مهدی حسنی: از جمله ابعادی از جنگ رمضان که هنوز مورد توجه رسانهها و کارشناسان در جهان است، مساله رقابت تسلیحاتی و اثر جنگ علیه ایران بر زرادخانه آمریکا و اتحادهای واشنگتن در سراسر دنیاست. در یکی از آخرین فقرات، روزنامه انگلیسی تلگراف به مساله حفره بزرگی که این جنگ در ساختار نظام دفاعی آمریکا ایجاد کرده، پرداخته است.
تلگراف با این مساله آغاز میکند که این موشکها و سامانهها تجهیزات گرانقمیتی هستند که به آسانی نمیتوان آنها را تولید کرد: «سامانههای دفاع موشکی بالستیک، تجهیزات نظامی پیشرفته و بسیار ارزشمندی هستند که قیمت هنگفتی دارند. ایالات متحده دههها در توسعه این سامانههای دفاعی و فروش آنها به متحدانش پیشگام بوده است. پوشش دفاعی آمریکا در خاورمیانه به قیمت کاهش شدید ذخایر موشکهای پدافندی تمام شده، طوری که معادل تولید چندین سال از این موشکها تنها در عرض چند ماه شلیک شده است. این مساله پرسشهایی را به وجود آورده مبنی بر اینکه آیا سامانههای دفاع موشکی بالستیک میتوانند در یک مسابقه تسلیحاتی جدید با روسیه، ایران، چین و کرهشمالی پا به پای آنها پیش بروند؟»
این رسانه ابتدا یک برآورد از وضعیت فعلی میدهد: «ارزیابی اخیر اندیشکده «مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی» تخمین میزند ایالات متحده حدود دوسوم ذخایر پاتریوت پیش از جنگ با ایران، همچنین حدود ۴۰ درصد ذخایر تاد خود را مصرف کرده است. بر اساس گزارشها، موجودی موشکهای رهگیر پاتریوت از حدود ۲۳۳۰ فروند به حدود ۸۰۰ فروند کاهش یافته است. همچنین موجودی موشکهای رهگیر تاد که میتوانند موشکهای مهاجم را در ارتفاعات بالاتر و خارج از جو زمین منهدم کنند، از ۴۵۲ فروند به حدود ۲۵۰ فروند رسیده است. کارخانههای مستقر در ایالات متحده سالانه تنها حدود ۶۵۰ موشک رهگیر پاتریوت (با هزینه حدود ۴ میلیون دلار یا ۳ میلیون پوند برای هر فروند) میسازند و تا همین اواخر نیز سالانه ۹۶ موشک رهگیر تاد (با قیمت حدود ۱۶ میلیون دلار برای هر فروند) تولید میکردند».
به باور تلگراف، مساله اما تنها میزان تولید این موارد نیست: «پنتاگون و ترامپ هر گونه کمبود مهمات را بهشدت تکذیب کردهاند اما کاهش گزارششده این ذخایر، تنها مشکل آمریکا نیست. اکنون 19 کشور از جمله آلمان، لهستان، اوکراین، ژاپن، قطر، عربستان و مصر از سامانه پاتریوت استفاده میکنند.
تقریبا همه آنها به تولید و زنجیرههای تامین ایالات متحده وابستهاند؛ به این معنا که هر گونه کمبود در آمریکا، عملا به یک کمبود جهانی تبدیل میشود. ژاپن مجوز ساخت موشکهای پاتریوت را دارد و آلمان در حال ساخت یک کارخانه است اما این خطوط تولید بسیار کوچکتر از نمونههای مشابه در ایالات متحده هستند و افزایش ظرفیت آنها زمانبر خواهد بود. با سرعت فعلی تولید، جایگزینی ذخایر مصرفشده در سال ۲۰۲۶، چندین سال زمان خواهد برد. تحلیلگران بر این باورند به دلیل افزایش تولید موشک توسط روسیه، ایران، چین و کرهشمالی، وضعیت کنونی اضطراریتر است. در مسابقه تسلیحاتی میان تولید موشکهای بالستیک و سامانههای دفاع موشکی، بخش دفاعی در حال عقب ماندن است».
مساله به نوشته رسانه انگلیسی آن است که جنگ ضد ایران آشکار کرد ذخایر آمریکا آن میزان هم که تصور میشد، پر نبوده است: «برآورد میشود چین در حال حاضر حدود ۳۰۰۰ موشک بالستیک در اختیار داشته باشد و گفته میشود روسیه قادر است ماهانه ۱۲۰ موشک تولید کند که تقریبا 2 برابر سرعت فعلی تولید سامانه پاتریوت است. علاوه بر این، کرهشمالی نیز در حال ارسال موشکهای خود برای مسکو است.
این عدم تناسب زمانی پررنگتر میشود که بدانیم بر اساس دکترین نظامی کنونی ایالات متحده، پدافندهای موشکی برای افزایش شانس اصابت، به سوی هر موشک مهاجم 2 موشک رهگیر شلیک میکنند. تحلیلگران میگویند اگرچه جنگ علیه ایران دلیل اصلی کاهش این ذخایر است اما این انبارها پیش از آن نیز هرگز چندان پر نبودهاند و این موضوع با گسترش جدید جنگهای موشکی آشکار شده است».
به باور کارشناسان، کسی در آمریکا تصور نمیکرد روزی این کشور درگیر جنگی به ابعادی شود که اصلا این میزان تسلیحات رهگیر را فرسوده کند: «ساشا بروخمان از اندیشکده «موسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک» اظهار کرد: ایده این بود که ما میتوانیم برای جنگهای محدود ذخیرهسازی کنیم اما اکنون اوکراین و این جنگ نشان دادهاند نمیتوان با اتکا به ذخایر انبارشده، از پس یک جنگ بزرگ برآمد. به نرخ تولید بالا نیاز است.
باید تغییر رویه داد اما این تغییر به معنای سرمایهگذاری چند میلیاردی در ظرفیتهای تولیدی داخل ایالات متحده است. افزایش ظرفیت تولید سالها زمان میبرد و کار آسانی نخواهد بود، زیرا کارخانهها تنها گلوگاههای موجود نیستند. تولید میتواند به دلیل کمبود قطعات و مواد بسیار تخصصی مانند جستوجوگرهای حرارتی (کلاهکهای ردیاب)، قطعات الکترونیک یا موتورهای موشکی با تاخیر مواجه شود. ایالات متحده در خطر اتمام کامل ذخایر نیست اما به نقطهای نزدیک میشود که باید اولویتبندی کرده و ذخایر خود را بازتوزیع کند».
به باور کارشناسان، مساله میزان تجهیزات رهگیر چنان حاد شده که ممکن است حتی در سیاست برخورد یا انتخاب گزینه جنگ هم اثر بگذارد: «عدم تناسبِ میان موشکها و پدافندهای موشکی، اکنون ممکن است به عاملی تعیینکننده در نحوه برخورد غرب و متحدانش با تجاوز، مداخله و اقدامات تحریکآمیز در عرصهای تبدیل شود که از آن با عنوان «منطقه خاکستری» (کمتر از آستانه درگیری مستقیم) یاد میشود. حداقل در کوتاهمدت، این بدان معناست که یک آسیبپذیری وجود دارد و این امر باید کشورها را وادار کند در مورد نحوه مقابله خود، با دقت بیشتری تامل کنند. این موضوع ایالات متحده و متحدان آسیایی و اروپاییاش را مجبور میکند در نحوه واکنش به فعالیتهای منطقه خاکستری محتاطتر عمل کنند، چرا که اگر پدافند مناسب را در اختیار نداشته باشید، توان ورود به جنگ را نخواهید داشت. بنابراین دستکم باید بیشتر مراقب باشید و از تشدید تنشها جلوگیری کنید».
آمریکا عقب ماند!
ارسال نظر
پربیننده
تازه ها
لینکدونی