کتاب «۱۷ تناقض سرمایهداری و پایان آن» نوشته دیوید هاروی، یکی از آثار مهم و تحلیلگرانه در نقد نظام سرمایهداری معاصر است. این کتاب که با ترجمههای مختلف از جمله ترجمه مریم اصغری منتشر شده، رویکردی نو و انتزاعی را برای فهم منطق درونی سرمایه به کار میگیرد. هاروی در این اثر استدلال میکند موتور اقتصادی سرمایهداری به شکلی سیستماتیک دچار مشکل شده و برای درک این نابسامانیها باید تناقضهای ذاتی این نظام را شناسایی و تحلیل کرد. او برخلاف برخی آثار پیشین خود، در این کتاب مستقیما سراغ «سرمایه» به مثابه یک مفهوم انتزاعی میرود و ۱۷ تناقض درونی آن را برمیشمارد؛ تناقضهایی که برخی قابل مدیریتاند و برخی دیگر اگر تشدید شوند، میتوانند به فروپاشی کلی نظام بینجامند.
ساختار کتاب حول همین ۱۷ تناقض سازمانیافته است که نویسنده آنها را در ۳ دسته کلی جا میدهد. دسته اول، «تناقضهای بنیادین» هستند که ۷ مورد بوده و سرمایه بدون آنها اساسا نمیتواند عمل کند. دسته دوم، «تناقضهای متحرک» هستند که شامل مسائلی مانند نقش فناوری و جایگزینی نیروی کار انسانی، کشمکش بین «انحصار و رقابت» و پدیده «توسعه جغرافیایی ناموزون» میشوند. این تناقضها پویا و دائما در حال تغییر شکل هستند. دسته سوم و آخری که هاروی آنها را به طور خاص «خطرناک» مینامد، شامل ۳ تناقض عمده میشود: نیاز ذاتی سرمایهداری به «رشد مرکب بیپایان»، رابطه مخرب آن با «طبیعت و محیط زیست» و مساله «بیگانگی جهانی» یا طغیان سرشت انسان. به باور هاروی، این ۳ تناقض آخر بیش از دیگران قابلیت ایجاد بحرانهای ویرانگر را دارند.
این کتاب همانطور که خود هاروی نیز اشاره کرده، استفاده از نیروی انتزاع و تحلیل منطق محض سرمایه، فارغ از شمایل تاریخی خاص آن است. این رویکرد، کتاب را به پروژهای مشابه کار مارکس در «سرمایه» بدل میکند، کتاب صرفا یک نقد تئوریک نیست، بلکه دعوتی است به تفکر. این اثر برای پژوهشگران و علاقهمندان به حوزههای اقتصاد سیاسی، جامعهشناسی و مطالعات انتقادی سرمایهداری منبعی غنی و ضروری به شمار میآید.
معرفی کتاب
۱۷ تناقض سرمایهداری و پایان آن
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها