مهدی حسنی
رسانه یا فعال سیاسی و کارشناسی در جهان نیست که با حداقل کفایت عقلی، موافق تجاوز آمریکا به ایران باشد. تقریباً روزانه متنهای مختلفی در نکوهش این تجاوز و در بیان تبعات آن نوشته میشود. یکی از آخرین متنها گزارشی است که رسانه انگلیسی گاردین نوشته و بهخوبی بیان میکند که این روند جنگ ممکن است به فاجعهبارترین شکست نظامی قرن برای غرب بیانجامد.
متن با گزارشی از وضعیت جنگ و ادعاهای طرف آمریکایی آغاز میشود و بلافاصله به بیان تبعات آن میپردازد؛ «۴ هفته از آغاز نبردی میگذرد که قرار بود تنها ۴ روز به درازا بکشد؛ کارزاری که تا اینجای کار هزینهای بالغ بر ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار روی دست ایالات متحده گذاشته و برای اسرائیل نیز روزانه ۳۰۰ میلیون دلار خرج برداشته است. با این حال، واشنگتن اکنون در مقایسه با ماههای پیش، در موضعی بهمراتب دورتر از دستیابی به یک توافق دیپلماتیک با تهران قرار دارد».
متن کنایه درخشان و آشکاری به راهبرد ترامپ میزند و میگوید جنگی که با هدف تغییر رژیم در ایران آغاز شد، حالا به نقطه التماس برای باز کردن تنگه هرمز رسیده است؛ «اکنون واشنگتن ناچار است برای بازگشایی تنگه هرمز بر سر میز مذاکره بنشیند؛ آبراهی راهبردی که از زمان اختراع لنجهای سنتی همواره باز بوده است. این عقبگرد استراتژیک، فرماندهان ارشد آمریکایی را در بهت و سرگشتگی فرو برده است».
متن به خوبی ادعای کذب ترامپ در رابطه با مذاکره با ایران را به سخره میگیرد و آن را به در و دیوار زدن ترامپ میخواند؛ «جای تعجب نیست که ترامپ اینچنین به در و دیوار میزند. ایالات متحده در کنار اسرائیل به بمباران ایران ادامه میدهد اما او تاکنون ۲ بار تاریخ حملات تهدیدآمیز به نیروگاههای غیرنظامی ایران را به تعویق انداخته است؛ اقدامی که در صورت وقوع، مصداق بارز جنایت جنگی خواهد بود. او همچنان با لجاجت اصرار دارد که ایران شکست خورده است، با این حال، تهران بهگونهای رفتار میکند که گویی اساساً چنین ادعایی را به رسمیت نمیشناسد».
گاردین اشاره میکند ایران پس از سالها و به سبب جنگ در حال بهره بردن از مواهب خدادادی جغرافیایی است؛ «از منظر ایران، نفت بالای ۱۰۰ دلار چنان نقطه هدف بالایی است که میتواند تقاضا را سرکوب و اقتصاد جهانی را فلج کند. اما ماجرا فقط به نفت ختم نمیشود؛ این تنگه شریان اصلی عبور مواد شیمیایی، هلیوم، فلزات و کودهای شیمیایی است. جهان، درست مانند دوران همهگیری کووید، بار دیگر در حال درک عمق پیوستگی زنجیرههای تأمین است و میبیند که جغرافیا چگونه موهبتی استثنایی به ایران بخشیده تا این زنجیرهها را از هم بگسلد». متن اشاره میکند که تنگه هرمز در نهایت میتواند بدل به کابوس ترامپ تا پایان عمرش شود و اوضاع چنان افتضاح برای او پیش رفته است که هیچ انسان عاقلی نیست که به برتری آمریکا در نبرد اذعان داشته باشد؛ «اکنون به دشواری میتوان تحلیلگر جدی و صاحبنامی را از هر ملیت یا با هر تخصص و گرایشی یافت که معتقد باشد در نبرد کنونی، ابتکار عمل و برتری در دست ایالات متحده است».
بخشهایی از متن مصاحبه با کارشناسان بینالمللی است. گاردین ابتدا با یک مامور اطلاعاتی بریتانیا مصاحبه میکند و از قول او مینویسد: «ایالات متحده ابعاد این مأموریت را دستکم گرفت و به نظرم از حدود ۲ هفته پیش، ابتکار عمل را به ایران واگذار کرده است. در مقام عمل، نظام ایران بسیار تابآورتر از آن چیزی ظاهر شده که همگان انتظار داشتند. آنها از ژوئن گذشته تصمیمات هوشمندانهای در زمینه تمرکززدایی از زرادخانهها و تفویض اختیار برای بهکارگیری تسلیحات گرفتند که به آنها تابآوری مضاعفی بخشیده است. آنها از طریق بحران تنگه، این منازعه را نه فقط بینالمللی، بلکه جهانی کردهاند».
گاردین همچنین از میراو زونسزین، تحلیلگر ارشد امور اسرائیل در «گروه بینالمللی بحران» نقل میکند که «اکنون با وضوحی دردناک شاهدیم نهتنها ایالات متحده و اسرائیل در حال باخت در این جنگ هستند، بلکه این یکی از بزرگترین شکستهای راهبردی غرب است؛ شکستی با پیامدهایی چنان تعیینکننده برای ژئوپلیتیک منطقه و اقتصاد جهانی که از زمان جنگ دوم جهانی تاکنون بیسابقه بوده است. او تأکید کرد واشنگتن حتی به اهداف راهبردی اولیه خود نزدیک هم نشده و صرفاً کوهی از مشکلات جدید خلق کرده است».