مصائب پنجره بسته

علی دارایی: آنچه این روزها در اطراف باشگاه استقلال جریان دارد، دیگر شباهتی به اختلاف‌های رایج قراردادی یا سوءتفاهم‌های اداری ندارد. پرونده دیدیه اندونگ حالا به نقطه‌ای رسیده که می‌توان آن را یکی از پیچیده‌ترین و پرریسک‌ترین چالش‌های حقوقی سال‌های اخیر فوتبال ایران دانست؛ پرونده‌ای که در آن، فسخ، تمدید، ثبت در فیفا و بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالاتی، همگی به شکلی عجیب در هم تنیده شده‌اند.
* شروع بحران از یک تصمیم یک‌طرفه
جرقه اصلی این ماجرا اواخر آذرماه‌ زده شد؛ زمانی که مدیر برنامه‌های دیدیه اندونگ به ‌صورت رسمی از فسخ قرارداد هافبک ملی‌پوش گابنی خبر داد. در همان روزها، واکنش‌های اطراف استقلال بیشتر رنگ انکار داشت. برخی منابع نزدیک به باشگاه تأکید می‌کردند این فسخ نه به فدراسیون فوتبال ایران ارسال و نه در سیستم فیفا ثبت شده است. همین موضع‌گیری‌ها باعث شد افکار عمومی تصور کند ماجرا چیزی بیش از یک تهدید رسانه‌ای نیست.
* روایت متناقض مدیران استقلال
چند روز بعد اما همه‌ چیز تغییر کرد. علی تاجرنیا، رئیس هیات‌مدیره و سرپرست مدیرعاملی استقلال، ابتدا اصل فسخ را زیر سوال برد و سپس در اظهارنظری متفاوت، از تمدید ۲ ساله قرارداد دیدیه اندونگ سخن گفت. تمدیدی که نه بیانیه رسمی داشت، نه تصویری از امضاها منتشر شد و نه توضیح روشنی درباره وضعیت حقوقی آن ارائه گردید. همین سکوت، تردیدها را بیشتر کرد و این سوال را به وجود آورد: آیا تمدید واقعاً انجام شده یا صرفاً یک واکنش رسانه‌ای برای کنترل فضا بوده است.
* اسنادی که همه‌چیز را تغییر می‌دهد
اطلاعات تازه‌ای که حالا منتشر شده، تصویر متفاوتی از این پرونده ارائه می‌دهد. بر اساس پیگیری‌ها، نامه فسخ دیدیه اندونگ در تاریخ مشخص، با ساعت دقیق، همزمان برای باشگاه استقلال، فدراسیون فوتبال ایران و فیفا ارسال شده است. در این نامه، اندونگ با استناد به بند«Just Cause» یا دلیل موجه، قرارداد خود را یک‌طرفه فسخ کرده و دلیل آن را قصور باشگاه در تمدید ویزا، مجوز اقامت و پروانه کار عنوان کرده است.
نکته مهم‌تر اینکه اندونگ مدعی شده بیش از ۵۰ مکاتبه رسمی برای حل این مشکل انجام داده اما هیچ پاسخ مؤثری دریافت نکرده است. اگر این ادعاها در مراجع رسمی تأیید شود، فسخ قرارداد از منظر حقوق بین‌الملل فوتبال می‌تواند کاملاً قانونی تلقی شود.
* پنجره بسته؛ گره اصلی ماجرا
حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که تمدید قرارداد اندونگ واقعاً انجام شده باشد، استقلال با مانعی جدی روبه‌رو است: پنجره نقل‌وانتقالاتی این باشگاه بسته است. به این معنا که هرگونه قرارداد جدید، حتی با رضایت کامل طرفین، امکان ثبت رسمی ندارد. نتیجه این وضعیت، یک تناقض عجیب است؛ بازیکنی که از نظر باشگاه تمدید شده، از نظر فدراسیون و فیفا فسخ کرده و از نظر مقررات، قابل ثبت و استفاده نیست.
در چنین شرایطی، به‌کارگیری اندونگ در مسابقات می‌تواند تبعات سنگینی برای استقلال داشته باشد؛ از اعتراض رقبا و باخت انضباطی گرفته تا جریمه‌های مالی و حتی محرومیت‌های بعد.
* خطر مالی پنهان در پس تمدید
ابعاد این بحران فقط فنی نیست. قرارداد فصل گذشته دیدیه اندونگ رقمی در حدود ۹۰۰ هزار دلار داشته و تمدید ۲ ساله، به ‌طور طبیعی با افزایش دستمزد همراه بوده است. حتی اگر این قرارداد هرگز ثبت نشود، بازیکن می‌تواند با استناد به امضای طرفین، در فیفا یا CAS خواهان دریافت خسارت شود. در بدترین سناریو، استقلال ممکن است هم بازیکن را از دست بدهد و هم مجبور شود مبلغی قابل‌ توجه بابت قراردادی بپردازد که عملاً هیچ‌گاه از آن استفاده نکرده است.
* مسیر حقوقی طولانی و فرسایشی
از منظر حقوقی نیز دست استقلال چندان باز نیست. حتی اگر باشگاه ادعا کند فسخ اندونگ غیرقانونی بوده، رسیدگی به چنین پرونده‌ای در فیفا یا دادگاه حکمیت ورزش، ماه‌ها زمان می‌برد. در این بازه، بازیکن عملاً خارج از دسترس فنی خواهد بود و تیم نمی‌تواند روی او حساب کند. این یعنی تمدیدی که نه‌تنها کمکی به حل مشکل نمی‌کند، بلکه تعهدی جدید و پرریسک را به باشگاه تحمیل می‌کند.
* استقلال در آستانه یک پرونده پرهزینه دیگر
در نهایت، پرونده دیدیه اندونگ به نمادی از آشفتگی مدیریتی در استقلال تبدیل شده است؛ جایی که یک فسخ ثبت‌شده در فیفا، با یک تمدید اعلامی پاسخ داده می‌شود، آن هم در شرایطی که پنجره بسته است. اگر این روایت‌ها صحت داشته باشد، استقلال نه‌تنها یک بازیکن مهم را از دست داده، بلکه وارد مسیری حقوقی و مالی شده که می‌تواند مدت‌ها گریبان این باشگاه را رها نکند.
بحرانی که شاید در ابتدا ساده به نظر می‌رسید، حالا به معمایی چندلایه بدل شده است؛ معمایی که پاسخ آن، هزینه‌های واقعی مدیریت اشتباه را آشکار خواهد کرد.