عقب مانده!

گروه بین‌الملل: سازمان ملل متحد در شرایطی به استقبال انتخاب دبیرکل جدید خود می‌رود که جدی‌ترین بحران‌های چند دهه اخیر این نهاد بین‌المللی، نه در نیویورک، بلکه در میدان جنگ علیه ایران و غزه خود را نشان داده است. سومین دور رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت برای انتخاب جانشین آنتونیو گوترش، اگرچه با پیشتازی «ربکا گرینسپن» نامزد کاستاریکایی همراه شد اما بار دیگر نشان داد اعضای دائم شورای امنیت هنوز بر سر فردی که قرار است مدیریت سازمان ملل را در یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های دنیا بر عهده بگیرد، به توافق نرسیده‌اند.
به گزارش «وطن امروز» در سومین رأی‌گیری غیررسمی شورای امنیت، گرینسپن ۹ رأی موافق، ۵ رأی مخالفت و یک رأی ممتنع به دست آورد. پس از او «کارولین رودریگز بیرکت» وزیر پیشین خارجه و سفیر گویان در سازمان ملل ۸ رأی موافق کسب کرد. همچنین «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و «اولارا اوتونّو» دیپلمات اوگاندایی نیز هر کدام ۵ رأی موافق دریافت کردند.
با این حال، این رأی‌گیری به معنای انتخاب دبیرکل جدید نیست. رویترز گزارش داد این رأی‌گیری‌ها صرفا برای سنجش میزان حمایت اعضای شورای امنیت انجام می‌شود و در نهایت نامزد پیروز باید بتواند حمایت لازم را در شورای امنیت به دست آورد و با وتوی یکی از ۵ عضو دائم این شورا - آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و انگلیس - مواجه نشود.
دبیرکل آینده باید سازمانی را از ابتدای سال ۲۰۲۷ اداره کند که همزمان با جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، بحران غزه، جنگ اوکراین، بحران سودان، اختلافات هسته‌ای و شکاف عمیق میان اروپا و آمریکا روبه‌رو است.

بازگشت دوباره گرینسپن به صدر 
به نوشته رویترز، گرینسپن در نخستین رأی‌گیری غیررسمی پیشین در جایگاه نخست قرار گرفته بود اما در دور دوم بیرکت توانست از او عبور کند. بازگشت گرینسپن به صدر در دور سوم رأی‌گیری آزمایشی در سازمان ملل نشان می‌دهد رقابت همچنان فشرده است و هیچ‌یک از نامزدها نتوانسته‌اند اجماع تعیین‌کننده‌ای در شورای امنیت ایجاد کنند.
گرینسپن، اقتصاددان کاستاریکایی، معاون پیشین رئیس‌جمهور این کشور و رئیس کنونی کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل - آنکتاد - است. او در صورت پیروزی می‌تواند نخستین زن و دومین نماینده آمریکای لاتین در دهه‌های اخیر باشد که به این سمت می‌رسد. «خاویر پرز دکوئیار» دیپلمات پرویی، از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲ اولین دبیرکل سازمان ملل از آمریکای لاتین بود. گرینسپن همچنین سابقه فعالیت در ساختار سازمان ملل و معاونت دبیرکل این سازمان را دارد.
کاستاریکا به صورت رسمی گرینسپن را برای این سمت نامزد کرده و نامزدی او در فهرست رسمی سازمان ملل نیز ثبت شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در تارنمای سازمان ملل، نامزدی گرینسپن در سوم مارس ۲۰۲۶ از سوی کاستاریکا ثبت شد.
در مقابل، کارولین رودریگز بیرکت از گویان قرار دارد؛ دیپلماتی که سابقه وزارت خارجه کشورش و نمایندگی دائم گویان در سازمان ملل را دارد. گویان ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ نامزدی او را به صورت رسمی ثبت کرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آرژانتینی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دیگر چهره مهم این رقابت است. نامزدی او از سوی آرژانتین در نوامبر ۲۰۲۵ ثبت شد. اهمیت حضور گروسی در رقابت کنونی برای منطقه غرب آسیا نیز قابل توجه است، زیرا پرونده هسته‌ای ایران و آینده سازوکارهای نظارتی بین‌المللی، یکی از مهم‌ترین پرونده‌هایی است که دبیرکل آینده سازمان ملل با آن مواجه خواهد شد. نامزدی گروسی برای کرسی دبیرکلی سازمان ملل در حالی است که در دوره ریاستش بر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، انتقادات زیادی متوجه رویکرد جانبدارانه او در پرونده هسته‌ای ایران و گزارش‌های جهت‌دار ضدایرانی‌اش شده است. به اعتقاد کارشناسان، همراهی بی‌سابقه گروسی با سیاست‌های ضدایرانی آمریکا و رژیم صهیونیستی با هدف نشستن بر کرسی دبیرکلی سازمان ملل انجام شده است. با این حال نتایج رأی‌گیری‌های فعلی نشان می‌دهد گروسی دست کم تاکنون شانس زیادی برای دبیرکلی سازمان ملل ندارد. به اعتقاد برخی کارشناسان، یکی از دلایل عدم اقبال به گروسی، رفتار غیرحرفه‌ای او در قبال پرونده هسته‌ای ایران و زیر پا گذاشتن قوانین و مقررات آژانس است. بسیاری معتقدند گروسی به جای دفاع از قوانین و مقررات آژانس در مواجهه با برنامه هسته‌ای کشورهای عضو، عملا به یک ابزار سیاسی در دستان ترامپ و نتانیاهو تبدیل شده است، از همین رو حضور وی در جایگاه دبیرکلی سازمان ملل را یک خطر جدی برای استقلال این نهاد بین‌المللی می‌دانند.
«مکی سال» رئیس‌جمهور پیشین سنگال، «اولارا اوتونّو» دیپلمات اوگاندایی، «ماریا فرناندس اسپینوسا» از اکوادور، «میشل باشله» رئیس‌جمهور پیشین شیلی و کمیسر عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل و «ایوون آباکی» دیپلمات اکوادوری دیگر نامزدهای این رقابت هستند. فهرست رسمی سازمان ملل نشان می‌دهد نامزدی باشله از سوی شیلی، برزیل و مکزیک ارائه شد، اگرچه شیلی بعدا از نامزدی او کنار رفت و حمایت برزیل و مکزیک باقی ماند.

رقابت زنان در سازمان ملل
یکی از ویژگی‌های مهم انتخابات این دوره دبیرکلی سازمان ملل، حضور پررنگ زنان است. بر اساس گزارش رویترز، در تاریخ ۸۰ ساله سازمان ملل، هیچ زنی دبیرکل این سازمان نبوده و اکنون ۲ نامزد زن، گرینسپن و رودریگز بیرکت، در ۲ جایگاه نخست سومین رأی‌گیری قرار گرفته‌اند.
با این حال فراتر از جنسیت نامزدها، آنچه مهم است این است که دبیرکل آینده چه میزان توانایی برای مقابله با بن‌بست‌های سیاسی شورای امنیت خواهد داشت؛ شورایی که در بحران‌های اخیر بارها تحت تأثیر اختلاف میان اعضای دائم قرار گرفته است. 

بحران واقعی سازمان ملل از فلسطین تا ایران
انتخاب دبیرکل جدید در شرایطی انجام می‌شود که عملکرد سازمان ملل در بحران‌های جاری جهان، بیش از هر زمان دیگری با پرسش روبه‌رو است.
در جنگ غزه، شورای امنیت بارها نتوانست بر سر قطعنامه‌ای مؤثر به توافق برسد. برای نمونه، سازمان ملل در گزارش رسمی خود درباره نشست ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد قطعنامه‌ای برای برقراری آتش‌بس فوری در غزه با وجود رأی مثبت ۱۴ عضو شورای امنیت، به دلیل رأی مخالف آمریکا تصویب نشد.
این سازوکار، یعنی امکان جلوگیری یک عضو دائم از تصویب قطعنامه حتی در صورت حمایت اکثریت اعضای شورا، اکنون در جنگ آمریکا علیه ایران نیز خود را نشان داده است.
جنگ علیه ایران نه‌‌تنها آزمونی برای توانایی سازمان ملل در حفاظت از غیرنظامیان بوده، بلکه به یکی از مهم‌ترین نمونه‌های شکاف در شورای امنیت تبدیل شده است. بر اساس گزارش روزنامه انگلیسی گاردین، پرونده ایران در ماه‌های اخیر با اختلاف عمیق میان اعضای شورا همراه بوده و روسیه و چین موضع آمریکا درباره تحریم‌ها و سازوکارهای مرتبط با ایران را رد کرده‌اند. 
بنابراین جنگ علیه ایران اکنون با مساله انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل گره خورده و دبیرکل آینده قرار است سازمانی را اداره کند که درباره یکی از مهم‌ترین بحران‌های جاری جهان یعنی جنگ علیه ایران حتی میان اعضای دائم شورای امنیت آن نیز اجماع وجود ندارد.