمشده نقض قوانین است اما این تنها بهانهای برای ادامه جنگ اقتصادی و دیجیتال علیه ایران است.
ایلان ماسک که شرکتهایش مانند تسلا و اسپیسایکس از قراردادهای هنگفت دولتی آمریکا سود میبرند، نمیتواند مستقل عمل کند و این حذف را برای حفظ منافع شخصی و اجتناب از فشارهای به اصطلاح قانونی انجام داده.
این اقدام او که پیشتر خود را حامی آزادی بیان میدانست، حالا به عنوان چرخشی ریاکارانه دیده میشود و تنشهای بین ایران و غرب را تشدید میکند. این رویداد در چارچوب کمپین گستردهتر غرب علیه جمهوری اسلامی قرار میگیرد، جایی که حتی فضای مجازی به عرصهای برای اعمال تحریم تبدیل شده است. مقاماتی مانند عراقچی، لاریجانی و اژهای که نقش کلیدی در سیاست خارجی، امنیت ملی و عدالت دارند، حالا بدون تیک آبی، اعتبار دیجیتالشان کاهش مییابد که این میتواند بر دیپلماسی عمومی و روابط بینالملل تأثیر منفی بگذارد.
محمدجواد ظریف پیشتر از محدودیتهای مشابه در ایکس انتقاد کرده و آن را مانعی برای انتقال «واقعیتها» دانسته بود و حالا این حذف گستردهتر، این انتقادها را تأیید میکند.
منتقدان میپرسند: اگر تحریمها واقعاً برای حقوق بشر است، چرا ماسک و غرب با رژیمهایی مانند اسرائیل یا عربستان که سابقهای طولانی در نقض حقوق بشر دارند، مشکلی ندارند؟ این استانداردهای دوگانه، ادعای آزادی بیان ماسک را زیر سؤال میبرد و نشان میدهد ایکس نه یک پلتفرم آزاد، بلکه ابزاری در دست سیاستمداران غرب برای کنترل روایتهای جهانی است. علاوه بر این، این اقدام میتواند تنشهای منطقهای را افزایش دهد، زیرا ایران را وادار به جستوجوی گزینههای دیجیتال مستقل میکند که ممکن است به انزوای بیشتر غرب در فضای مجازی منجر شود و حتی به توسعه پلتفرمهای بومی مانند آنچه در چین یا روسیه دیده میشود، بینجامد.
* نتیجهگیری: ضرورت مقاومت در برابر استعمار دیجیتال و توسعه استراتژیهای مستقل
حذف تیک آبی مقامات و رسانههای ایرانی در ایکس، بیش از یک تغییر فنی، نمادی از استعمار دیجیتال غرب است که تحت پوشش تحریمها و قوانین، صدای مخالفان را خاموش میکند. از منظر رسانهای، این کار انتشار اطلاعات جعلی را تسهیل و تنوع را از بین میبرد؛ از دیدگاه سیاسی، ادامه ریاکاری، فشارهای ناعادلانه و استانداردهای دوگانه است. جمهوری اسلامی باید با سرمایهگذاری در توسعه پلتفرمهای داخلی و بینالمللی مستقل - مانند تقویت شبکههای اجتماعی بومی یا همکاری با کشورهای همسو - به این چالش پاسخ داده و نشان دهد نمیتوان با چنین اقداماتی اراده یک ملت را شکست. ماسک و غرب باید بدانند آزادی بیان واقعی، بدون تبعیض و فشار سیاسی است، نه ابزاری برای پیشبرد منافع ژئوپلیتیک. این رویداد، زنگ خطری برای همه کشورهای مستقل است که قربانی استانداردهای دوگانه غرب میشوند و بر ضرورت اتحاد جهانی علیه سلطه دیجیتال شرکتهای آمریکایی تأکید میکند. در نهایت، این اقدام نهتنها ایران را قویتر میکند، بلکه ضعف اخلاقی غرب را بیش از پیش افشا میکند.
درباره حذف تیک آبی مقامات جمهوری اسلامی ایران در شبکه اجتماعی ایکس
دیکتاتوری پلتفرمی
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها