دود در چشم تیم ملی

سعید غلامحسینی: هر چه به جام‌جهانی نزدیک‌تر می‌شویم، فاصله تیم ‌ملی با آرامش کمتر می‌شود؛ نه به‌ خاطر قدرت رقیبان یا دشواری برنامه‌ها، بلکه به دلیل شکافی که از درون، آرام و خزنده در حال گسترش است. دیگر مساله فقط کیفیت فنی یا ضعف تاکتیکی نیست؛ موضوع، چیزی فراتر از زمین مسابقه است. رختکن تیم ملی، همان جایی که باید امن‌ترین نقطه باشد، حالا نشانه‌هایی از تنش و ناپایداری را در خود دارد.
امیر قلعه‌نویی طی سال‌های اخیر بارها از «وحدت» به ‌عنوان سرمایه اصلی تیم ملی نام برده است اما اتحاد، با تکرار در نشست‌های خبری ساخته نمی‌شود. آنچه در هفته‌های اخیر از رفتار برخی بازیکنان دیده شد، بیش از آنکه نشانه همدلی باشد، زنگ خطری جدی برای تیمی است که تنها چند ماه تا بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبالی جهان فاصله دارد.
درگیری‌های لفظی و کری‌خوانی‌هایی که ابتدا از مستطیل سبز آغاز شد و سپس به فضای مجازی کشیده شد، حالا به مساله‌ای فراتر از یک اختلاف معمولی تبدیل شده است. شجاع خلیل‌زاده و محمدحسین کنعانی‌زادگان، ۲ بازیکن باتجربه و تأثیرگذار خط دفاع تیم ملی، به‌جای آنکه مکمل یکدیگر باشند، به کانون حاشیه تبدیل شده‌اند. قطع ارتباط در شبکه‌های اجتماعی و تداوم کنایه‌ها، تصویری نگران‌کننده از فضای روانی تیم ترسیم می‌کند.
این رفتارها شاید در سطح باشگاهی قابل هضم باشد اما در تیم ملی، آن هم در آستانه جام جهانی، تبعات بسیار سنگینی دارد. تیمی که مدعی رقابت در بالاترین سطح است، نمی‌تواند با اختلافات حل‌نشده و رفتارهای کنترل‌نشده وارد میدان شود.
نگرانی اصلی اما فقط به این تنش‌ها محدود نمی‌شود. مساله جدی‌تر، ورود برخی بازیکنان از جمله خلیل‌زاده و کنعانی‌زادگان به حوزه‌هایی است که هیچ ارتباطی با وظایف حرفه‌ای آنها ندارد. بازیکن ملی‌پوش قرار نیست در منازعات مدیریتی موضع بگیرد یا در جدال‌های پشت‌‌پرده فوتبال ایران، جانبداری کند. چنین رفتارهایی، حتی اگر از روی احساس یا منافع شخصی باشد، مستقیماً به انسجام تیم ملی لطمه می‌زند.
در زمانی که تیم ملی باید تمرکزش را بر هماهنگی، نظم دفاعی و بازسازی اعتماد بگذارد، حاشیه‌ها به متن تبدیل شده‌اند. این یعنی مدیریت رختکن یا از کنترل خارج شده یا با تساهل خطرناکی مواجه است. قلعه‌نویی حالا با چالشی روبه‌رو است که شاید از هر ضعف فنی خطرناک‌تر باشد: مهار ستاره‌ها پیش از آنکه تیم ملی از درون فرسوده شود.
جام جهانی جای آزمون و خطا نیست. آنجا کوچک‌ترین ترک، می‌تواند به شکستی بزرگ ختم شود. اگر قرار است تیم ملی با اعتبار و آرامش وارد این تورنمنت شود، باید مرزها دوباره تعریف شود: بازیکن، بازیکن بماند، اختلافات درون‌تیمی مدیریت شود و رختکن از منافع شخصی و دخالت‌های بی‌مورد پاک بماند، در غیر این صورت، کار قلعه‌نویی فقط سخت‌تر نمی‌شود؛ شاید به نقطه‌ای برسد که دیگر راه بازگشتی وجود نداشته باشد.