رفتن به چه قیمت؟

محمد رشوند: سرانجام روز موعود فرارسید. پس از شروع جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، گمانه‌زنی‌های فراوانی درباره اینکه دولت ترامپ چه تصمیمی درباره صدور روادید برای بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران، کادر فنی و همراهان تیم خواهد گرفت، مطرح شد.
در این میان عده‌ای خوش‌بینانه معتقد بودند از آنجا که میزبان اصلی جام جهانی در واقع فیفا است و نه یک کشور خاص، در نهایت با فشار فدراسیون جهانی فوتبال مشکلی متوجه تیم ملی فوتبال ایران نخواهد شد ولی آنچه رخ داد، چیزی جز یک بی‌احترامی تمام‌عیار به فوتبال ایران نبود. برای هر ۲۶ بازیکن تیم ملی فوتبال ایران روادید صادر شد اما آمریکا برای ۱۵ نفر از اعضای کاروان، از جمله سرپرست، مدیر رسانه‌ای، مدیر حراست، تدارکات، آنالیزورها و برخی دیگر از همراهان تیم، ویزا صادر نکرد. مقامات آمریکایی نیز در این باره طی بیانیه‌ای کوتاه مدعی شدند برای افرادی که حضورشان ضروری بوده ویزا صادر شده و سایرین نیازی به همراهی تیم ندارند.
این نخستین بار در تاریخ جام جهانی است که کشور میزبان چنین برخوردی با اعضای یک تیم ملی حاضر در مسابقات می‌کند. اکنون فهرست نهایی مشخص شده و ۱۵ نفر از اعضای کاروان تیم ملی موفق به دریافت ویزا نشده‌اند. پرسش اصلی این است: واکنش فدراسیون فوتبال ایران چه خواهد بود؟ تیم ملی آماده سفر به مکزیک است و به احتمال زیاد در کمپ خود در آن کشور منتظر تحولات بعد خواهد ماند. شاید برخی تصور می‌کردند فشار جیانی اینفانتینو بر دولت آمریکا بتواند شرایط را تغییر دهد اما این تصور بیش از حد خوش‌بینانه به نظر می‌رسد. همانگونه که در سال‌های اخیر دیده‌ایم، رئیس فیفا روابط بسیار نزدیکی با دونالد ترامپ دارد ولی بعید است رئیس‌جمهور آمریکا در چنین موضوعی تحت تأثیر خواسته‌های او قرار گیرد. از این رو، اکنون مساله اصلی این است: فوتبال ایران در برابر این بی‌احترامی چه واکنشی نشان خواهد داد؟ با توجه به عدم صدور ویزا برای ۱۵ نفر از اعضای تیم ملی، انتظار می‌رود فدراسیون فوتبال به جای صدور بیانیه‌های تشریفاتی و دل بستن به اقداماتی که احتمالاً هرگز از سوی فیفا انجام نخواهد شد، اعتراض جدی و رسمی خود را مطرح و رفتنش را به  این تورنمنت مشروط کند. حتی می‌توان این موضع را اتخاذ کرد که اگر قرار است برای بخشی از اعضای رسمی کاروان تیم ملی ویزا صادر نشود، اساساً حضور ایران در این رقابت‌ها معنا ندارد. دست‌کم در این صورت حرمت فوتبال ایران حفظ خواهد شد. حضور در تورنمنتی که میزبان آن تا این اندازه علیه یک کشور موضع‌گیری می‌کند، چه ارزشی خواهد داشت؟ و شاید هم آبستن حوادث دیگر باشد. باید گفت با تصمیم اخیر دولت آمریکا، این پرسش جدی مطرح شده که آیا حضور ایران در چنین شرایطی واقعاً در راستای منافع ملی است یا خیر؟ از این رو انتظار می‌رود فدراسیون فوتبال ایران و حتی دولت برای فیفا ضرب‌الاجلی مشخص تعیین کنند، چراکه اگر ایران به صورت یک‌جانبه از حضور در مسابقات انصراف دهد، احتمالاً با جریمه‌ها و محرومیت‌های سنگینی مواجه خواهد شد. باید شرایط به گونه‌ای ترسیم شود که مسؤولیت این وضعیت متوجه میزبان و فیفا باشد.
ایران می‌تواند رسماً اعلام کند تنها در صورتی در مسابقات شرکت خواهد کرد که برای تمام اعضای رسمی کاروان تیم ملی ویزا صادر شود، در غیر این صورت حضور ایران در این تورنمنت چیزی جز پذیرش بی‌احترامی به فوتبال و مردم ایران نخواهد بود. دولت آمریکا اساسا حق ندارد مشخص کند حضور چه تعداد از کاروان ایران در جام‌جهانی ضروری است، این موضع دولت آمریکا، دهن‌کجی به فیفا، ایران و اساسا کل فوتبال است. آنها یک زمین بازی بسیار لغزنده برای ما تدارک دیده‌اند. با خوش‌خیالی و امید بستن به اتفاقات خوب پا به این مسیر گذاشتن می‌تواند یک اشتباه استراتژیک باشد. همانطور که جنگ در شرایط آتش‌بس در تنگه هرمز کم ‌و بیش ادامه دارد، قسمت دیگری از این نبرد، میدان جام جهانی است. صرفا با خوش‌خیالی و نگاه ورزشی محض نباید پا به این میدان پر از مین گذاشت.