صورتحساب گران جنگ با ایران برای اروپا

گروه بین‌الملل: جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اگرچه در میدان اصلی خود در غرب آسیا جریان دارد اما تبعات آن تا قلب اروپا کشیده شده است؛ از جهش قیمت نفت و گاز و افزایش هزینه حمل‌ونقل گرفته تا تشدید تورم، افزایش نرخ بهره، فشار بر صنایع و نگرانی از امنیت انرژی. تازه‌ترین اعتراف مقام ارشد اتحادیه اروپایی نشان می‌دهد صورتحساب این جنگ برای اروپایی‌ها به ده‌ها میلیارد یورو رسیده است.
به گزارش «وطن امروز»، اورسولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا دیروز در سخنرانی سالانه «وضعیت اتحادیه اروپایی» در پارلمان اروپا اعلام کرد از زمان آغاز جنگ در 28 فوریه، اتحادیه ۹۰ میلیارد یورو هزینه اضافه برای واردات سوخت‌های فسیلی پرداخت کرده؛ هزینه‌ای که به گفته او نتیجه اختلال در مسیرهای انرژی خلیج فارس و تنگه هرمز است. این رقم در حالی اعلام شده که فون‌درلاین پیش‌تر گفته بود تنها طی ۴۴ روز نخست جنگ، افزایش قیمت سوخت‌های فسیلی بیش از ۲۲ میلیارد یورو هزینه اضافه بر اتحادیه اروپایی تحمیل کرده است. این رقم در پایان آوریل به بیش از ۲۷ میلیارد یورو و در ژوئیه به ۵۳ میلیارد یورو رسید و اکنون به ۹۰ میلیارد یورو افزایش یافته است.
رئیس کمیسیون اروپا در سخنرانی خود در شهر استراسبورگ فرانسه - مقر پارلمان اروپا - تاکید کرد اروپا اکنون «به طور ملموس» هزینه وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی وارداتی را احساس می‌کند. او هشدار داد با ادامه بالا ماندن ساختاری قیمت انرژی و ادامه جنگ در خاورمیانه، حفظ قدرت صنعتی اروپا دشوار خواهد بود.
فون‌درلاین در توصیف وضعیت کنونی اروپا گفت جهان امروز برای این قاره به محیطی «آشکارا خصمانه» تبدیل شده و اتحادیه با مجموعه‌ای از فشارها از جمله بحران انرژی در خاورمیانه مواجه است. در حوزه انرژی اما مهم‌ترین هشدار وی به تاثیرات جنگ علیه ایران مربوط بود؛ هشداری که نشان می‌دهد تاثیرات جنگ آمریکا علیه ایران این روزها گلوی اروپایی‌ها را در حوزه انرژی به‌سختی می‌فشرد و حالا اروپایی‌ها از ادامه این وضعیت به‌شدت نگرانند.

پمپ‌های بنزین تا کارخانه‌های اروپا  
هشدار رئیس کمیسیون اروپا درباره هزینه سنگین جنگ علیه ایران بر اقتصاد قاره سبز بی‌دلیل نیست. آمارهای رسمی اتحادیه اروپایی نشان می‌دهد کسری تجاری بخش انرژی اتحادیه در 3 ماه دوم سال ۲۰۲۶ به ۱۰۱,۱ میلیارد یورو رسیده است؛ در حالی که این رقم در 3 ماه نخست ۷۱,۳ میلیارد یورو بود؛ یعنی کسری انرژی اروپا تنها طی 3 ماه ۳۰ میلیارد یورو افزایش یافته است. در همین دوره، اتحادیه اروپایی برای نخستین‌بار از 3 ماه دوم ۲۰۲۳ با کسری تجارت کالا به ارزش ۲۱,۸ میلیارد یورو مواجه شده است.
شدت شوک انرژی جنگ علیه ایران در بازارهای نفت اروپا نیز ادامه دارد. بر اساس گزارش 15 سپتامبر/ 24 شهریور خبرگزاری رویترز، قیمت برخی محموله‌های فیزیکی نفت در اروپا از ۱۳۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و نفت فورتیز دریای شمال به ۱۳۶,۷۵ دلار رسید. قیمت نفت برنت نیز به ۱۱۰ دلار رسید.

بازگشت تورم به اروپا
گزارش روزنامه گاردین نشان می‌دهد تاثیرات جنگ علیه ایران به بازارهای مالی اروپا رسیده و بانک مرکزی اروپا اکنون به صورت مستقیم با پیامدهای جنگ علیه ایران درگیر است. بانک مرکزی اروپا ۱۰ سپتامبر نرخ بهره خود را ۰,۲۵ درصد افزایش داد و به ۲,۵ درصد رساند و پیش‌بینی کرد تورم منطقه یورو در سال ۲۰۲۶ به ۳ درصد برسد. در حالی که هدف تورمی بانک مرکزی اروپا ۲ درصد است، حالا جنگ آمریکا علیه ایران تورم اروپا را شدت بخشیده است. رشد اقتصادی منطقه یورو نیز تنها ۰,۹ درصد پیش‌بینی شده، در حالی که بر اساس گزارش رسانه انگلیسی گاردین، نرخ رشد مورد انتظار منطقه یورو پیش از جنگ علیه ایران بیش از 2 درصد پیش‌بینی شده بود.
کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا هشدار داد فشارهای تورمی «طولانی‌تر از آنچه انتظار داشتیم» باقی خواهد ماند و افزایش قیمت نفت و گاز می‌تواند حتی تورم مواد غذایی را نیز بالا ببرد.
گاردین در ادامه گزارش خود آورد: اقتصاد اروپا اکنون تحت تاثیر نتایج جنگ آمریکا در خاورمیانه با یک تناقض جدی روبه‌رو است. بانک مرکزی برای مهار تورم باید نرخ بهره را افزایش دهد اما افزایش نرخ بهره همزمان هزینه وام، سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی را بالا می‌برد و رشد اقتصادی در اروپا را با چالش و مانع روبه‌رو خواهد کرد.

قبض جنگ در جیب خانوارهای اروپا
«بنیاد اقتصاد نوین» که یک اندیشکده اقتصادی و سیاست‌گذاری مستقر در لندن است و روی موضوعاتی مثل اقتصاد، نابرابری، هزینه زندگی، سیاست‌های مالی و پولی و انرژی کار می‌کند، در گزارش جدید خود نوشت شوک انرژی در اروپا پس از جنگ و تنش در غرب آسیا تنها در قیمت بنزین و گاز متوقف نمی‌شود.
این مؤسسه برآورد کرد شوک ۵۰ درصدی قیمت سوخت‌های فسیلی می‌تواند بین ۰,۸ تا ۱,۸ درصد به تورم کشورهای اروپا اضافه کند. این اثر از انرژی به حمل‌ونقل، خدمات و در نهایت مواد غذایی منتقل می‌شود. این مؤسسه همچنین بر اساس مدل‌سازی خود گزارش داد حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه ۲۰۲۶ باعث شد قیمت برنت طی 2 هفته از ۷۰ به بیش از ۱۰۰ دلار برسد و در همان ۳۰ روز نخست ۱۴ میلیارد یورو به هزینه واردات سوخت فسیلی اتحادیه اروپایی اضافه شود.
«آکسفورد اکونومیک» نیز پیش‌بینی خود از رشد مصرف خانوارهای منطقه یورو در سال ۲۰۲۶ را کاهش داد و به ۰,۹ درصد رساند و افزود عواملی مانند کاهش قدرت خرید ناشی از انرژی گران، افت اعتماد خانوارها، افزایش پس‌انداز احتیاطی و نرخ بهره بالاتر در این برآورد نقش دارند.

آسیب همزمان آمریکا
همزمان با زیان اتحادیه اروپایی در نتیجه جنگ علیه ایران، هزینه جنگ برای خود آمریکا نیز به‌سرعت در حال افزایش است. دفتر بودجه کنگره آمریکا اعلام کرد هزینه 5 ماه نخست جنگ علیه ایران برای آن کشور به ۳۸,۱ میلیارد دلار رسیده؛ هزینه‌ای که عمدتا صرف جایگزینی موشک‌ها و تجهیزات پدافند هوایی شده و بازسازی ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا ممکن است دست‌کم 5 سال زمان ببرد. این برآورد جامع‌ترین تصویر تا امروز از هزینه‌های مالی درگیری و جنگ تروریستی طولانی‌مدت آمریکا علیه ایران است که از سوی روزنامه آمریکایی پلیتیکو منتشر شده است.
دفتر بودجه کنگره سه‌شنبه ۲۴ شهریور اعلام کرد هزینه این درگیری که بیش از نیمی از کل درخواست بودجه جنگی دولت آمریکا را به خود اختصاص داده است، ماهانه ۲ تا ۳ میلیارد دلار خواهد بود. این نهاد همچنین تایید کرد این جنگ، ذخایر تسلیحاتی آمریکا از جمله موشک‌های رهگیر حیاتی مورد استفاده در پدافند هوایی را کاهش داده است.
دفتر بودجه کنگره اعلام کرد برآورد ۳۸,۱ میلیارد دلاری هزینه جنگ که آمریکا ماه فوریه/ اسفند همراه با اسرائیل آغاز کرد، هزینه مهمات و تجهیزات، افزایش میزان عملیات نظامی و افزایش قیمت سوخت را در بر می‌گیرد.
بخش عمده این هزینه صرف جایگزینی موشک‌ها و تجهیزات پدافند هوایی شده است. دفتر بودجه کنگره هزینه این بخش را ۲۱,6 میلیارد دلار برآورد کرده که شامل ۱۳,۱ میلیارد دلار برای موشک‌های رهگیر، ۷,۳ میلیارد دلار برای موشک‌های کروز و ۱,۲ میلیارد دلار برای سایر مهمات است.
این نهاد اعلام کرد جایگزینی تسلیحات «بزرگ‌ترین بخش منفرد هزینه‌های متحمل‌شده از سوی وزارت جنگ آمریکا در جریان این درگیری» بوده است.
در این گزارش همچنین پیش‌بینی شده بازسازی ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا ممکن است «دست‌کم 5 سال» طول بکشد؛ موضوعی که در صورت وقوع درگیری نظامی با چین، گزینه‌های آمریکا برای دفاع هوایی را کاهش خواهد داد.
دفتر بودجه کنگره در جمع‌بندی گزارش خود اعلام کرد وزارت جنگ آمریکا با استفاده از بخش قابل توجهی از ذخایر موشک‌های پدافندی خود در عملیات رزمی علیه ایران، اکنون تعداد کمتری موشک رهگیر در اختیار دارد که بتواند در یک درگیری احتمالی با چین از آنها استفاده کند.

بحران جدی سوخت در آمریکا
مانند اروپا، مساله افزایش قیمت سوخت در آمریکا هم در حال تبدیل شدن به بحران است. روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی با اشاره به اینکه مدیران شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا پیش‌تر درباره پیامدهای تجاوز علیه ایران بر بازار انرژی هشدار داده بودند، تاکید کرد آنها اکنون می‌گویند بحران سوخت در ایالات متحده به مرحله جدی رسیده است. بر اساس گزارش رسانه آمریکایی، ذخایر تجاری سوخت در سراسر جهان بیش از ۶ ماه است کاهش یافته و ذخایر راهبردی نفت نیز ظرفیت محدودی برای جبران اختلالات بیشتر در عرضه دارد.
این گزارش با اشاره به اینکه تداوم بسته‌ بودن تنگه هرمز و تشدید درگیری‌ها در غرب آسیا فشار بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده، می‌افزاید: همچنین حملات اخیر به زیرساخت‌های نفتی عربستان از جمله خط لوله‌ای که برای انتقال نفت بدون عبور از تنگه هرمز مورد استفاده قرار می‌گیرد، بخش قابل توجهی از عرضه جهانی را از بازار خارج کرده است.
وال‌استریت ژورنال به نقل از تحلیلگران برآورد کرد این اختلال دست‌کم 2 میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه از عرضه نفت در روز را کاهش داده است.
بر اساس این گزارش، «مایک ویرث» مدیرعامل شرکت نفت و گاز آمریکایی شورون با اشاره به سازوکارهایی که پیش‌تر برای کاهش آثار اختلالات عرضه و قیمت نفت مورد استفاده قرار می‌گرفتند، گفت: این ابزارها تا حد زیادی مورد استفاده قرار گرفته‌اند ولی حاشیه اطمینان بازار که پیش‌تر در برابر شوک‌های عرضه وجود داشت، کاهش یافته است.
این گزارش با اشاره به اینکه در آمریکا قیمت گازوئیل به رکورد جدید ۶,۲۷ دلار در هر گالن رسیده و بهای بنزین نیز ۴,۳۲ دلار در هر گالن است، ادامه داد: افزایش قیمت نفت خام و محدودیت ظرفیت پالایش از عوامل تشدیدکننده فشار بر بازار سوخت ایالات متحده عنوان شده‌اند.
در ادامه گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال آمده است با وجود تشدید این فشارها، مقام‌های دولت ترامپ ادعا کردند اختلالات کنونی در بازار انرژی موقت است و از افزایش تولید نفت در ونزوئلا و تقویت ظرفیت پالایش داخلی آمریکا به عنوان بخشی از راهکارهای مقابله با فشارهای موجود بر بازار سوخت نام بردند.
تسری تاثیرات جنگ علیه ایران به بازارهای اروپا و آمریکا باعث شده برخی کارشناسان فروپاشی اقتصاد جهانی را پیش‌بینی کنند؛ تا جایی که «مکس اوته» اقتصاددان آلمانی نوشت موجودی ذخایر نفت در جهان با سقوط آزاد در حال کاهش است و اگر این خط به ۶,۸ برسد، اقتصاد جهان وارد رکود نمی‌شود، بلکه فرومی‌پاشد.