علی کاکادزفولی: جمهوری اسلامی ایران یک نظام سیاسی به تمام معنا اجتماعی است؛ اینکه تصورمان از مردمسالاری نظام، صرفا حضور مردم پای صندوقهای رای باشد، تصوری محدود و غیردقیق است. آن مردمسالاریای که در جمهوری اسلامی ایران با آن توضیح داده میشود، مردمسالاری در تمام شئون است. اگر تصورمان از جمهوری اسلامی، نظامی باشد که عدهای به عنوان مسؤول بالای سر آن هستند و آن را اداره میکنند و مردم هم هیچکارهاند، کاملا به خطا رفتهایم. شاید در زمانهایی برخی مسؤولان نسبت به مردم و مشارکت دادن آنها در شئون سیاسی و اجتماعی خویش، بیتوجه بودهاند اما ماهیت این نظام، در کنار همه ویژگیها و صفات دیگری که دارد، حتما اجتماعی هم هست. شاید اوج مردمسالار بودن را بتوان نقش مردم در امنیت کشور دانست. موضوع جالب و قابل تأملی است که هر زمان کشور برای لحظههایی هرچند کوتاه، به دلایلی از وضع عادی خود خارج و درگیر بحرانهایی میشود، این مردم هستند که دوباره کشور را به آرامش و ثبات بازمیگردانند؛ اتفاقی که تقریبا در بیشتر نظامهای سیاسی دنیا بیسابقه است و به سختی میتوان نمونههای مشابه آن را پیدا کرد. رهبر عظیمالشأن انقلاب اسلامی نیز با تاکید همیشگی بر نقش مردم و اهتمام به تحقق این نقش در حد عالی خود و نه صرفا برای استفاده نمایشی از «مردم» در بزنگاههای مختلف، جامعه و البته مسؤولان را متوجه این حقیقت سترگ کردهاند که امور کشور بدون حضور، مشارکت و اتکا به مردم پیش نخواهد رفت. اینکه نظام در بزنگاههای بحران و ناآرامی، آرامش و ثبات را از مردم طلب میکند، غنیمتی بینظیر است و اصل معنای مردمسالاری نیز همین است. هم در برابر ناملایمات و سختیها، نظام پناهگاه مردم بوده و هم در رنجها و بحرانها نظام، به مردم پناه میآورد. همین رابطه دوسویه است که باعث میشود فضای سیاسی ایران متمایز از فضای سیاسی هر کشور دیگری باشد؛ رابطهای که در آن «انسان» موضوعیت دارد و برخلاف نظامهای سیاسی غرب، ارزش و اهمیت و مشارکت افراد تنها در برگه کاغذ رایی که به صندوق انتخابات میاندازند، خلاصه نمیشود.
خوشبختانه به لطف رسانههای جمعی و زنده، میتوانیم در آنِ واحد ببینیم مردمی که به خیابانها میآیند چه کسانی هستند. برخی سعی داشته - و دارند - مردمی را که در این دست گردهماییها حضور مییابند، انسانهایی با طیف فکری، عقیدتی و سیاسی خاص معرفی کنند؛ میخواهند این نتیجه را بگیرند که آدمهایی که آمدند، آدمهای حکومتند و مردم ایران نیستند! البته این ادعا چنان مضحک است و پاسخ آن هم چنان روشن است که نیازی به مقابله استدلالی ندارد. هم جنگ 12 روزه و هم گردهمایی بزرگ دیروز - ۲۲ دی - در سراسر کشور عرصه قدرتنمایی واقعی مردم ایران بود. کسانی که گردهمایی باشکوه دیروز و این دست گردهماییها را به آن شکلی که اشاره شد، معرفی میکنند، نه ایران را فهمیدهاند و نه فهم درستی از ایرانیان و «بودن ایرانی» دارند.
صرفنظر از تنوع شرکتکنندگان، با جرأت و قاطعیت میتوان گفت مردمی که در این شرایط با وجود همه مشکلات اقتصادی و احساس نارضایتیای که ممکن است داشته باشند، در خیابان حضور مییابند، حتما ایرانیترین ایرانیان هستند و معنای واقعی «ایرانی بودن» را نشان دادند. چه اهمیت دارد رسانههای بیگانه و سران سلطه چه بگویند و چه اهمیت دارد برخی سعی دارند ایرانی بودن را در چند نماد و چند نام باستانی خلاصه کنند؛ مگر از کسانی که دیروز به خیابان آمدند، میتوان مسؤولیتپذیرتر و دلسوزتر هم برای ایران پیدا کرد؟
امنیت مثل آب برای ماهی است؛ تا زمانی که در آن هستیم، متوجهش نیستیم اما زمانی که از وضع امن خارج شویم، تازه درک میکنیم امنیتی که در آن زندگی کردهایم، چقدر حیاتی و مهم بوده است. این اتفاقات تنها یک سر سوزن از وضعیت ناامنی و بیثباتی را به ما نشان داد؛ فردای موهوم و خیالیای که دشمن از آن سخن میگوید و برخی افراد ناآگاه داخلی نیز فریفته آن سراب میشوند، دقیقا به همین شکلی است که در این آشوبها در تمام کشور شاهدش بودیم. زمان آن رسیده است همگی بدانیم و بیشتر درک کنیم بدون ثبات و امنیت، هیچ چیز معنایی نخواهد داشت؛ نه پیشرفت اقتصادی، نه رقابت سیاسی و نه حتی ارزشها و فعالیتهای فرهنگی.
آشوبهایی که گذشت، بهرغم همه تلخیها و آسیبها و هزینههایی که ایجاد کرد، این بار به طیف بیشتری از ایرانیان نشان داد بودن یک حکومت مقتدر میتواند تا چه اندازه به جریان زندگی در کشور کمک کند و اگر وضع ناامن شود، برای همه ناامن خواهد بود؛ نه برای یک قشر یا اقشار خاص. فرقی نمیکند چگونه فکر میکنیم، چه عقایدی داریم و چه نظری نسبت به حکومت داریم؛ اگر این سرزمین ناامن شود، دامنش گریبان همه ما را خواهد گرفت. چنانکه آنچه کف خیابان در این آشوبها گذشت، تنها محدود به همان جا نبود و تمام کشور را تحت تاثیر قرار داد. البته جمهوری اسلامی ایران این بار هم مثل تمام دفعات قبل ثابت کرد با اتکا به نظام معنایی خود و قدرت مردمپایه خود میتواند ضامن حفظ ثبات و امنیت جامعه باشد.