محمدصدرا مرادی: اینکه ترانه علیدوستی در یک مستند، بیانیه سیاسی بخواند و همان حرفهای تکراری ۳ سال گذشته را مطرح کند، شاید در ابتدا موضوع چندان عجیب و البته مهمی قلمداد نشود اما کمی که عمیق شویم، متوجه میشویم اهمیت این مستند، خارج از آن ۵۰ دقیقهای است که پخش شد؛ چرا:
1- مستند را پگاه آهنگرانی کارگردانی کرده است. بازیگر و دوست قدیمی ترانه علیدوستی که بیشتر از پیشه بازیگری، پیشینهای سیاسی دارد. فعالیتهای سیاسی آهنگرانی در ۲ دهه باعث شده برخی به کنایه او را یک «اصلاحطلب بازیگر» بدانند تا یک «بازیگر اصلاحطلب».
او از طرفداران محمد خاتمی بوده است. در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۸۰ فیلمی در حمایت از خاتمی منتشر کرد و در آن فیلم با حضور در خیابانها از مردم خواست به خاتمی رای دهند. سال ۸۸ از اعضای پرکار ستاد میرحسین موسوی بود. پس از شکست موسوی در انتخابات، آهنگرانی از لیدرهای جریان موسوم به «جنبش سبز» بود و به خاطر فعالیتهایش در آشوبهای آن سال، بازداشت و محکوم شد.
در انتخابات ریاستجمهوری ۱۳۹۲ پس از اعلام حمایت محمد خاتمی از حسن روحانی، پگاه آهنگرانی به جرگه حامیان فعال روحانی پیوست. وی در یکی از همایشهای انتخاباتی حسن روحانی خطاب به او گفت: «روی من حساب کنید». پگاه آهنگرانی که متولد ۱۳۶۴ است، طی بیش از ۲ دهه گذشته همواره یکی از فعالترین بازیگران جریان اصلاحات بوده است، به گونهای که برخی او را بیشتر یک اصلاحطلب بازیگر دانستهاند تا یک بازیگر اصلاحطلب.
اکنون او مستندی سیاسی ساخته است درباره ترانه علیدوستی. بنابراین در تحلیل این مستند، قطعا نمیتوان پیشینه سیاسی او را نادیده گرفت.
2- نکته دوم درباره مستند «ترانه»، پخش آن توسط شبکه بیبیسی فارسی است. این نخستینباری نیست که پگاه آهنگرانی که چند سالی است در خارج از ایران اقامت دارد، با بیبیسی فارسی همکاری میکند. آهنگرانی اردیبهشت ۱۳۹۰ مستندی با عنوان «دهنمکیها» ساخت. همانگونه که از اسم این مستند پیداست، علیه مسعود دهنمکی بود. این مستند را بیبیسی فارسی پخش کرد. بنابراین سابقه همکاری پگاه آهنگرانی با بیبیسی فارسی به 14 سال قبل بازمیگردد، یعنی 2 سال قبل از آنکه او در ستاد حسن روحانی حاضر شده و تمامقد برای پیروزی او در انتخابات فعال شود.
لذا در کنار سابقه سیاسی پگاه آهنگرانی، پخش مستند «ترانه» از شبکه بیبیسی فارسی نیز قابل تامل است.
3- ترانه علیدوستی سوابق سیاسی مشخصی دارد. علیدوستی همانند پگاه آهنگرانی جزو بازیگران حامی جریان موسوم به اصلاحطلبی بوده است. حمایت از محمد خاتمی، میرحسین موسوی و حسن روحانی در کارنامه سیاسی علیدوستی وجود دارد. ترانه علیدوستی حتی سال 1392 نیز از فهرست اصلاحطلبان برای شورای اسلامی شهر حمایت کرد.
به عبارتی، همانند کارگردان مستند «ترانه» یعنی پگاه آهنگرانی، بازیگر این مستند یعنی ترانه علیدوستی نیز سوابق سیاسی مشخصی در کارنامه خود دارد.
اما چرا اشاره به سوابق سیاسی این ۲ نفر ضروری است؟
مستند ترانه یک بیانیه سیاسی است. در همه ۵۰ دقیقه این مستند، بازیگر و کارگردان در حال خواندن و نشان دادن یک بیانیه سیاسی هستند.
در واقع برای تحلیل درست و دقیق مستند «ترانه» باید ابتدا آن را صورتبندی کرد.
بهترین و دقیقترین قالب و عنوانبندی برای مستند «ترانه» این است که این مستند، جدیدترین فعالیت سیاسی ۲ بازیگر کاملا سیاسی است.
* فیلم جدید با بازیگران جدید
مستند «ترانه» هر هدفی را که دنبال میکند، پروژهای جدید در راستای تصویرسازی و الگوپردازی جدید برای سرمایهگذاری در جامعه زنان است. مشابهتهای این پروژه با آنچه سال ۱۴۰۱ گذشت، معنادار است.
انتخاب ترانه علیدوستی به جای نازنین بنیادی، یا شاید هم پگاه آهنگرانی به جای مسیح علینژاد، تلاشی است برای ارتباط بیشتر با زنان در لایههای مختلف جامعه ایرانی.
انتخاب بیبیسی فارسی به جای اینترنشنال هم در همین راستا انجام شده است.
در هر ۲ مورد، یعنی انتخاب بازیگر و رسانه پرموتکننده، اولویت اصلی، ایجاد ارتباط نزدیک با طیف گستردهتری از زنان جامعه ایرانی است.
کاملا مشخص است تلاش شده نسخهای اصلاحشده از سناریوی ۱۴۰۱ ارائه شود. دلیل اینکه مرکز ثقل و نقطه اتکای مستند «ترانه»، تحولات ۱۴۰۱ بوده نیز همین است. مستند «ترانه» تلاش کرده اتفاقات ۱۴۰۱ این بار با بازیگران و شمایلها و الگوهای جدید بازخوانی شود. البته با این تفاوت مهم که در ورژن جدید، بازیگران در متن اتفاقات بودهاند.
نگاه
ترانه به جای نازنین بیبیسی به جای اینترنشنال
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها