گروه بینالملل: تقریبا روزی نیست که خبر و گزارشی درباره اعزام گروهی از جنگندهها یا تجهیزات آمریکایی به غرب آسیا با هدف تهدید نظامی ایران منتشر نشود و در چند هفته گذشته از زمان اعزام تجهیزات نظامی آمریکا به منطقه، رئیسجمهور آمریکا هر روز با ادبیات خاص و نامنظم خود بارها ایران را تهدید به حمله نظامی سخت کرده است. پشت این تهدیدات لفظی و حجم عظیمی از ناوها و تجهیزات جنگی آمریکا در منطقه، یک آشفتگی کامل در اتاق فرماندهی آمریکا دیده میشود.
در حالی که گزارشها حاکی از آن است بسیاری از مشاوران و حتی فرماندهان نظامی آمریکا به ترامپ نسبت به تبعات جنگ علیه ایران هشدار دادهاند اما وی تلاش دارد نشان دهد هیچ اختلاف نظری با فرماندهان نظامی خود درباره گزینه نظامی علیه ایران ندارد تا آنجا که او بهتازگی با انتشار یک متن طولانی تلاش کرد ثابت کند هیچ اختلاف نظری با فرمانده نیروهای نظامی آمریکا ندارد. ترامپ پس از آنکه برخی رسانههای آمریکایی از مخالفت ژنرال کین به عنوان رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا با گزینه نظامی علیه ایران خبر دادند، با انتشار یک متن، اختلاف فرمانده ارشد ارتش با خودش را تکذیب کرد و گزارشهای مربوط به این اختلاف را از سوی رسانههای به قول او اخبار جعلی عنوان کرد و نوشت: داستانهای متعددی از سوی «رسانههای اخبار جعلی» در حال انتشار است که ادعا میکنند ژنرال دنیل کین (که گاهی با نام «رازین» به او اشاره میشود) با رفتن ما به جنگ با ایران مخالف است. این گزارشها هیچ منبع مشخصی ندارند و ۱۰۰ درصد نادرستند.
ترامپ در ادامه تلاش کرد ژنرال منصوب خود را همنظر با خودش نشان دهد و در این ارتباط نوشت: ژنرال کین مانند همه ما ترجیح میدهد شاهد جنگ نباشد اما اگر تصمیمی مبنی بر مقابله نظامی با ایران گرفته شود، نظر او این است که این نبردی خواهد بود که به آسانی در آن پیروز میشویم. او ایران را بخوبی میشناسد، زیرا مسؤول عملیات «چکش نیمهشب» (Midnight Hammer) بود؛ همان حملهای که برای جلوگیری از توسعه هستهای ایران انجام شد. آنجا دیگر یک مرکز توسعه نیست، بلکه توسط بمبافکنهای بزرگ B2 ما به تلی از خاکستر تبدیل شده است. «رازین» یک مبارز بزرگ و نماینده قدرتمندترین ارتش سراسر جهان است. او هرگز از «انجام ندادن» کار ایران، یا حتی از آن حملات محدود ساختگی که من دربارهشان میخوانم، حرفی نزده است؛ او فقط یک چیز بلد است: «پیروزی» و اگر به او دستور داده شود، پیشقراول خواهد بود. هر آنچه درباره جنگ احتمالی با ایران نوشته شده، نادرست و مغرضانه است. تصمیمگیرنده نهایی من هستم؛ من ترجیح میدهم به یک توافق برسیم اما اگر توافق نکنیم، روز بسیار بدی برای آن کشور و متأسفانه برای مردمش خواهد بود، چرا که آنها مردمی بزرگ و فوقالعاده هستند و چنین اتفاقی هرگز نباید برای آنها رخ دهد.
* تکذیب اختلاف، تایید هشدار
تلاش ترامپ برای تکذیب اختلافش با رئیس ستاد مشترک آمریکا تلاشی دیرهنگام به نظر میرسد، چون پیش از ترامپ رسانههای برجسته و مهمی مانند والاستریت ژورنال و واشنگتنپست در گزارشهای جداگانه به نقل از منابع معتبر خود گفته بودند ژنرال «دنیل کین» به ترامپ هشدار داده کمبود مهمات و نبود حمایت متحدان میتواند خطر عملیات نظامی علیه ایران را افزایش دهد. در این گزارشها به نقل از کین گفته شده ذخایر مهمات آمریکا به دلیل حمایت از اسرائیل و اوکراین به طور قابل توجهی کاهش یافته و آمریکا آمادگی کافی و لازم برای مقابله نظامی با ایران را ندارد.
حتی پس از آنکه ترامپ اختلافش با رئیس ستاد مشترک آمریکا را تکذیب کرد، خبرنگار آکسیوس به این تکذیبیه ترامپ پاسخ داد و خاطرنشان کرد گزارش او و همکارانش درباره هشدار ژنرال کین نسبت به جنگ علیه ایران بوده است. خبرنگار آکسیوس در واقع تاکید کرد حتی اگر رئیس ستاد مشترک آمریکا با ترامپ اختلافی نداشته باشد اما این مقام ارشد نظامی به رئیسجمهور آن کشور درباره جنگ علیه ایران هشدارهای لازم را داده است. این هشدار به این معناست که علیرغم تکذیب ترامپ اما در واقعیت رئیس ستاد مشترک آمریکا نگران جنگ و عملیات نظامی کشورش علیه ایران است!
* کلافه و سردرگم
سایر گزارشها و خبرها از منابع آمریکایی نیز نشان میدهد ترامپ در برخورد با ایران حسابی سردرگم و کلافه شده است. در این ارتباط نیز خبرنگاران سی.بی.اس در گزارشی که در واقع تکمیلکننده گزارش خبرنگار آکسیوس و گزارش والاستریت ژورنال درباره هشدارها به رئیسجمهور آمریکا درباره عملیات نظامی علیه ایران است، از سر رفتن حوصله و طاق شدن طاقت ترامپ خبر دادهاند. بر اساس گزارش سی.بی.اس، ترامپ میخواهد حملهای سنگین و برقآسا انجام شود که چنان سهمگین باشد که ایران را تسلیم و به پذیرش همه خواستههای وی وادار کند اما مقامات نظامی بویژه ژنرال کین، هشدار دادهاند این هدف ناشدنی است و هر نوع حمله جدی، آغاز نبردی بزرگ است و این هشدارها به مذاق ترامپ خوش نیامده است. «سیبیاسنیوز» به نقل از چند منبع آگاه گزارش داد دونالد ترامپ از توصیه دستیارانش درباره «محدودیت اهرم فشار نظامی علیه ایران» کلافه شده و نمیخواهد چنین سخنانی را بشنود.
بنا بر این گزارش، برخلاف عملیاتهای پیشین، از جمله عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، مشاوران رئيسجمهور آمریکا به او گفتهاند هرگونه حمله به اهداف در ایران بهطور قطع، یکباره و قاطع نخواهد بود و در عوض، حملات محدود ممکن است به رویارویی گستردهتر بینجامد و ایالات متحده را به درگیری طولانی در خاورمیانه بکشاند؛ چیزی که ترامپ از آن وحشت دارد.
هافینگتون پست هم در گزارشی نوشت: ترامپ ایالات متحده را تا آستانه جنگ با ایران پیش برده و این وضعیت در حالی است که دستیاران ترامپ از او میخواهند به جای جنگ با ایران، بیشتر بر نگرانیهای اقتصادی رأیدهندگان تمرکز داشته باشد.
گروه بینالمللی بحران نیز در یادداشتی درباره تنش میان ایران و آمریکا نوشت: جنگ احتمالی آمریکا علیه ایران میتواند بسیار پرهزینه و در آستانه انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ برای ترامپ بسیار زیانرسان باشد. این گزارش در عین حال با اشاره به ابهام در اهداف واشنگتن، افزود مشخص نیست ترامپ دقیقاً چه امتیازاتی میخواهد؛ از مهار هستهای تا محدودسازی موشکهای بالستیک و نفوذ منطقهای ایران؟! این اهداف را نمیتوان صرفا با چند مذاکره به دست آورد.
* فارن پالیسی: ایران تعیینکننده پایان جنگ است
رسانه آمریکایی فارن پالیسی نیز در گزارشی درباره نتایج جنگ احتمالی علیه ایران، بر این نکته تاکید کرد که بیشک هرگونه جنگ با ایران نتیجه اشتباه محاسباتی آمریکا خواهد بود. علی هاشم، پژوهشگر مرکز مطالعات اسلامی و غرب آسیای دانشگاه رویال هالووی لندن در مقالهای برای فارن پالیسی بر این نکته تاکید کرد: «واشنگتن آماده یا قادر نیست پیامدهای یک رویارویی نظامی با ایران را کنترل کند، حتی اگر بتواند جنگ را شروع کند». بر اساس این تحلیل، «آمریکا اگر باور کند میتواند جنگی را علیه ایران آغاز کند و بعد پیامدها و دامنه آن را کنترل کند، در حال فریب خوردن است».
بر اساس این مقاله، دیدگاه واشنگتن معمولاً بر این پایه است که فشار نظامی و تهدید میتواند تهران را وادار به عقبنشینی کند اما ایران تاکنون بارها ثابت کرده استراتژی مقاومت طولانیمدت را ترجیح میدهد؛ سبکی که میتواند هزینهها و پیچیدگیها را برای آمریکا افزایش دهد. فارن پالیسی نوشت: در مناقشات اخیر میان تهران و تلآویو نیز این رویکرد دیده شد که ایران با فشار بر چند لایه دفاعی و استفاده از تاکتیکهای غیرمتعارف، توانست بخشهایی از توان موشکی و پهپادی خود را علیه دشمنان به کار گیرد و ضربه کاری به طرف مقابل وارد کند.
روزنامه انگلیسی «فایننشال تایمز» هم در تازهترین گزارش خود، با تکیه بر اطلاعات امنیتی رژیم صهیونیستی نوشت آمریکا توان ماجراجویی نظامی طولانیمدت علیه ایران را ندارد. «فایننشال تایمز» دیروز سهشنبه با تکیه بر اطلاعات امنیتی، درباره خطرات ماجراجویی نظامی آمریکا علیه ایران هشدار داد. در این گزارش آمده است: «شروع درگیری میتواند منجر به تلفات نظامیان آمریکایی شود که این امر تأثیر زیادی بر رأیدهندگان به کارزار ترامپ خواهد گذاشت».
این روزنامه در گزارش خود با استناد به برآوردهای اطلاعاتی در تلآویو نوشت: توان ایالات متحده برای انجام یک کارزار هوایی شدید علیه ایران، حتی با ورود بزرگترین ناو هواپیمابر جهان «یواساس جرالد فورد»، در نهایت ۴ تا ۵ روز است. بنا بر این گزارش، اطلاعات معتبر نشان میدهد ظرفیت آمریکا برای حملات هوایی شدید بسیار محدود است. در این گزارش همچنین گفته شده نظرسنجیها حاکی از مخالفت یکچهارم جمهوریخواهان با مداخله نظامی در ایران است اما ترامپ شانس خود را بالا میبیند.
روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز هم در گزارشی نوشت جنگ با ایران میتواند به حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای آسیب بزند. بر مبنای این گزارش، ایران میتواند به نفتکشهایی که از مسیرهای راهبردی کشتیرانی عبور میکنند حمله کند و اگر یک درگیری جدید باعث شود قیمت بنزین به ازای هر گالن یک یا ۲ دلار افزایش یابد، این موضوع میتواند پیش از انتخابات میاندورهای برای ترامپ بسیار پرریسک باشد.
* تغییر توازن استراتژیک به نفع ایران
اندیشکده ریسپانسیبل استیت مستقر در نیویورک نیز در گزارشی تحلیلی، آینده سختی را برای دولت آمریکا در صورت رویارویی نظامی با ایران پیشبینی کرد و نوشت: ایران پس از تجربه مستقیم جنگ با اسرائیل و دخالت آمریکا، تصور خود را از جنگِ قابل اجتناب به جنگِ محتمل و مداوم تغییر داده و ژنرالهای ایرانی اکنون باور دارند بهترین راه برای پایان این چرخه درگیریهای محدود، درگیر کردن آمریکا در یک جنگ گستردهتر و پرهزینهتر است که در آن هزینه ادامه درگیری برای واشنگتن و متحدانش بسیار بالا برود.
این اندیشکده نوشت: حتی اگر ایران از نظر نظامی ضعیفتر از آمریکا باشد اما تمایل ایران به مقاومت طولانی باعث شده است توازن استراتژیک بهنوعی به نفع ایران تغییر کند، چون آمریکا شرایط ایران را ندارد و واشنگتن تحمل یک جنگ طولانیمدت را نخواهد داشت. بر اساس نتیجه این گزارش، آمریکا ۲ راه پیش بیشتر ندارد: یا ادامه مسیر کنونی که میتواند به یک جنگ تمامعیار و غیرقابلکنترل برای آمریکا منجر شود یا بازگشت به توافقهای دیپلماتیک درباره پرونده هستهای تا از شعلهور شدن بیشتر بحران جلوگیری شود.
در همین ارتباط نیز، سیاسآیاسدیفنس در یادداشتی نوشت: اگرچه ۳۵ درصد کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده که آماده عملیات نظامی هستند، در خاورمیانه مستقرند اما نیروهای آمریکایی فاقد واحدهای عملیات ویژه و زمینی لازم برای انجام حملات یا عملیات در ساحل ایران هستند و این نقطه ضعف بزرگ آمریکا در هرگونه عملیات نظامی در برابر ایران است.
* ترامپ در بنبست
«دیوید هیل» سفیر سابق آمریکا در لبنان و پاکستان هم در یک برنامه تلویزیونی درباره تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران گفت: به نظر میرسد او [ترامپ] یک حمله نسبتاً کوتاهمدت اما ویرانگر را انتخاب کند؛ حملهای که بهطور مشخص سامانه فرماندهی و کنترل ایران بر ساختار و نهادهای امنیتیاش را هدف قرار دهد، با این حال، با یک مساله بنیادین روبهرو هستیم: ایران از صحنه حذفشدنی نیست. به گمان من، ایرانیها قرار نیست نسخهای بهتر از برجام (JCPOA) به آمریکا ارائه دهند؛ توافقی که رئیسجمهور[آمریکا] از نظر سیاسی برای توجیه لشکرکشی نظامی به غرب آسیا به آن نیاز خواهد داشت اما بدان دست نخواهد یافت. بنابراین، این وضعیت در نهایت به نوعی بنبست راهبردی منتهی میشود و ترامپ یا به نسخه شبیه برجام بازخواهد گشت و یا در باتلاق جنگ علیه ایران فروخواهد رفت.
موسسه چتم هاوس هم در گزارشی با توجه به احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران نوشت: کشورهایی مانند عمان، قطر و ترکیه همگی در حال پیگیری دیپلماسی برای منصرف کردن واشنگتن از حمله به تهران هستند، چون کشورهای منطقه نگران تبعات جنگ علیه ایران هستند.
* سرنوشت ناوهای آمریکایی
این روزها، ناوهای آمریکایی مستقر در منطقه نیز از سوی بسیاری از ناظران رصد میشوند. روزنامه لبنانی الاخبار با انتشار یادداشتی به قلم لقمان عبدالله، درباره استقرار پرهزینه ناو هواپیمابر جرالد فورد در دریای مدیترانه، نوشت: این پهلوگیری بیش از آنکه نشان آمادگی برای رویارویی با ایران باشد، تلاش واشنگتن برای به نمایش گذاشتن هیبت از دسترفتهاش پس از درسهای سخت در دریای سرخ است.
در مقدمه این یادداشت آمده است: «با رسیدن ناو هواپیمابر جرالد فورد به دریای مدیترانه، نیروهای آمریکایی استقرار نظامی خود را در آمادگی برای یک رویارویی احتمالی با ایران تکمیل میکنند. این در حالی است که پیامدهای آزمایش دریای سرخ همچنان در محاسبات نظامی آمریکا باقی است». به باور نویسنده، رویارویی با جنبش «انصارالله» یمن محدودیتهای اثربخشی نیروی دریایی سنتی را در یک محیط رزمی که متکی بر موشکهای دقیق و پهپادها است، آشکار ساخت و نشان داد ناوهای هواپیمابر، با وجود برتری تکنولوژیکشان، دیگر ابزار تعیینکنندهای در جنگهای نامتقارن نیستند.
در ادامه این یادداشت آمده است: استقرار «جرالد فورد» در کنار ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن»، با یک کمپین تبلیغاتیـ رسانهای فشرده همراه بود که هدف آن برجسته ساختن این ناو به عنوان «قدرتمندترین سکوی دریایی جهان» و سنگین کردن کفه ترازو به نفع واشنگتن بود. با این حال، این کمپین مانع باز شدن بحث گسترده در محافل استراتژیک درباره آینده سلاحهای یادشده و نقش آنها در جنگهای مدرن، بویژه جنگ فرضی پیچیده با ایران، نشد؛ خصوصاً پس از اظهارات رهبر عالی ایران، آیتالله سیدعلی خامنهای که گفت: «ناو جنگی بدون شک چیز خطرناکی است اما خطرناکتر از آن، سلاحی است که آن را غرق میکند».
نویسنده در ادامه به مقایسه حملات به یمن و حمله احتمالی به ایران پرداخت و نوشت: شکست عملکرد ناوهای هواپیمابر در جریان حملات به یمن آشکار شد؛ با این حال، هرگونه درگیری با ایران صرفاً یک نسخه توسعهیافته از آن جنگ نخواهد بود، بلکه یک جهش کیفی در ماهیت خود درگیری محسوب میشود.
خط و نشان ترامپ برای مردم ایران
رئیسجمهور آمریکا در حالی که تلاش کرد اختلافش با رئیس ستاد مشترک ارتش بر سر جنگ علیه ایران را بپوشاند، همزمان با شدیدترین ادعاها دست به تهدید مردم ایران زد. دونالد ترامپ در اظهارات مجازی اخیر خود ادعا کرد اگر با ایران توافق نکنیم، یک روز بسیار بد برای آن کشور و متأسفانه برای مردمش خواهد بود.
تهدید رئیسجمهور دیوانه آمریکا که به روشنی مردم ایران را خطاب قرار داده است، نشان میدهد برخلاف برخی ادعاها، در صورت وقوع جنگ و تجاوز آمریکا علیه ایران، کلیت کشور هدف قرار خواهد گرفت و بدون تردید نظامیان آمریکایی در هدف قرار دادن و تجاوزات خود علیه ایران هیچ تفاوتی میان مردم عادی و نیروهای نظامی قائل نخواهند شد.
ازسوی دیگر این نحوه تهدید مردم ایران این ذهنیت را ایجاد کرده که ترامپ به دنبال هدف قرار دادن زیرساختهای ایران است.